GROTE NR&FP DOCUMENT 2022-2023
,Inhoudsopgave
Week 1: neurorecht, drie domeinen van onderzoek.......................................................................................5
Introductie.............................................................................................................................................................5
Literatuur..............................................................................................................................................................5
Hoofdstuk 11 Leerboek forensische psychiatrie: neurorec ht..........................................................................5
Meynen, G. (2020). Neurorecht: hoop of hersenschim? Den Haag: Boom Juridisch.......................................6
Hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................12
Week 2: neurowetenschap, vrije wil en toerekeningsvatbaarheid................................................................15
Introductie...........................................................................................................................................................15
Literatuur............................................................................................................................................................15
Meynen 2009. Vrije wil en forensische psychiatrie. Tijdschrift voor psychiatrie............................................15
Hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................18
Week 3: diagnostiek en behandeling............................................................................................................ 23
Introductie...........................................................................................................................................................23
Literatuur............................................................................................................................................................23
Hoofdstuk 15 leerboek forensische psychiatrie..............................................................................................23
Hoorcollege.........................................................................................................................................................25
week 4: forensische neuropsychologie en de invloed van detentie op het brein............................................32
Introductie...........................................................................................................................................................32
literatuur.............................................................................................................................................................32
Hoofdstuk 19 Leerboek forensische psychiatrie.............................................................................................32
RAine A (2018). Antisocial personality disorder as a neurodevelopmental disorder. Annual review of
clinical psychology, 14:259-89........................................................................................................................35
Meijers, J., Harte, J. M., Meynen, G., Cuijpers, P., & Scherder, E. J. A. (2018). Reduced Self-Control after 3
Months of Imprisonment; A Pilot Study. Frontiers in Psychology, 9(FEB)......................................................39
Hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................40
Week 5: gedwongen hersenscans, nemo tenetur en het EHCR......................................................................48
Introductie...........................................................................................................................................................48
literatuur............................................................................................................................................................48
S.L.T.J. Ligthart, ‘Neurotechnieken in het strafrecht: perspectieven op rechtsbescherming’, DD 2021/52.. 48
S. Ligthart, ‘Autonomie en privacy als rechtsgronden van het zwijgrecht en het nemo tenetur- beginsel?’,
Nederlands juristenblad 2021/2408...............................................................................................................50
Ligthart, S., Douglas, T., Bublitz, J.C., Kooijmans, T & Meynen, G. (2020). ‘Forensic brain-reading and
mental privacy in European human rights law: Foundations and challenges’, Neuroethics 2020 (online
first).................................................................................................................................................................52
hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................52
rationale..............................................................................................................................................................55
,Week 6: neurointerventies en het ECHR....................................................................................................... 56
Introductie...........................................................................................................................................................56
literatuur.............................................................................................................................................................56
Forsberg, L. (2021) Anti-Libidinal Interventions and Human Rights. Human Rights Law Review 21, 384- 408.
.........................................................................................................................................................................56
Ligthart, S., Kooijmans, T., Douglas, T., & Meynen, G. (2021). Closed-loop brain devices in offender
rehabilitation: Autonomy, human rights, and accountability. Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics,
30(4). https://philarchive.org/archive/LIGCBDv1...........................................................................................57
ECtHR 6 November 2014, Application No 12927/13 (Dvořáček v Czech Republic) Alleen de pers-release (4
p.).....................................................................................................................................................................57
hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................57
week 7: toerekening en toerekeningsvatbaarheid........................................................................................65
introductie...........................................................................................................................................................65
literatuur.............................................................................................................................................................65
Hoofdstuk 14 Leerboek forensische psychiatrie: toerekeningsvatbaarheid..................................................65
Ligthart, S.L.T.J., Kooijmans, T., & Meynen, G. (2018). Een juridisch criterium voor de
ontoerekeningsvatbaarheid: een uitspraak van het gerechtshof Den Haag geanalyseerd. Delikt en
Delinkwent, 2(9), 101-110...............................................................................................................................67
Uitspraak in zaak Thijs H..................................................................................................................................67
hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................67
Week 8: risicotaxatie in de forensische psychiatrie.......................................................................................73
Introductie...........................................................................................................................................................73
literatuur.............................................................................................................................................................73
Hoofdstuk 29 Leerboek forensische psychiatrie.............................................................................................73
Risicotaxatie bij vrouwen – vivienne de vogel................................................................................................76
Hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................78
Week 9: TBS en gedwongen geestelijke gezondheidszorg.............................................................................87
Introductie...........................................................................................................................................................87
Literatuur............................................................................................................................................................87
Hoofdstuk 1 Leerboek forensische psychiatrie: TBS niet langer behandelen dan noodzakelijk, niet korter
dan nodig.........................................................................................................................................................87
Nauta, E.E., Bijlsma, J., Dalhuisen, L., De Jong, F., & Meynen, G. (2021). Is het stoornisvereiste onmisbaar
voor tbs? Een analyse vanuit nationaalrechtelijk en mensenrechtelijk perspectief, Delikt en Delinkwent
51(6), 36..........................................................................................................................................................89
E.E. Nauta, ‘Zelfstandige vaststelling van een psychische stoornis door de strafrechter: waar liggen de
grenzen?, NJB 2021/2608...............................................................................................................................90
T.M. de Groot, ‘Knelpunten bij en onduidelijkheden rondom het afgeven van een civiele zorgmachtiging
door de strafrechter’, NTS 2021/78................................................................................................................92
Hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................93
Week 10: ervaringsdeskundige................................................................................................................... 100
, Werkgroep 1.............................................................................................................................................. 101
Literatuur..........................................................................................................................................................101
De Rade, M.C. (2020), Over de rol van de stoornis in de psychische overmacht. Delikt en Delinkwent 32(6),
422-448.........................................................................................................................................................101
Jurisprudentie:...................................................................................................................................................102
Zaak Baflo: ECLI:NL:RBNNE:2013:BZ3265.....................................................................................................102
Poging tot doodslag: ECLI:NL:RBLIM:2014:10079.........................................................................................103
Opdrachten.......................................................................................................................................................103
werkgroep 2............................................................................................................................................... 106
literatuur...........................................................................................................................................................106
Boer, T. den & Mulbregt, J. (Draft). Toerekening in tweedracht, een juridisch- gedragskundig perspectief.
.......................................................................................................................................................................106
Ligthart, S.L.T.J., Kooijmans, T. & Meynen, G. (2018). Een juridisch criterium voor de
ontoerekeningsvatbaarheid: een uitspraak van het Gerechtshof Den Haag geanalyseerd. Delikt en
Delinkwent 1(9), 101-110..............................................................................................................................107
Blaauw, E., Bogaerts, S., & Spreen, M. (2019). Risicotaxatie in de Nederlandse rechtspraktijk: op naar een
best practice. Expertise en Recht , 2, p. 71-77..............................................................................................108
Bijlsma, J., Bex, F., & Meynen , G. (2019). Artificiële intelligentie en risicotaxatie: Drie kernvragen voor
strafrechtjuristen. Nederlands Juristenblad, 2019(44), [2778].....................................................................111
werkgroep 3............................................................................................................................................... 115
Literatuur..........................................................................................................................................................115
Harte, J. (2019). Gekkenhuis of poppenkast. Over de rol van de psychiatrische behandeling in het veilig
houden van de toekomstige maatschappij. Tijdschrift voor Criminologie 61(4), 359-369...........................115
Ligthart, S., Kooijmans, T., & Meynen, G. (2019). Tbs en stoornis. Enkele overwegingen voor de wetgever.
Nederlands Juristenblad, 16, 1148-1153.......................................................................................................118
Bijlsma, J., Nauta, E., Kooijmans, T., Jong, de F., Dalhuisen, L., & Meynen, G. (2020). Stoornis en gevaar.
Een aanzet tot onderzoek naar een alternatief voor tbs. Delikt en Delinkwent 32(5), 357-372..................121
Oploo, L., Prinsen, M., & Bakkum, T. (2020). De invoering van artikel 2.3 Wet forensische zorg.
Consequenties voor de strafrechtspraktijk. Nederlands Juristenblad, 32, 2384-2390.................................125
,Inhoudsopgave
Week 1: neurorecht, drie domeinen van onderzoek.......................................................................................5
Introductie.............................................................................................................................................................5
Literatuur..............................................................................................................................................................5
Hoofdstuk 11 Leerboek forensische psychiatrie: neurorec ht..........................................................................5
Meynen, G. (2020). Neurorecht: hoop of hersenschim? Den Haag: Boom Juridisch.......................................6
Hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................12
Week 2: neurowetenschap, vrije wil en toerekeningsvatbaarheid................................................................15
Introductie...........................................................................................................................................................15
Literatuur............................................................................................................................................................15
Meynen 2009. Vrije wil en forensische psychiatrie. Tijdschrift voor psychiatrie............................................15
Hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................18
Week 3: diagnostiek en behandeling............................................................................................................ 23
Introductie...........................................................................................................................................................23
Literatuur............................................................................................................................................................23
Hoofdstuk 15 leerboek forensische psychiatrie..............................................................................................23
Hoorcollege.........................................................................................................................................................25
week 4: forensische neuropsychologie en de invloed van detentie op het brein............................................32
Introductie...........................................................................................................................................................32
literatuur.............................................................................................................................................................32
Hoofdstuk 19 Leerboek forensische psychiatrie.............................................................................................32
RAine A (2018). Antisocial personality disorder as a neurodevelopmental disorder. Annual review of
clinical psychology, 14:259-89........................................................................................................................35
Meijers, J., Harte, J. M., Meynen, G., Cuijpers, P., & Scherder, E. J. A. (2018). Reduced Self-Control after 3
Months of Imprisonment; A Pilot Study. Frontiers in Psychology, 9(FEB)......................................................39
Hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................40
Week 5: gedwongen hersenscans, nemo tenetur en het EHCR......................................................................48
Introductie...........................................................................................................................................................48
literatuur............................................................................................................................................................48
S.L.T.J. Ligthart, ‘Neurotechnieken in het strafrecht: perspectieven op rechtsbescherming’, DD 2021/52.. 48
S. Ligthart, ‘Autonomie en privacy als rechtsgronden van het zwijgrecht en het nemo tenetur- beginsel?’,
Nederlands juristenblad 2021/2408...............................................................................................................50
Ligthart, S., Douglas, T., Bublitz, J.C., Kooijmans, T & Meynen, G. (2020). ‘Forensic brain-reading and
mental privacy in European human rights law: Foundations and challenges’, Neuroethics 2020 (online
first).................................................................................................................................................................52
hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................52
rationale..............................................................................................................................................................55
,Week 6: neurointerventies en het ECHR....................................................................................................... 56
Introductie...........................................................................................................................................................56
literatuur.............................................................................................................................................................56
Forsberg, L. (2021) Anti-Libidinal Interventions and Human Rights. Human Rights Law Review 21, 384- 408.
.........................................................................................................................................................................56
Ligthart, S., Kooijmans, T., Douglas, T., & Meynen, G. (2021). Closed-loop brain devices in offender
rehabilitation: Autonomy, human rights, and accountability. Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics,
30(4). https://philarchive.org/archive/LIGCBDv1...........................................................................................57
ECtHR 6 November 2014, Application No 12927/13 (Dvořáček v Czech Republic) Alleen de pers-release (4
p.).....................................................................................................................................................................57
hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................57
week 7: toerekening en toerekeningsvatbaarheid........................................................................................65
introductie...........................................................................................................................................................65
literatuur.............................................................................................................................................................65
Hoofdstuk 14 Leerboek forensische psychiatrie: toerekeningsvatbaarheid..................................................65
Ligthart, S.L.T.J., Kooijmans, T., & Meynen, G. (2018). Een juridisch criterium voor de
ontoerekeningsvatbaarheid: een uitspraak van het gerechtshof Den Haag geanalyseerd. Delikt en
Delinkwent, 2(9), 101-110...............................................................................................................................67
Uitspraak in zaak Thijs H..................................................................................................................................67
hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................67
Week 8: risicotaxatie in de forensische psychiatrie.......................................................................................73
Introductie...........................................................................................................................................................73
literatuur.............................................................................................................................................................73
Hoofdstuk 29 Leerboek forensische psychiatrie.............................................................................................73
Risicotaxatie bij vrouwen – vivienne de vogel................................................................................................76
Hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................78
Week 9: TBS en gedwongen geestelijke gezondheidszorg.............................................................................87
Introductie...........................................................................................................................................................87
Literatuur............................................................................................................................................................87
Hoofdstuk 1 Leerboek forensische psychiatrie: TBS niet langer behandelen dan noodzakelijk, niet korter
dan nodig.........................................................................................................................................................87
Nauta, E.E., Bijlsma, J., Dalhuisen, L., De Jong, F., & Meynen, G. (2021). Is het stoornisvereiste onmisbaar
voor tbs? Een analyse vanuit nationaalrechtelijk en mensenrechtelijk perspectief, Delikt en Delinkwent
51(6), 36..........................................................................................................................................................89
E.E. Nauta, ‘Zelfstandige vaststelling van een psychische stoornis door de strafrechter: waar liggen de
grenzen?, NJB 2021/2608...............................................................................................................................90
T.M. de Groot, ‘Knelpunten bij en onduidelijkheden rondom het afgeven van een civiele zorgmachtiging
door de strafrechter’, NTS 2021/78................................................................................................................92
Hoorcollege aantekeningen................................................................................................................................93
Week 10: ervaringsdeskundige................................................................................................................... 100
, Werkgroep 1.............................................................................................................................................. 101
Literatuur..........................................................................................................................................................101
De Rade, M.C. (2020), Over de rol van de stoornis in de psychische overmacht. Delikt en Delinkwent 32(6),
422-448.........................................................................................................................................................101
Jurisprudentie:...................................................................................................................................................102
Zaak Baflo: ECLI:NL:RBNNE:2013:BZ3265.....................................................................................................102
Poging tot doodslag: ECLI:NL:RBLIM:2014:10079.........................................................................................103
Opdrachten.......................................................................................................................................................103
werkgroep 2............................................................................................................................................... 106
literatuur...........................................................................................................................................................106
Boer, T. den & Mulbregt, J. (Draft). Toerekening in tweedracht, een juridisch- gedragskundig perspectief.
.......................................................................................................................................................................106
Ligthart, S.L.T.J., Kooijmans, T. & Meynen, G. (2018). Een juridisch criterium voor de
ontoerekeningsvatbaarheid: een uitspraak van het Gerechtshof Den Haag geanalyseerd. Delikt en
Delinkwent 1(9), 101-110..............................................................................................................................107
Blaauw, E., Bogaerts, S., & Spreen, M. (2019). Risicotaxatie in de Nederlandse rechtspraktijk: op naar een
best practice. Expertise en Recht , 2, p. 71-77..............................................................................................108
Bijlsma, J., Bex, F., & Meynen , G. (2019). Artificiële intelligentie en risicotaxatie: Drie kernvragen voor
strafrechtjuristen. Nederlands Juristenblad, 2019(44), [2778].....................................................................111
werkgroep 3............................................................................................................................................... 115
Literatuur..........................................................................................................................................................115
Harte, J. (2019). Gekkenhuis of poppenkast. Over de rol van de psychiatrische behandeling in het veilig
houden van de toekomstige maatschappij. Tijdschrift voor Criminologie 61(4), 359-369...........................115
Ligthart, S., Kooijmans, T., & Meynen, G. (2019). Tbs en stoornis. Enkele overwegingen voor de wetgever.
Nederlands Juristenblad, 16, 1148-1153.......................................................................................................118
Bijlsma, J., Nauta, E., Kooijmans, T., Jong, de F., Dalhuisen, L., & Meynen, G. (2020). Stoornis en gevaar.
Een aanzet tot onderzoek naar een alternatief voor tbs. Delikt en Delinkwent 32(5), 357-372..................121
Oploo, L., Prinsen, M., & Bakkum, T. (2020). De invoering van artikel 2.3 Wet forensische zorg.
Consequenties voor de strafrechtspraktijk. Nederlands Juristenblad, 32, 2384-2390.................................125
