Samenvatting EBP
EBP 1 t/m EBP 6
,Inhoud
Algemeen.......................................................................................................................4
Onderzoeksvragen........................................................................................................7
Therapeutisch onderzoeksvraag...............................................................................7
Diagnostisch onderzoeksvraag..................................................................................8
Prognostische onderzoeksvraag...............................................................................9
Onderzoeksdesign.......................................................................................................11
Soorten onderzoek...................................................................................................11
Typen onderzoeken.................................................................................................12
Kwantitatief vs kwalitatief onderzoek...................................................................12
Primair vs secundair onderzoek...........................................................................12
Longitudinaal vs cross-sectioneel onderzoek......................................................12
Prospectief vs retrospectief onderzoek................................................................13
Experimenteel vs observationeel (niet experimenteel) onderzoek......................13
Analytisch vs beschrijvend onderzoek.................................................................13
Fundamenteel vs praktijkgericht onderzoek........................................................13
Onderzoeksdesign...................................................................................................17
Validiteit en betrouwbaarheid......................................................................................19
Meetinstrumenten........................................................................................................21
Soorten meetinstrumenten:.....................................................................................21
Soorten meetniveaus...............................................................................................21
Statistiek......................................................................................................................23
Beschrijvende statistiek...........................................................................................23
Verklarende statistiek...............................................................................................24
Toetsende statistiek.................................................................................................25
Effectstudies................................................................................................................27
Effectmaten..............................................................................................................27
Systematisch literatuur zoeken...................................................................................30
Qualitative research cycle – Hutter-Hennick...........................................................30
Formuleren van inclusie- en exclusiecriteria...........................................................31
Toets voorbereiding.....................................................................................................32
PICO-vraag..............................................................................................................32
Zoekproces..............................................................................................................33
Onderzoeksvragen en onderzoeksdesign...............................................................34
Validiteit, belang en grootte, toepasbaarheid..........................................................34
2x2 tabel...................................................................................................................35
, Effectstudies............................................................................................................35
Significantie..............................................................................................................35
Studietaken..................................................................................................................36
Week 1: Inleiding & Formuleren van onderzoeksvragen.........................................36
Week 2: Typen onderzoek en onderzoeksdesigns & zoeken van literatuur...........38
Week 3: Kwalitatief onderzoek + opbouw van onderzoekspublicaties....................42
Week 4: Validiteit en betrouwbaarheid....................................................................43
Week 5: Validiteit en betrouwbaarheid....................................................................45
Week 6: Prognostische en diagnostische studies...................................................47
Week 7: Effectstudies..............................................................................................48
Week 8: Klinische relevantie....................................................................................49
Begrippenlijst...............................................................................................................50
,Algemeen
3 pijlers van EBP
1. Wensen en voorkeuren van de patiënt
2. Klinische expertise van de behandelaar
3. Evidentie uit onderzoek
De evidence based georiënteerde clinicus:
- Heeft een kritische houding en stelt zich constant vragen,
- Heeft een lerende attitude,
- Bekijkt zaken vanuit een ander perspectief,
- Is zich bewust van de validiteit en beperktheid van zijn eigen kennis,
- Kent de principes van EBP.
Het handelen volgens de principes van EBP gaat volgens Sackett in 5 stappen:
1. Een klinisch probleem over diagnose, prognose en therapie vertalen in een
beantwoordbare vraag (PICO-vraag)
2. Het efficiënt zoeken naar het “beste bewijs” uit verschillende soorten
onderzoek
3. Kritisch beoordelen geldigheid en bruikbaarheid van de gepresenteerde
onderzoekresultaten (literatuur
- Is het onderzoek deugdelijk uitgevoerd? (interne validiteit)
- Wat zijn de resultaten? (belang van uitkomsten)
- Hoe helpen deze resultaten mijn patiënten (toepasbaarheid)?
4. Na kritische beoordeling de resultaten van onderzoek toepassen in het
dagelijks klinisch handelen
5. Het regelmatig evalueren van het klinisch handelen (proces en resultaat)
Plagiaat = de overname zonder bronvermelding van het werk van anderen op
identieke wijze of onder licht gewijzigde vorm
Citeren = iets letterlijk overnemen van het werk van anderen (tussen
aanhalingstekens)
PICO-vraag
P: Patient/ populatie (wie of wat ga je onderzoeken?)
I: Intervention (interventie, bijv. Bepaalde behandeling)
C: Comparison (vergelijking)
O: Outcome (uitkomstmaat, wat ga je meten? Pijn, ROM, gewicht?)
Het doel van het formuleren van een PICO-vraag is om een duidelijke en specifieke
vraag te creëren die richting geeft aan het zoeken naar wetenschappelijke literatuur
en het uitvoeren van onderzoek. Door het definiëren van deze elementen kan de
zoektocht naar bewijsmateriaal gerichter en efficiënter worden uitgevoerd. Het helpt
ook bij het bepalen van de relevantie van de verkregen informatie voor het
beantwoorden van de vraag en het nemen van beslissingen in de klinische praktijk.
Opbouw van een wetenschappelijk artikel
- Abstract/samenvatting
- Introductie/inleiding
, - Methoden
- Resultaten
- Discussie
De IMRAD-structuur is een bepaalde structuur die je kunt aanhouden in een artikel:
I: Introduction (Introductie)
M: method (methode)
R: Results (resultaten)
A: And (en)
D: Discussion (discussie)
Bewijssterkte van een onderzoek volgens Sackett level of evidence
A1: meta-analyse en een review
A2: grote RCT met voldoende kwaliteit
B: kleinere RCT of van minder goede kwaliteit
C: ander onderzoeksdesign (zonder controlegroep)
D: mening van een expert
Meta-analyse = resultaten van een onderzoek (niet door jou gedaan) worden
vergeleken met andere klinische studies en worden kwantitatief samengevat
- Nadeel informatie uit boeken: inhoud is mogelijk gedateerd
Bibliografische gegevens van een informatiebron: Auteurs, titel, tijdschrift/journal,
jaartal, volume, editie en pagina’s
Booleaanse operatoren: AND, OR en NOT, hiermee kun je je
zoekopdracht specificeren.
AND = in het zoekresulataat beide zoektermen
OR = in het zoekresultaat een van beide zoektermen of allebei
NOT = het uitsluiten van zoektermen in je zoekresulataat
Steekproef = om na te checken doe je een willekeurig test, deze kan
ook a-select of select zijn. De grootte van een steekproef is ook van erg
van belang. Bij 30 parkison patiënten weet je nog vrij weinig.
- A-selecte steekproef: een steekproef is a-select als alle personen uit de
totale populatie evenveel kans hebben om voor een marktonderzoek te
worden uitgenodigd.
- Selecte steekproef: een steekproef is select als bepaalde groepen uit de
totale populatie onder- dan wel oververtegenwoordigd zijn.
- Generaliseren: op grond van 1 voorbeeld een algemene conclusie trekken.
Je mag dit alleen bij a-select.
EBP 1 t/m EBP 6
,Inhoud
Algemeen.......................................................................................................................4
Onderzoeksvragen........................................................................................................7
Therapeutisch onderzoeksvraag...............................................................................7
Diagnostisch onderzoeksvraag..................................................................................8
Prognostische onderzoeksvraag...............................................................................9
Onderzoeksdesign.......................................................................................................11
Soorten onderzoek...................................................................................................11
Typen onderzoeken.................................................................................................12
Kwantitatief vs kwalitatief onderzoek...................................................................12
Primair vs secundair onderzoek...........................................................................12
Longitudinaal vs cross-sectioneel onderzoek......................................................12
Prospectief vs retrospectief onderzoek................................................................13
Experimenteel vs observationeel (niet experimenteel) onderzoek......................13
Analytisch vs beschrijvend onderzoek.................................................................13
Fundamenteel vs praktijkgericht onderzoek........................................................13
Onderzoeksdesign...................................................................................................17
Validiteit en betrouwbaarheid......................................................................................19
Meetinstrumenten........................................................................................................21
Soorten meetinstrumenten:.....................................................................................21
Soorten meetniveaus...............................................................................................21
Statistiek......................................................................................................................23
Beschrijvende statistiek...........................................................................................23
Verklarende statistiek...............................................................................................24
Toetsende statistiek.................................................................................................25
Effectstudies................................................................................................................27
Effectmaten..............................................................................................................27
Systematisch literatuur zoeken...................................................................................30
Qualitative research cycle – Hutter-Hennick...........................................................30
Formuleren van inclusie- en exclusiecriteria...........................................................31
Toets voorbereiding.....................................................................................................32
PICO-vraag..............................................................................................................32
Zoekproces..............................................................................................................33
Onderzoeksvragen en onderzoeksdesign...............................................................34
Validiteit, belang en grootte, toepasbaarheid..........................................................34
2x2 tabel...................................................................................................................35
, Effectstudies............................................................................................................35
Significantie..............................................................................................................35
Studietaken..................................................................................................................36
Week 1: Inleiding & Formuleren van onderzoeksvragen.........................................36
Week 2: Typen onderzoek en onderzoeksdesigns & zoeken van literatuur...........38
Week 3: Kwalitatief onderzoek + opbouw van onderzoekspublicaties....................42
Week 4: Validiteit en betrouwbaarheid....................................................................43
Week 5: Validiteit en betrouwbaarheid....................................................................45
Week 6: Prognostische en diagnostische studies...................................................47
Week 7: Effectstudies..............................................................................................48
Week 8: Klinische relevantie....................................................................................49
Begrippenlijst...............................................................................................................50
,Algemeen
3 pijlers van EBP
1. Wensen en voorkeuren van de patiënt
2. Klinische expertise van de behandelaar
3. Evidentie uit onderzoek
De evidence based georiënteerde clinicus:
- Heeft een kritische houding en stelt zich constant vragen,
- Heeft een lerende attitude,
- Bekijkt zaken vanuit een ander perspectief,
- Is zich bewust van de validiteit en beperktheid van zijn eigen kennis,
- Kent de principes van EBP.
Het handelen volgens de principes van EBP gaat volgens Sackett in 5 stappen:
1. Een klinisch probleem over diagnose, prognose en therapie vertalen in een
beantwoordbare vraag (PICO-vraag)
2. Het efficiënt zoeken naar het “beste bewijs” uit verschillende soorten
onderzoek
3. Kritisch beoordelen geldigheid en bruikbaarheid van de gepresenteerde
onderzoekresultaten (literatuur
- Is het onderzoek deugdelijk uitgevoerd? (interne validiteit)
- Wat zijn de resultaten? (belang van uitkomsten)
- Hoe helpen deze resultaten mijn patiënten (toepasbaarheid)?
4. Na kritische beoordeling de resultaten van onderzoek toepassen in het
dagelijks klinisch handelen
5. Het regelmatig evalueren van het klinisch handelen (proces en resultaat)
Plagiaat = de overname zonder bronvermelding van het werk van anderen op
identieke wijze of onder licht gewijzigde vorm
Citeren = iets letterlijk overnemen van het werk van anderen (tussen
aanhalingstekens)
PICO-vraag
P: Patient/ populatie (wie of wat ga je onderzoeken?)
I: Intervention (interventie, bijv. Bepaalde behandeling)
C: Comparison (vergelijking)
O: Outcome (uitkomstmaat, wat ga je meten? Pijn, ROM, gewicht?)
Het doel van het formuleren van een PICO-vraag is om een duidelijke en specifieke
vraag te creëren die richting geeft aan het zoeken naar wetenschappelijke literatuur
en het uitvoeren van onderzoek. Door het definiëren van deze elementen kan de
zoektocht naar bewijsmateriaal gerichter en efficiënter worden uitgevoerd. Het helpt
ook bij het bepalen van de relevantie van de verkregen informatie voor het
beantwoorden van de vraag en het nemen van beslissingen in de klinische praktijk.
Opbouw van een wetenschappelijk artikel
- Abstract/samenvatting
- Introductie/inleiding
, - Methoden
- Resultaten
- Discussie
De IMRAD-structuur is een bepaalde structuur die je kunt aanhouden in een artikel:
I: Introduction (Introductie)
M: method (methode)
R: Results (resultaten)
A: And (en)
D: Discussion (discussie)
Bewijssterkte van een onderzoek volgens Sackett level of evidence
A1: meta-analyse en een review
A2: grote RCT met voldoende kwaliteit
B: kleinere RCT of van minder goede kwaliteit
C: ander onderzoeksdesign (zonder controlegroep)
D: mening van een expert
Meta-analyse = resultaten van een onderzoek (niet door jou gedaan) worden
vergeleken met andere klinische studies en worden kwantitatief samengevat
- Nadeel informatie uit boeken: inhoud is mogelijk gedateerd
Bibliografische gegevens van een informatiebron: Auteurs, titel, tijdschrift/journal,
jaartal, volume, editie en pagina’s
Booleaanse operatoren: AND, OR en NOT, hiermee kun je je
zoekopdracht specificeren.
AND = in het zoekresulataat beide zoektermen
OR = in het zoekresultaat een van beide zoektermen of allebei
NOT = het uitsluiten van zoektermen in je zoekresulataat
Steekproef = om na te checken doe je een willekeurig test, deze kan
ook a-select of select zijn. De grootte van een steekproef is ook van erg
van belang. Bij 30 parkison patiënten weet je nog vrij weinig.
- A-selecte steekproef: een steekproef is a-select als alle personen uit de
totale populatie evenveel kans hebben om voor een marktonderzoek te
worden uitgenodigd.
- Selecte steekproef: een steekproef is select als bepaalde groepen uit de
totale populatie onder- dan wel oververtegenwoordigd zijn.
- Generaliseren: op grond van 1 voorbeeld een algemene conclusie trekken.
Je mag dit alleen bij a-select.
