H17 EETSTOORNISSEN
ANOREXIA NERVOSA
Anorexie is Grieks voor verlies van eetlust. Patiënten met anorexia kunnen wel eten, maar ze willen
het niet. Ze hebben ze veronderstelling dat ze dik zijn en verlanger om mager te zijn. Het streven naar
gewichtsverlies overheerst voortdurend het gedachtegoed, de gevoelens en het gedrag. Door
laagcalorisch voedsel te eten en lichamelijk buitengewoon zwaar in te spannen, verliezen ze gewicht.
De gedachten dit te zijn en de angst om dikker te worden verdwijnt niet bij gewichtsverlies.
Integendeel, gewichtsafname lijkt de angst om dikker te worden juist te intensiveren. Patiënten
ontkennen de ernst van het gewichtsverlies meestal en hun zelfwaarding hangt zeer sterk af van hun
ideeën over en lichaamsvormen en gewicht. Gewichtsverlies beschouwen ze als een teken van
buitengewoon zelfdiscipline, gewichtstoename betekend dus dat ze hebben gefaald.
Gestoorde lichaamsperceptie: kenmerkend voor patiënten, ze steven naar extreme vermagering en
denken zelfs bij sterk vermagering nog te dik te zijn.
Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar de overschatting van de omvat van hun lichaam bij
anorexia patiënten, wat tegenstrijdige resultaten opleverde. Dit komt waarschijnlijk door
methodologische verschillen en conceptuele problemen. De inschatting van lichaamsgrootte hangt ook
af van iemand referentiepunt: wie dun is overschat meer, die dik is onderschat meer. Belangrijk is de
vraag of een gestoorde perceptie van de eigen lichaamsomvang de aanleiding was om gewicht te
verliezen, of dat het zichzelf als te dik inschatten een gevolg is van het snel veranderde
lichaamsgewicht.
Depressief realisme: een realistisch kijk op het lichaam maakt ongelukkig terwijl een te optimistische
kijk juist leidt tot blije gezondheid. Gezonde vrouwen bleken erg optimistisch over hun eigen lichaam;
zij vonden zichzelf mooier dan anderen hen vinden. Het oordeel stemde daarentegen redelijk goed
overeen met wat patiënten met eetstoornissen van zichzelf vonden.
Anorexia-nervosa is op te delen in twee subgroepen:
Eetbuiten / purgerende type: purgeren verwijst naar de zuivering of reinig van het lichaam. Alle
gedragingen die erop gericht zijn het voedsel zo snel mogelijk weer uit het lichaam te
verwijderen; het zelf opwekken van braken en het gebruik van laxantia (wat kan lijden tot niet-
responsieve darmen) en diuretica (middelen die vochtafscheiding stimuleren). Dieet, vasten en
sporten vallen dus niet onder purgeergedrag.
Beperkende type: het beperken van hun voedselinname.
Ondervoeding of purgeren hebben gevolgen voor het lichamelijke functioneren.
Verstoorde of zelfs verdwijnen van de menstruele cyclus;
Cyanose: extremiteiten (vingers, tenen) zijn koud en worden blauwpaars;
Hypothermie: lage lichaamstempratuur
Lanugobeharing: donsachtige beharing op het lichaam;
Hypotensie: verlaagde bloeddruk;
Bradycardie: verlaagde hartslag (vaak lager dan 60 slagen p/m);
De ruststofwisseling is meestal vertraagd;
Slaapstoornissen en depressiviteit;
Kenmerken van anorexia nervosa:
, Minder eten dan noodzakelijk, met als gevolg een significant te laag (ongezond) gewicht (lager
dan het minimale normale gewicht dat past bij de leeftijd en sekse);
Enorme angst om aan te komen of blijvend verhinderen van gewichtstoename (ook als dit,
gezien het lage gewicht, noodzakelijke is);
De betrokkene heeft een vertekend beeld van zijn of haar lichaam, een zelfoordeel dat
disproportioneel afhankelijk is van het lichaam en het gewicht, of blijft de ernst van het lage
gewicht negeren.
BOULIMIA NERVOSA
Boulimia nervosa: honger als een os. Een chaotisch eetpatroon, compensatiegedrag en irrationele
ideeën over lichaamsvormen, uiterlijk en gewicht. Periode van karig eten afgewisseld met
aanvalsgewijs overmatig eten.
Eetbui: een aaneengesloten tijdperiode een hoeveelheid voedsel die aanzienlijk groter is dan de meeste
mensen zouden eten in eenzelfde tijdsbestek. Typerend is de subjectieve beleving van controleverlies
over het eten: tijdens de eetbui hebben patiënten het gevoel niet meer te kunnen stoppen of beheersen
wat een hoeveel zij eten. Een eetbui kan worden uitgelokt door verschillende stimuli: depressie, angst
het eten van ‘verboden’ (calorierijk) voedsel, gedachten over eten en de geur van voedsel.
Compensatie gedrag: na een eetbui zijn ze bang voor gewichtstoename waardoor ze gaan purgeren,
lijnen, vasten en/of bewegen.
Het chaotische eetpatroon (afwisseling van veel en weinig eten) vloeit voort uit een extreme
bezorgdheid over lichaamsvormen, uiterlijk en gewicht. Ze denken vaak dat ze te zwaar en te dik zijn.
Deze irrationele overtuigingen m.b.t. hun lichaamsvormen, gewicht, voedsel en eetgedrag bepalen in
sterke mate hun lage zelfwaardering.
De patiënten onderscheiden voedsel in ‘goed’ (magere yoghurt, sla) en ‘slecht’ (pizza, chocolade). Een
beetje ‘verboden’ voedsel is ‘helemaal’ fout. Zo’n redeneerwijze (zwart-wit denken) loopt snel uit tot
falen: hoe strenger de regels die ze zichzelf opleggen, hoe eerder die regel overschreden kunnen
worden.
Body Mass Index (BMI): gewicht (kg) / lengte2 (m)
Ondergewicht: < 18,5 Overgewicht: > 25
Normaal/gezond gewicht: 18,5 - 25 Obesitas: > 30
ANOREXIA NERVOSA
Anorexie is Grieks voor verlies van eetlust. Patiënten met anorexia kunnen wel eten, maar ze willen
het niet. Ze hebben ze veronderstelling dat ze dik zijn en verlanger om mager te zijn. Het streven naar
gewichtsverlies overheerst voortdurend het gedachtegoed, de gevoelens en het gedrag. Door
laagcalorisch voedsel te eten en lichamelijk buitengewoon zwaar in te spannen, verliezen ze gewicht.
De gedachten dit te zijn en de angst om dikker te worden verdwijnt niet bij gewichtsverlies.
Integendeel, gewichtsafname lijkt de angst om dikker te worden juist te intensiveren. Patiënten
ontkennen de ernst van het gewichtsverlies meestal en hun zelfwaarding hangt zeer sterk af van hun
ideeën over en lichaamsvormen en gewicht. Gewichtsverlies beschouwen ze als een teken van
buitengewoon zelfdiscipline, gewichtstoename betekend dus dat ze hebben gefaald.
Gestoorde lichaamsperceptie: kenmerkend voor patiënten, ze steven naar extreme vermagering en
denken zelfs bij sterk vermagering nog te dik te zijn.
Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar de overschatting van de omvat van hun lichaam bij
anorexia patiënten, wat tegenstrijdige resultaten opleverde. Dit komt waarschijnlijk door
methodologische verschillen en conceptuele problemen. De inschatting van lichaamsgrootte hangt ook
af van iemand referentiepunt: wie dun is overschat meer, die dik is onderschat meer. Belangrijk is de
vraag of een gestoorde perceptie van de eigen lichaamsomvang de aanleiding was om gewicht te
verliezen, of dat het zichzelf als te dik inschatten een gevolg is van het snel veranderde
lichaamsgewicht.
Depressief realisme: een realistisch kijk op het lichaam maakt ongelukkig terwijl een te optimistische
kijk juist leidt tot blije gezondheid. Gezonde vrouwen bleken erg optimistisch over hun eigen lichaam;
zij vonden zichzelf mooier dan anderen hen vinden. Het oordeel stemde daarentegen redelijk goed
overeen met wat patiënten met eetstoornissen van zichzelf vonden.
Anorexia-nervosa is op te delen in twee subgroepen:
Eetbuiten / purgerende type: purgeren verwijst naar de zuivering of reinig van het lichaam. Alle
gedragingen die erop gericht zijn het voedsel zo snel mogelijk weer uit het lichaam te
verwijderen; het zelf opwekken van braken en het gebruik van laxantia (wat kan lijden tot niet-
responsieve darmen) en diuretica (middelen die vochtafscheiding stimuleren). Dieet, vasten en
sporten vallen dus niet onder purgeergedrag.
Beperkende type: het beperken van hun voedselinname.
Ondervoeding of purgeren hebben gevolgen voor het lichamelijke functioneren.
Verstoorde of zelfs verdwijnen van de menstruele cyclus;
Cyanose: extremiteiten (vingers, tenen) zijn koud en worden blauwpaars;
Hypothermie: lage lichaamstempratuur
Lanugobeharing: donsachtige beharing op het lichaam;
Hypotensie: verlaagde bloeddruk;
Bradycardie: verlaagde hartslag (vaak lager dan 60 slagen p/m);
De ruststofwisseling is meestal vertraagd;
Slaapstoornissen en depressiviteit;
Kenmerken van anorexia nervosa:
, Minder eten dan noodzakelijk, met als gevolg een significant te laag (ongezond) gewicht (lager
dan het minimale normale gewicht dat past bij de leeftijd en sekse);
Enorme angst om aan te komen of blijvend verhinderen van gewichtstoename (ook als dit,
gezien het lage gewicht, noodzakelijke is);
De betrokkene heeft een vertekend beeld van zijn of haar lichaam, een zelfoordeel dat
disproportioneel afhankelijk is van het lichaam en het gewicht, of blijft de ernst van het lage
gewicht negeren.
BOULIMIA NERVOSA
Boulimia nervosa: honger als een os. Een chaotisch eetpatroon, compensatiegedrag en irrationele
ideeën over lichaamsvormen, uiterlijk en gewicht. Periode van karig eten afgewisseld met
aanvalsgewijs overmatig eten.
Eetbui: een aaneengesloten tijdperiode een hoeveelheid voedsel die aanzienlijk groter is dan de meeste
mensen zouden eten in eenzelfde tijdsbestek. Typerend is de subjectieve beleving van controleverlies
over het eten: tijdens de eetbui hebben patiënten het gevoel niet meer te kunnen stoppen of beheersen
wat een hoeveel zij eten. Een eetbui kan worden uitgelokt door verschillende stimuli: depressie, angst
het eten van ‘verboden’ (calorierijk) voedsel, gedachten over eten en de geur van voedsel.
Compensatie gedrag: na een eetbui zijn ze bang voor gewichtstoename waardoor ze gaan purgeren,
lijnen, vasten en/of bewegen.
Het chaotische eetpatroon (afwisseling van veel en weinig eten) vloeit voort uit een extreme
bezorgdheid over lichaamsvormen, uiterlijk en gewicht. Ze denken vaak dat ze te zwaar en te dik zijn.
Deze irrationele overtuigingen m.b.t. hun lichaamsvormen, gewicht, voedsel en eetgedrag bepalen in
sterke mate hun lage zelfwaardering.
De patiënten onderscheiden voedsel in ‘goed’ (magere yoghurt, sla) en ‘slecht’ (pizza, chocolade). Een
beetje ‘verboden’ voedsel is ‘helemaal’ fout. Zo’n redeneerwijze (zwart-wit denken) loopt snel uit tot
falen: hoe strenger de regels die ze zichzelf opleggen, hoe eerder die regel overschreden kunnen
worden.
Body Mass Index (BMI): gewicht (kg) / lengte2 (m)
Ondergewicht: < 18,5 Overgewicht: > 25
Normaal/gezond gewicht: 18,5 - 25 Obesitas: > 30
