Hoofdstuk 7 De jongvolwassene(22 – 40 jaar)
7.1 De lichamelijke ontwikkeling
De volwassenheid is een dynamische periode die sterk beïnvloedt wordt
door iemands levenservaringen. Je draagt zelf de verantwoordelijkheid
voor je gedragen en kan voor jezelf zorgen. Tegenwoordig worden we
ouder dan vroeger.
Tot een jaar of 25 gaat de lichamelijke conditie vooruit, daarna zakt dit
weer af. Bij culturen kunnen maatschappelijke volwassenheid en
lichamelijk volwassenheid gelijk verlopen. Bij ons wordt deze kloof
steeds groter. Bijvoorbeeld het langer naar school gaan is een voorbeeld
hiervan. Biologische veroudering verloopt niet synchroon. Het ene slijt
eerder dan het andere. Sensorische capaciteit neemt af. Horen, zien
en reactievermogen zijn een voorbeeld. Een genetische aanleg en
levensstijl bepaalt ook het verloop van veroudering. Wear and tear
theorie gaat uit van slijtage. Bij gebruik slijt het af. Use it or lose it
theorie gaat uit van gebruik zorgt voor behoudt.
Wanneer mensen te ambitieus zijn kan een burn-out optreden. Hierbij
ben je emotioneel en lichamelijk uitgeput. Vaak zijn dit harde werkers en
doorzetters. Klachten kunnen zijn:
- Vermoeidheid
- Niet lekker in je vel zitten
- Afkeer tegen het werk
- Terugtrekken uit sociale contacten
Uit een burn-out komen vergt veel aanpassingen. Bijvoorbeeld van
levensstijl. Hiervoor zijn verschillende therapieën.
Keuzestress komt voor bij veel 30-ers. Ook wel het dertigersdilemma
genoemd. Veel opties, de wereld aan je fouten, alleen wat moet je kiezen.
De stress ontstaat door te blijven denken aan keuzes die je niet hebt
genomen.
Reproductiviteit speelt bij jonge stellen een rol. Zij gaan denken aan
kinderen en opvoeding. Tegenwoordig zijn er meer vaste relaties van korte
duur(seriële monogamie).
7.2 De cognitieve veranderingen
Kennis wordt toegepast en aangevuld met denkvormen. Gedrag wordt
minder voorspelbaar. De effectiviteit van het denken wordt verbeterd.
Twee soorten intelligentie:
- Gekristaliseerde intelligentie(crystallised intelligence)
Deze vorm van intelligentie heeft betrekking op de denkhandelingen
die iemand kan uitvoeren door het gevolgde onderwijs of
werkervaring. Dit komt voor in oordeelsvaardigheid en die je kunt
verwerven in je cultuur. Hierbij spelen woordenschat,
langetermijngeheugen, logisch redeneren en inzicht een rol. Deze
, mate van intelligentie geeft aan in welke mate iemand zich de
collectieve intelligentie van de cultuur eigen heeft gemaakt.
- Vloeiende intelligentie(fluid intelligence)
Deze intelligentie hangt samen met waarneming en verwerking van
ervaringsonafhankelijkheid. Dit zorgt dat je meerdere dingen tegelijk
in het bewustzijn behoudt. Je ziet verbanden en ziet relaties ergens
tussen. Dit neemt toe tot de adolescentie en neemt dan
systematisch af.
Volgens Piaget treedt er tussen de adolescent en jongvolwassene geen
kwalitatieve veranderingen op. Er is sprake van stabiliteit in het niveau
van denken(assimilatie). Volgens Schaie klopt dit, maar hij voegt toe
dat er veel meer verschillende situaties zich voordoen bij de
jongvolwassene. Volwassenen hebben meer ervaring om het zo te
noemen. Dit biedt de mogelijkheid om opgedane kennis in verschillende
situatie toe te passen(transfer).hoe iemand zijn kennis gebruikt is
verschillend. Schaie beschrijft als volgt hoe dit in levensfasen plaats
vindt:
- Tijdens de kinder- en adolescentiefase is sprake van
kennisverwerving
- De jong volwassene is bezig met het toepassen van opgedane
kennis.
- In de rijpere volwassenheid(40 tot 60 jaar) treedt de
verantwoordelijkheidsfase op. Informatie wordt gebruikt om
anderen te helpen. Bijv. opvoeden van kinderen
- Bij de oudere volwassene(60 tot 75 jaar) spreek je van een re
integratieve periode. Energie en kennis wordt selectief gebruikt
door afweging. Kennis kan worden overgedragen en de oudere ziet
wat voor hem belangrijk is.
Feldman stelt bij de jongvolwassene wordt denken getypeerd met een
subjectieve manier van begrijpen. Dit betekent aspecten afwegen die
tegen de eigen normen en waarden zijn. Zij zijn beter in het onderscheiden
van patronen en persoonlijkheden. Dit zorgt voor efficiënter handelen
en kiezen
twee typen mensen
- Adaptors
Mensen willen de wereld naar eigen hand zetten, maar zich
aanpassen(conformeren)
- Innovators
Mensen die grip willen krijgen op de wereld en dingen aanpassen of
oplossen.
Deze mensen maken vaak nieuwe verbindingen in de hersenen door
te exploreren
Het denken van een volwassene gaat van hypothetisch-deductief naar
pragmatisch. Dus meer subjectief en emotioneel. Dit gaat van formeel
logisch denken naar postformeel denken. De formele denker
, beschouwt kennis als onveranderbaar, bij postformeel denken wordt dit
beschouwd als iets wat kan veranderen en wordt aangevuld met intuïtie.
Deze mix van denken noemt men gestalt. Het geheel is meer dan alleen
een som of delen ervan. Een mix van denken zorgt voor een completere
denkvorm. Veel situaties worden omgevormd tot een gestalt. Je ziet de
samenhang van iets en kan het een duidelijke structuur geven. Dit heeft
alles te maken met persoonlijke interesses. Mooi voorbeeld pagina 212.
Het postformele denken is minder uniform en binnen grenzen. Zo wordt
alles minder voorspelbaar en onregelmatiger.
In het langetermijngeheugen wordt informatie opgeslagen op een
georganiseerde manier(encoding). Zo kan een persoon deze inhoud
oproepen(retrieval). Ezelbruggetjes worden gemaakt en het kan
makkelijk onthouden worden. Wanneer informatie van een korte tijd is
verdwenen, bijv. door een ongeluk spreek je van retrogade amnesie. Als
je hierna niets nieuws meer op kunt slaan noem je dit anterograde
amnesie.
7.3 Het zelfbeeld en de autonomie
Naarmate iemand ouder wordt krijg, volgens de psychoanalytische
benadering het ego(Ich) steeds meer invloed. Het ego is het deel binnen
de persoonlijkheidsstructuur dat strategisch handelt. Het ontwikkelt ook
afweermechanismen die het id(Es) en het superego(Über-ich) om de
tuin leiden.
De fase van jongvolwassene wordt door Erikson de fase van intimiteit
versus isolement genoemd. Wanneer ontwikkelingstaken niet vervuld
worden, volgt vaak isolement. Deze taken zijn:
1. Zoeken van een vaste levenspartner
2. Intiem en persoonlijk contact aangaan, zonder jezelf te verliezen
3. Starten van een gezin
4. Opvoeden van kinderen
5. Beroep uitoefenen
6. Nemen van burgerlijke verantwoordelijkheid
7. Vinden van een verwante sociale groep
Havighurst voegt nog als taak toe: het voeren van een huishouding
Jongeren streven naar autonomie. Dit is strijdig met het nemen van
verantwoordelijkheid en zich houden aan eisen van werk en gezin.
Volwassenen hoort meer het aanpassen(conformeren) als het hanteren
van eigen stijl binnen de autonomie.
Jongeren willen zich bevrijden van ouderlijke macht. Zowel economisch als
psychisch. Hij leert zijn eigen normen en waarden. Identiteit is in
evenwicht zijn met jezelf. Hierbij ben je je bewust van kwaliteiten en
valkuilen. Zelfbeeld(self concept) geeft aan hoe je over jezelf denkt.
7.1 De lichamelijke ontwikkeling
De volwassenheid is een dynamische periode die sterk beïnvloedt wordt
door iemands levenservaringen. Je draagt zelf de verantwoordelijkheid
voor je gedragen en kan voor jezelf zorgen. Tegenwoordig worden we
ouder dan vroeger.
Tot een jaar of 25 gaat de lichamelijke conditie vooruit, daarna zakt dit
weer af. Bij culturen kunnen maatschappelijke volwassenheid en
lichamelijk volwassenheid gelijk verlopen. Bij ons wordt deze kloof
steeds groter. Bijvoorbeeld het langer naar school gaan is een voorbeeld
hiervan. Biologische veroudering verloopt niet synchroon. Het ene slijt
eerder dan het andere. Sensorische capaciteit neemt af. Horen, zien
en reactievermogen zijn een voorbeeld. Een genetische aanleg en
levensstijl bepaalt ook het verloop van veroudering. Wear and tear
theorie gaat uit van slijtage. Bij gebruik slijt het af. Use it or lose it
theorie gaat uit van gebruik zorgt voor behoudt.
Wanneer mensen te ambitieus zijn kan een burn-out optreden. Hierbij
ben je emotioneel en lichamelijk uitgeput. Vaak zijn dit harde werkers en
doorzetters. Klachten kunnen zijn:
- Vermoeidheid
- Niet lekker in je vel zitten
- Afkeer tegen het werk
- Terugtrekken uit sociale contacten
Uit een burn-out komen vergt veel aanpassingen. Bijvoorbeeld van
levensstijl. Hiervoor zijn verschillende therapieën.
Keuzestress komt voor bij veel 30-ers. Ook wel het dertigersdilemma
genoemd. Veel opties, de wereld aan je fouten, alleen wat moet je kiezen.
De stress ontstaat door te blijven denken aan keuzes die je niet hebt
genomen.
Reproductiviteit speelt bij jonge stellen een rol. Zij gaan denken aan
kinderen en opvoeding. Tegenwoordig zijn er meer vaste relaties van korte
duur(seriële monogamie).
7.2 De cognitieve veranderingen
Kennis wordt toegepast en aangevuld met denkvormen. Gedrag wordt
minder voorspelbaar. De effectiviteit van het denken wordt verbeterd.
Twee soorten intelligentie:
- Gekristaliseerde intelligentie(crystallised intelligence)
Deze vorm van intelligentie heeft betrekking op de denkhandelingen
die iemand kan uitvoeren door het gevolgde onderwijs of
werkervaring. Dit komt voor in oordeelsvaardigheid en die je kunt
verwerven in je cultuur. Hierbij spelen woordenschat,
langetermijngeheugen, logisch redeneren en inzicht een rol. Deze
, mate van intelligentie geeft aan in welke mate iemand zich de
collectieve intelligentie van de cultuur eigen heeft gemaakt.
- Vloeiende intelligentie(fluid intelligence)
Deze intelligentie hangt samen met waarneming en verwerking van
ervaringsonafhankelijkheid. Dit zorgt dat je meerdere dingen tegelijk
in het bewustzijn behoudt. Je ziet verbanden en ziet relaties ergens
tussen. Dit neemt toe tot de adolescentie en neemt dan
systematisch af.
Volgens Piaget treedt er tussen de adolescent en jongvolwassene geen
kwalitatieve veranderingen op. Er is sprake van stabiliteit in het niveau
van denken(assimilatie). Volgens Schaie klopt dit, maar hij voegt toe
dat er veel meer verschillende situaties zich voordoen bij de
jongvolwassene. Volwassenen hebben meer ervaring om het zo te
noemen. Dit biedt de mogelijkheid om opgedane kennis in verschillende
situatie toe te passen(transfer).hoe iemand zijn kennis gebruikt is
verschillend. Schaie beschrijft als volgt hoe dit in levensfasen plaats
vindt:
- Tijdens de kinder- en adolescentiefase is sprake van
kennisverwerving
- De jong volwassene is bezig met het toepassen van opgedane
kennis.
- In de rijpere volwassenheid(40 tot 60 jaar) treedt de
verantwoordelijkheidsfase op. Informatie wordt gebruikt om
anderen te helpen. Bijv. opvoeden van kinderen
- Bij de oudere volwassene(60 tot 75 jaar) spreek je van een re
integratieve periode. Energie en kennis wordt selectief gebruikt
door afweging. Kennis kan worden overgedragen en de oudere ziet
wat voor hem belangrijk is.
Feldman stelt bij de jongvolwassene wordt denken getypeerd met een
subjectieve manier van begrijpen. Dit betekent aspecten afwegen die
tegen de eigen normen en waarden zijn. Zij zijn beter in het onderscheiden
van patronen en persoonlijkheden. Dit zorgt voor efficiënter handelen
en kiezen
twee typen mensen
- Adaptors
Mensen willen de wereld naar eigen hand zetten, maar zich
aanpassen(conformeren)
- Innovators
Mensen die grip willen krijgen op de wereld en dingen aanpassen of
oplossen.
Deze mensen maken vaak nieuwe verbindingen in de hersenen door
te exploreren
Het denken van een volwassene gaat van hypothetisch-deductief naar
pragmatisch. Dus meer subjectief en emotioneel. Dit gaat van formeel
logisch denken naar postformeel denken. De formele denker
, beschouwt kennis als onveranderbaar, bij postformeel denken wordt dit
beschouwd als iets wat kan veranderen en wordt aangevuld met intuïtie.
Deze mix van denken noemt men gestalt. Het geheel is meer dan alleen
een som of delen ervan. Een mix van denken zorgt voor een completere
denkvorm. Veel situaties worden omgevormd tot een gestalt. Je ziet de
samenhang van iets en kan het een duidelijke structuur geven. Dit heeft
alles te maken met persoonlijke interesses. Mooi voorbeeld pagina 212.
Het postformele denken is minder uniform en binnen grenzen. Zo wordt
alles minder voorspelbaar en onregelmatiger.
In het langetermijngeheugen wordt informatie opgeslagen op een
georganiseerde manier(encoding). Zo kan een persoon deze inhoud
oproepen(retrieval). Ezelbruggetjes worden gemaakt en het kan
makkelijk onthouden worden. Wanneer informatie van een korte tijd is
verdwenen, bijv. door een ongeluk spreek je van retrogade amnesie. Als
je hierna niets nieuws meer op kunt slaan noem je dit anterograde
amnesie.
7.3 Het zelfbeeld en de autonomie
Naarmate iemand ouder wordt krijg, volgens de psychoanalytische
benadering het ego(Ich) steeds meer invloed. Het ego is het deel binnen
de persoonlijkheidsstructuur dat strategisch handelt. Het ontwikkelt ook
afweermechanismen die het id(Es) en het superego(Über-ich) om de
tuin leiden.
De fase van jongvolwassene wordt door Erikson de fase van intimiteit
versus isolement genoemd. Wanneer ontwikkelingstaken niet vervuld
worden, volgt vaak isolement. Deze taken zijn:
1. Zoeken van een vaste levenspartner
2. Intiem en persoonlijk contact aangaan, zonder jezelf te verliezen
3. Starten van een gezin
4. Opvoeden van kinderen
5. Beroep uitoefenen
6. Nemen van burgerlijke verantwoordelijkheid
7. Vinden van een verwante sociale groep
Havighurst voegt nog als taak toe: het voeren van een huishouding
Jongeren streven naar autonomie. Dit is strijdig met het nemen van
verantwoordelijkheid en zich houden aan eisen van werk en gezin.
Volwassenen hoort meer het aanpassen(conformeren) als het hanteren
van eigen stijl binnen de autonomie.
Jongeren willen zich bevrijden van ouderlijke macht. Zowel economisch als
psychisch. Hij leert zijn eigen normen en waarden. Identiteit is in
evenwicht zijn met jezelf. Hierbij ben je je bewust van kwaliteiten en
valkuilen. Zelfbeeld(self concept) geeft aan hoe je over jezelf denkt.
