Verzekeringsrecht week 8: Subrogatie en Samenloop
Vorige week:
Als verzekeraar kun je tussentijds enkel opzeggen o.g.v. een grond genoemd in de polis, dit moet ook
een zwaarwegende grond zijn, en het moet niet van de verzekeraar kunnen worden verwacht dat
hij de verzekering in stand houdt.
Art. 7:940 lid 4 BW gaat in op het tussentijds aanpassen van de polisvoorwaarden. Het is hierbij wel
nodig dat er een en-blocbepaling of herzieningsbepaling in de polis staat, hiermee geeft de
verzekeraar zichzelf de bevoegdheid om tussentijds in één keer voor een hele groep verzekeringen de
voorwaarden te wijzigen. Standaardbepaling luidt: instemming met voorgenomen wijziging, tenzij
andersluidend bericht binnen in mededeling genoemde termijn. Indien verzekeringsnemer binnen de
termijn aangeeft dat hij het niet eens is met de wijziging, dan kan hij de overeenkomst beëindigen.
Een verzekeraar mag dus wijzigen, zo lang daar maar een opzegmogelijkheid tegenover staat.
Het moet gaan om een en-blocwijziging (= wijziging in één keer van alle
verzekeringsovereenkomsten) ten nadele van de verzekeringsnemer. Dan is de opzegmogelijkheid er.
Verschillende mogelijkheden m.b.t. opzegrecht:
- Wanneer het gaat om een wijziging voortvloeiend uit wettelijke regelingen of rechtspraak, is
dit geen keuze van de verzekeraar om te wijzigen (hij is hiertoe verplicht), dus geldt de
opzegmogelijkheid niet;
- Indien de dekking gedeeltelijk wordt beperkt en aan de andere kant tegelijkertijd gedeeltelijk
wordt verruimd, dan geldt er wel een opzegrecht, want er is sprake van een wijziging ten
nadele van, dat de verzekerde tegelijkertijd ook ergens een ruimere dekking krijgt staat
hierbij niet in de weg;
- Wat indien het gaat om een premieverhoging op grond van vooraf overeengekomen
indexering? Dan bestaat er geen opzegmogelijkheid, want het is geen tussentijdse wijziging
door de verzekeraar, het is namelijk vooraf overeengekomen.
Er ontstaat dus een opzegrecht voor de verzekeringsnemer. Dit is bindend bij een particuliere
verzekerde en regelend bij een zakelijke verzekerde (semidwingend recht).
De verzekeringsnemer mag opzeggen: 1) gedurende een maand na de mededeling van de wijziging of
2) tegen de dag van de wijziging. Wat de kortste termijn is, mag de verzekeringsnemer kiezen.
De praktijk is geheel afwijkend van wat in het wetsartikel staat. Het lijkt alsof de verzekeraar altijd de
voorwaarden mag wijzigen. De voorvraag is eigenlijk: Mag de verzekeraar een beroep doen op de
herzieningsclausule gezien art. 6:248 lid 2 BW? De jurisprudentie hieromtrent is zeer streng: deze zegt
bijna altijd dat het wijzigen in strijd is met art. 6:248 BW, en enkel bij wijze van uitzondering wordt
gezegd dat dit niet zo is (dit is normaalgesproken andersom in het contractenrecht). De rechter: in
beginsel is een beroep op de herzieningsclausule in strijd met 6:248 BW, tenzij er iets bijzonders
aan de hand is. Tussentijdse wijziging is eigenlijk in strijd met de aard van de
verzekeringsovereenkomst. De verzekeraar heeft goede gronden voor een tussentijdse herziening
nodig en moet deze gronden voldoende en concreet onderbouwen.
Zie opname voor voorbeelden: voldoende zwaarwegend?
Dus: ook al staat er een herzieningsclausule in de polisvoorwaarden, dan is een wijziging in beginsel
toch in strijd met art. 6:248 BW, tenzij er een noodzaak is voor zo’n wijziging, maar uit jurisprudentie
blijkt dat dit niet vaak aan de orde is.
Vorige week:
Als verzekeraar kun je tussentijds enkel opzeggen o.g.v. een grond genoemd in de polis, dit moet ook
een zwaarwegende grond zijn, en het moet niet van de verzekeraar kunnen worden verwacht dat
hij de verzekering in stand houdt.
Art. 7:940 lid 4 BW gaat in op het tussentijds aanpassen van de polisvoorwaarden. Het is hierbij wel
nodig dat er een en-blocbepaling of herzieningsbepaling in de polis staat, hiermee geeft de
verzekeraar zichzelf de bevoegdheid om tussentijds in één keer voor een hele groep verzekeringen de
voorwaarden te wijzigen. Standaardbepaling luidt: instemming met voorgenomen wijziging, tenzij
andersluidend bericht binnen in mededeling genoemde termijn. Indien verzekeringsnemer binnen de
termijn aangeeft dat hij het niet eens is met de wijziging, dan kan hij de overeenkomst beëindigen.
Een verzekeraar mag dus wijzigen, zo lang daar maar een opzegmogelijkheid tegenover staat.
Het moet gaan om een en-blocwijziging (= wijziging in één keer van alle
verzekeringsovereenkomsten) ten nadele van de verzekeringsnemer. Dan is de opzegmogelijkheid er.
Verschillende mogelijkheden m.b.t. opzegrecht:
- Wanneer het gaat om een wijziging voortvloeiend uit wettelijke regelingen of rechtspraak, is
dit geen keuze van de verzekeraar om te wijzigen (hij is hiertoe verplicht), dus geldt de
opzegmogelijkheid niet;
- Indien de dekking gedeeltelijk wordt beperkt en aan de andere kant tegelijkertijd gedeeltelijk
wordt verruimd, dan geldt er wel een opzegrecht, want er is sprake van een wijziging ten
nadele van, dat de verzekerde tegelijkertijd ook ergens een ruimere dekking krijgt staat
hierbij niet in de weg;
- Wat indien het gaat om een premieverhoging op grond van vooraf overeengekomen
indexering? Dan bestaat er geen opzegmogelijkheid, want het is geen tussentijdse wijziging
door de verzekeraar, het is namelijk vooraf overeengekomen.
Er ontstaat dus een opzegrecht voor de verzekeringsnemer. Dit is bindend bij een particuliere
verzekerde en regelend bij een zakelijke verzekerde (semidwingend recht).
De verzekeringsnemer mag opzeggen: 1) gedurende een maand na de mededeling van de wijziging of
2) tegen de dag van de wijziging. Wat de kortste termijn is, mag de verzekeringsnemer kiezen.
De praktijk is geheel afwijkend van wat in het wetsartikel staat. Het lijkt alsof de verzekeraar altijd de
voorwaarden mag wijzigen. De voorvraag is eigenlijk: Mag de verzekeraar een beroep doen op de
herzieningsclausule gezien art. 6:248 lid 2 BW? De jurisprudentie hieromtrent is zeer streng: deze zegt
bijna altijd dat het wijzigen in strijd is met art. 6:248 BW, en enkel bij wijze van uitzondering wordt
gezegd dat dit niet zo is (dit is normaalgesproken andersom in het contractenrecht). De rechter: in
beginsel is een beroep op de herzieningsclausule in strijd met 6:248 BW, tenzij er iets bijzonders
aan de hand is. Tussentijdse wijziging is eigenlijk in strijd met de aard van de
verzekeringsovereenkomst. De verzekeraar heeft goede gronden voor een tussentijdse herziening
nodig en moet deze gronden voldoende en concreet onderbouwen.
Zie opname voor voorbeelden: voldoende zwaarwegend?
Dus: ook al staat er een herzieningsclausule in de polisvoorwaarden, dan is een wijziging in beginsel
toch in strijd met art. 6:248 BW, tenzij er een noodzaak is voor zo’n wijziging, maar uit jurisprudentie
blijkt dat dit niet vaak aan de orde is.
