Samenvatting H7 - Inleiding organisatiekunde
7.1 Inleiding
Leidinggeven in enge zin duidt op het op praktische manier ondersteunen van medewerkers bij de
uitvoering van hun taken.
Leidinggeven in ruime zin (management) omvat leidinggeven in enge zin en daarnaast – ter
realisering van de doelstellingen - het vaststellen van de strategie, de structurering van de organisatie
(met inbegrip van de communicatiestructuur) en het beantwoorden van de vraag welke
leiderschapsstijl het best past in de gegeven situatie.
Leiderschap draait om de mate waarin getracht wordt de medewerkers te inspireren en te betrekken
bij de besluitvoering en uitvoering door een open houding te stimuleren.
7.2 Stijlen van leidinggeven
In de literatuur wordt onderscheid gemaakt tussen de extreme vormen: autocratisch leiderschap en
democratisch leiderschap. Daartussen valt participatief leiderschap.
Bij autocratisch leiderschap worden de medewerkers niet betrokken bij de besluitvorming.
Uitgangspunt is dat de leider zelf de beslissingen neemt en dat de medewerker deze ook uitvoert
zoals verwacht wordt.
Het stok en worst-model weergeeft als de werknemer zich niet aan de regels houden worden bestraft
met de stok en als de werknemer zich wel aan de regels houdt de medewerker wordt beloond met de
worst.
Bij democratisch leiderschap is er geen leider in traditionele zin. De beslissingen worden door de
groep genomen, waarbij de verschillende groepsleden een gelijkwaardige positie innemen.
Bij participatief leiderschap geeft de leider zijn werknemers ruimte bij het nemen van beslissingen en
het uitvoeren daarvan.
Transactioneel leiderschap beschouwt de verhouding tussen een leidinggevende en een medewerker
waarbij de medewerker tijd en kunde beschikbaar stelt, met daartegenover compensatie.
Transformationeel leiderschap houdt in dat de medewerker niet alleen wordt gemotiveerd door
compensatie, maar ook door de visie, het enthousiasme en het voorbeeldgedrag van de
leidinggevende.
Gedeeld leiderschap gaat over het delen van een visie en gezamenlijke doelen tussen de
leidinggevende en de werknemers.
Persoonlijk leiderschap draait om persoonlijke effectiviteit, hoe kan de medewerker zo goed mogelijk
presteren?
7.3 Theorieën
Indien macht wordt uitgevoerd op grond van een functie, spreken we van functionele macht. Wanneer
macht wordt uitgeoefend op grond van ervaring, visie en persoonlijkheid wordt persoonlijke macht
genoemd.
McGregor kwam in 1960 met zijn X en Y-theorie. De X-theorie gaat over een negatief mensbeeld en
de Y-theorie gaat over een positief mensbeeld.
Volgens de contigentiebenadering wordt de effectiviteit van leiderschap in hoge mate bepaald door de
omstandigheden.
7.1 Inleiding
Leidinggeven in enge zin duidt op het op praktische manier ondersteunen van medewerkers bij de
uitvoering van hun taken.
Leidinggeven in ruime zin (management) omvat leidinggeven in enge zin en daarnaast – ter
realisering van de doelstellingen - het vaststellen van de strategie, de structurering van de organisatie
(met inbegrip van de communicatiestructuur) en het beantwoorden van de vraag welke
leiderschapsstijl het best past in de gegeven situatie.
Leiderschap draait om de mate waarin getracht wordt de medewerkers te inspireren en te betrekken
bij de besluitvoering en uitvoering door een open houding te stimuleren.
7.2 Stijlen van leidinggeven
In de literatuur wordt onderscheid gemaakt tussen de extreme vormen: autocratisch leiderschap en
democratisch leiderschap. Daartussen valt participatief leiderschap.
Bij autocratisch leiderschap worden de medewerkers niet betrokken bij de besluitvorming.
Uitgangspunt is dat de leider zelf de beslissingen neemt en dat de medewerker deze ook uitvoert
zoals verwacht wordt.
Het stok en worst-model weergeeft als de werknemer zich niet aan de regels houden worden bestraft
met de stok en als de werknemer zich wel aan de regels houdt de medewerker wordt beloond met de
worst.
Bij democratisch leiderschap is er geen leider in traditionele zin. De beslissingen worden door de
groep genomen, waarbij de verschillende groepsleden een gelijkwaardige positie innemen.
Bij participatief leiderschap geeft de leider zijn werknemers ruimte bij het nemen van beslissingen en
het uitvoeren daarvan.
Transactioneel leiderschap beschouwt de verhouding tussen een leidinggevende en een medewerker
waarbij de medewerker tijd en kunde beschikbaar stelt, met daartegenover compensatie.
Transformationeel leiderschap houdt in dat de medewerker niet alleen wordt gemotiveerd door
compensatie, maar ook door de visie, het enthousiasme en het voorbeeldgedrag van de
leidinggevende.
Gedeeld leiderschap gaat over het delen van een visie en gezamenlijke doelen tussen de
leidinggevende en de werknemers.
Persoonlijk leiderschap draait om persoonlijke effectiviteit, hoe kan de medewerker zo goed mogelijk
presteren?
7.3 Theorieën
Indien macht wordt uitgevoerd op grond van een functie, spreken we van functionele macht. Wanneer
macht wordt uitgeoefend op grond van ervaring, visie en persoonlijkheid wordt persoonlijke macht
genoemd.
McGregor kwam in 1960 met zijn X en Y-theorie. De X-theorie gaat over een negatief mensbeeld en
de Y-theorie gaat over een positief mensbeeld.
Volgens de contigentiebenadering wordt de effectiviteit van leiderschap in hoge mate bepaald door de
omstandigheden.
