Periode 1
HC week 1: aansprakelijkheid-en verzekeringsrecht
Werkgeversaansprakelijkheid
Het is eigenlijk niet te begrijpen als je kijkt naar het aansprakelijkheidsrecht alleen, het is
formeel een schuldaansprakelijkheid de werkgever moet te kort gekomen zijn. Het is alleen
maar begrijpelijk als je je realiseert dat werkgeversaansprakelijkheid een van de systemen is
waarop we in dit land wat doen aan arbeidsgerelateerde gezondheidsschade en daarnaast
het sociale zekerheidssysteem. Die twee verhouden zich als communicerende banen.
Er zijn ontzettend veel arbeidsongevallen die plaatsvinden, veel meer dan je denkt. Het komt
vaak voor dat mensen letsel oplopen op het werk maar er zit ook psychische letsel in. bijv.
Overspannen verpleegsters en leraren. De claimcultuur is nonsens, 1 op de 5 mensen maakt
er een zaak van. Een enkele keer heeft de docent een telefonisch interview gehad met
iemand uit Zeeland en dat ging over ziekten en de docent stelde voor de werkgever
aansprakelijk te stellen. En die persoon zei: dat doen wij hier niet in Zeeland. 1 op de 5 dient
een claim in. Beroepsziekten is dan 500 dus elke dag 2, daar is in NL sprake van
onderrapportage. Ze worden wel ziek en vallen dan vaak in het gewone sociale vangnet.
Ziektekosten vallen onder je ziektekostenverzekering. Er wordt niet gemeld dat dit een
beroepsziekte zou kunnen zijn.
We hebben een gemengd compensatiestelsel, we zijn gewend om naar een rechtsgebied te
kijken en in dit geval aansprakelijkheidsrecht. We kijken tegen het beeld: als we kijken naar
de burger: wanneer je iets overkomt op het werk er een diversiteit aan systemen en
mechanisme zit die de financiële kant van de gevolgen van zoiets opvangt. In NL is het
gewoon dat ziektekosten gedekt word door je eigen zorgverzekeraars. In veel landen is dat
anders, dan moet de aansprakelijke partij dat gaan betalen. In NL is het zo dat de
zorgverzekeraar wel betaald maar dat die wel her zou kunnen nemen op de aansprakelijke
partij.
Inkomstenderving daar hebben we een systeem voor, het is een vrij uniek systeem: de
werkgever betaald maar liefst 2 jaar loon door ongeacht de oorzaak, dat is de privatisering
van de ziektewet. De instroom van de ziektewet tegen te gaan en veel verantwoordelijkheid
heeft gelegd bij de werkgever en de werknemer zelf om ziekteverzuim terug te dringen, NL
was kampioen ziekteverzuim. Dat is heel goed geslaagd. De aantallen zijn enorm gedaald.
Het nadeel is dat je formeel aan die loondoorbetaling zit. Je zal maar die kleine kapper zijn
met een kapster en die wordt ziek of zwanger en dan moet je gewoon doorbetalen en dan
moet er iemand anders voor worden voorgesteld en dat kan je niet dragen. Daar kan je je
voor verzekeren maar dan is die verzekeringspremie weer hoog. Het gaat om een groot
risico. Is dat dan wel een slim maatschappelijk arrangement? Dat staat daar kennelijk niet ter
discussie. Het heeft wel heel goed gewerkt destijds. Na die 2 jaar ben je duurzaam
arbeidsongeschikt en is er de WIA, die volledig arbeidsongeschikte mensen een soort van
inkomen geeft. Vroeger was dat de WAO. En de WAO was vroeger genereuzer dan de WIA nu
is. En wanneer art. 7:658 BW te pas is (het artikel van de aansprakelijkheid van de werkgever
jegens de werknemers als hij een arbeidsongeval overkomt of een beroepsziekte of schade
lijdt), dan is er nog een aanvulling eigenlijk door de werkgever op basis van het
, aansprakelijkheidsrecht tot een volledige schadevergoeding. Bij de WIA is het zoveel procent
van de laatst verdiende loon. Op het moment dat er aansprakelijkheid bij komt is het anders.
Historisch is het heel interessant om te zien want toen de WAO werd ingevoerd in de jaren
60 de wetgever overwoog de werkgeversaansprakelijkheid helemaal af te schaffen. Dat is het
systeem dat veel voorkomt in het buitenland. Daar heb je de verplichte verzekering. Die
werkgever, als iemand een arbeidsongeval overkomt dan heb je aanspraak op die verzekering
dat is gerelateerd, net zoals die WIA op basis van het loon, maar de werkgever is niet meer
aansprakelijk te stellen, die is immuun. Op een paar uitzonderingen na. Wat als de werkgever
zich schuldig maakt aan seksuele intimidatie? Dat is wel heel erg verwijtbaar. Dan wordt er
een gaatje gemaakt in zo’n wettelijke exoneratie. In de jaren ‘60 bestond het leerstuk van de
werkgeversaansprakelijkheid eigenlijk uit hele extreme dingen. De niet-normale dingen. Over
het algemeen was dat veel minder gebruikelijk, op het moment dat je ontwikkelingen in de
sociale zekerheid de bescherming van de WAO ziet dalen. Bijv. je bent pas verzekerd naar een
vast periode van werken. In de WIA is ook al gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid eruit
gegooid daar ben je niet meer verzekerd en val je op de werkeloosheidsuitkering. Naarmate
de bescherming en socialezekerheidsrecht daalde, steeg de druk op de
werkgeversaansprakelijkheid. Als er een heel groot gat ontstaat tussen de inkomenssituatie
kan je zeggen misschien kunnen we de werkgever aansprakelijk stellen. Naarmate het
socialezekerheidsrecht royaler is, is er minder druk op het aansprakelijkheidsrecht. De
rechter heeft een goeie neus voor de tijd, wat maatschappelijke wenselijk of onwenselijk
geacht heeft hele grote impact op de werking. Soms expliciet, dan zegt de HR dat iets
ongewenst is maar heel vaak impliciet dat je tussen de regels door leest dat een rechter vindt
dat iemand niet zo moest handelen.
Dan nog bijzondere schadeposten. Kun je smartengeld krijgen? In het sociale zekerheid niet
maar in het aansprakelijkheidsrecht wel. Buitengerechtelijke kosten van rechtsbijstand, dat is
heel belangrijk in de praktijk, moet ik mijn advocaat zelf betalen als ik ga procederen? Of zijn
de kosten van een advocaat een vergoedbare schadepost?
Het regres: dat alle andere kostendragers (zorgverzekeraars, UWV, werkgever) regresrecht
hebben op de aansprakelijke partij, ook de werkgever heeft regres op die 2 jaar
loondoorbetaling dus als een werknemer thuis van de trap dondert en ziek wordt dan betaal
je 2 jaar loon door en dan heb je pech gehad dat is bedrijfsrisico. Maar als je werknemer
arbeidsongeschikt wordt als gevolg van een verkeersongeval waar iemand anders
aansprakelijk voor is moet je ook door betalen maar kan je aankloppen bij de andere
verzekeraar, dat is regres. In een ongeval zaak zitten er dan op die manier een hoop
verschillende partijen: verschillende verzekeraars en die nemen hun eigen ‘mannetjes’ die
rapportjes moeten schrijven over de toedracht en de omvang van de schade. En die adviezen
geven. Dat is de wereld waarin het in dit vak over gaat.
Bij de uitleg van art. 7:658 lid 1 BW, die achtergrond is belangrijk die kleurt wat er met het
instrument gebeurt. Hier zie je een artikel dat klinkt naar de tijd van de maakindustrie. ‘De
werkgever is verplicht de lokalen, werktuigen en gereedschappen waarin of waarmee hij de
arbeid doet verrichten, op zodanige wijze in te richten en te onderhouden alsmede voor het
verrichten van de arbeid zodanige maatregelen te treffen en aanwijzingen te verstrekken als
redelijkerwijs nodig is om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn
werkzaamheden schade lijdt’. We zullen dit artikel gaan villeren. Wat staat er nou eigenlijk
HC week 1: aansprakelijkheid-en verzekeringsrecht
Werkgeversaansprakelijkheid
Het is eigenlijk niet te begrijpen als je kijkt naar het aansprakelijkheidsrecht alleen, het is
formeel een schuldaansprakelijkheid de werkgever moet te kort gekomen zijn. Het is alleen
maar begrijpelijk als je je realiseert dat werkgeversaansprakelijkheid een van de systemen is
waarop we in dit land wat doen aan arbeidsgerelateerde gezondheidsschade en daarnaast
het sociale zekerheidssysteem. Die twee verhouden zich als communicerende banen.
Er zijn ontzettend veel arbeidsongevallen die plaatsvinden, veel meer dan je denkt. Het komt
vaak voor dat mensen letsel oplopen op het werk maar er zit ook psychische letsel in. bijv.
Overspannen verpleegsters en leraren. De claimcultuur is nonsens, 1 op de 5 mensen maakt
er een zaak van. Een enkele keer heeft de docent een telefonisch interview gehad met
iemand uit Zeeland en dat ging over ziekten en de docent stelde voor de werkgever
aansprakelijk te stellen. En die persoon zei: dat doen wij hier niet in Zeeland. 1 op de 5 dient
een claim in. Beroepsziekten is dan 500 dus elke dag 2, daar is in NL sprake van
onderrapportage. Ze worden wel ziek en vallen dan vaak in het gewone sociale vangnet.
Ziektekosten vallen onder je ziektekostenverzekering. Er wordt niet gemeld dat dit een
beroepsziekte zou kunnen zijn.
We hebben een gemengd compensatiestelsel, we zijn gewend om naar een rechtsgebied te
kijken en in dit geval aansprakelijkheidsrecht. We kijken tegen het beeld: als we kijken naar
de burger: wanneer je iets overkomt op het werk er een diversiteit aan systemen en
mechanisme zit die de financiële kant van de gevolgen van zoiets opvangt. In NL is het
gewoon dat ziektekosten gedekt word door je eigen zorgverzekeraars. In veel landen is dat
anders, dan moet de aansprakelijke partij dat gaan betalen. In NL is het zo dat de
zorgverzekeraar wel betaald maar dat die wel her zou kunnen nemen op de aansprakelijke
partij.
Inkomstenderving daar hebben we een systeem voor, het is een vrij uniek systeem: de
werkgever betaald maar liefst 2 jaar loon door ongeacht de oorzaak, dat is de privatisering
van de ziektewet. De instroom van de ziektewet tegen te gaan en veel verantwoordelijkheid
heeft gelegd bij de werkgever en de werknemer zelf om ziekteverzuim terug te dringen, NL
was kampioen ziekteverzuim. Dat is heel goed geslaagd. De aantallen zijn enorm gedaald.
Het nadeel is dat je formeel aan die loondoorbetaling zit. Je zal maar die kleine kapper zijn
met een kapster en die wordt ziek of zwanger en dan moet je gewoon doorbetalen en dan
moet er iemand anders voor worden voorgesteld en dat kan je niet dragen. Daar kan je je
voor verzekeren maar dan is die verzekeringspremie weer hoog. Het gaat om een groot
risico. Is dat dan wel een slim maatschappelijk arrangement? Dat staat daar kennelijk niet ter
discussie. Het heeft wel heel goed gewerkt destijds. Na die 2 jaar ben je duurzaam
arbeidsongeschikt en is er de WIA, die volledig arbeidsongeschikte mensen een soort van
inkomen geeft. Vroeger was dat de WAO. En de WAO was vroeger genereuzer dan de WIA nu
is. En wanneer art. 7:658 BW te pas is (het artikel van de aansprakelijkheid van de werkgever
jegens de werknemers als hij een arbeidsongeval overkomt of een beroepsziekte of schade
lijdt), dan is er nog een aanvulling eigenlijk door de werkgever op basis van het
, aansprakelijkheidsrecht tot een volledige schadevergoeding. Bij de WIA is het zoveel procent
van de laatst verdiende loon. Op het moment dat er aansprakelijkheid bij komt is het anders.
Historisch is het heel interessant om te zien want toen de WAO werd ingevoerd in de jaren
60 de wetgever overwoog de werkgeversaansprakelijkheid helemaal af te schaffen. Dat is het
systeem dat veel voorkomt in het buitenland. Daar heb je de verplichte verzekering. Die
werkgever, als iemand een arbeidsongeval overkomt dan heb je aanspraak op die verzekering
dat is gerelateerd, net zoals die WIA op basis van het loon, maar de werkgever is niet meer
aansprakelijk te stellen, die is immuun. Op een paar uitzonderingen na. Wat als de werkgever
zich schuldig maakt aan seksuele intimidatie? Dat is wel heel erg verwijtbaar. Dan wordt er
een gaatje gemaakt in zo’n wettelijke exoneratie. In de jaren ‘60 bestond het leerstuk van de
werkgeversaansprakelijkheid eigenlijk uit hele extreme dingen. De niet-normale dingen. Over
het algemeen was dat veel minder gebruikelijk, op het moment dat je ontwikkelingen in de
sociale zekerheid de bescherming van de WAO ziet dalen. Bijv. je bent pas verzekerd naar een
vast periode van werken. In de WIA is ook al gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid eruit
gegooid daar ben je niet meer verzekerd en val je op de werkeloosheidsuitkering. Naarmate
de bescherming en socialezekerheidsrecht daalde, steeg de druk op de
werkgeversaansprakelijkheid. Als er een heel groot gat ontstaat tussen de inkomenssituatie
kan je zeggen misschien kunnen we de werkgever aansprakelijk stellen. Naarmate het
socialezekerheidsrecht royaler is, is er minder druk op het aansprakelijkheidsrecht. De
rechter heeft een goeie neus voor de tijd, wat maatschappelijke wenselijk of onwenselijk
geacht heeft hele grote impact op de werking. Soms expliciet, dan zegt de HR dat iets
ongewenst is maar heel vaak impliciet dat je tussen de regels door leest dat een rechter vindt
dat iemand niet zo moest handelen.
Dan nog bijzondere schadeposten. Kun je smartengeld krijgen? In het sociale zekerheid niet
maar in het aansprakelijkheidsrecht wel. Buitengerechtelijke kosten van rechtsbijstand, dat is
heel belangrijk in de praktijk, moet ik mijn advocaat zelf betalen als ik ga procederen? Of zijn
de kosten van een advocaat een vergoedbare schadepost?
Het regres: dat alle andere kostendragers (zorgverzekeraars, UWV, werkgever) regresrecht
hebben op de aansprakelijke partij, ook de werkgever heeft regres op die 2 jaar
loondoorbetaling dus als een werknemer thuis van de trap dondert en ziek wordt dan betaal
je 2 jaar loon door en dan heb je pech gehad dat is bedrijfsrisico. Maar als je werknemer
arbeidsongeschikt wordt als gevolg van een verkeersongeval waar iemand anders
aansprakelijk voor is moet je ook door betalen maar kan je aankloppen bij de andere
verzekeraar, dat is regres. In een ongeval zaak zitten er dan op die manier een hoop
verschillende partijen: verschillende verzekeraars en die nemen hun eigen ‘mannetjes’ die
rapportjes moeten schrijven over de toedracht en de omvang van de schade. En die adviezen
geven. Dat is de wereld waarin het in dit vak over gaat.
Bij de uitleg van art. 7:658 lid 1 BW, die achtergrond is belangrijk die kleurt wat er met het
instrument gebeurt. Hier zie je een artikel dat klinkt naar de tijd van de maakindustrie. ‘De
werkgever is verplicht de lokalen, werktuigen en gereedschappen waarin of waarmee hij de
arbeid doet verrichten, op zodanige wijze in te richten en te onderhouden alsmede voor het
verrichten van de arbeid zodanige maatregelen te treffen en aanwijzingen te verstrekken als
redelijkerwijs nodig is om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn
werkzaamheden schade lijdt’. We zullen dit artikel gaan villeren. Wat staat er nou eigenlijk
