Samenvatting H13 – Basisboek Integrale Veiligheid
13.1 Introductie
In het landelijk beroepsprofiel wordt de definitie van organisatie- en omgevingsbewustzijn als volgt
omschreven: ‘de veiligheidskundige signaleert relevante ontwikkelingen in de omgeving van de
organisatie, kan daarop anticiperen en is in staat om deze te vertalen in beleid. Hij benut deze kennis
ten behoeve van de organisatie en/of het eigen vakgebied. De veiligheidskundige kan relaties en
effecten van het politieke en bestuurlijke krachtenveld binnen en buiten de organisatie inschatten,
begrijpen en weet op basis hiervan te handelen’.
13.2 Landschap van organisatie- en omgevingsbewustzijn
Situation Awareness is kortgezegd dat je, je bewust bent van de situatie en de omgeving waar je in zit.
13.3 Herijken
Iedereen heeft radar jong of oud, maar deze functioneert slecht voor één bubbel, die van jou. Daarom
gaat het erom dat je deze leert herijken.
Een wordcloud is een kleine verzameling woorden die een indruk moet geven waar het betreffende
incidenttype voor staat.
Een noodgeval of emergency is een onverwachte en acute gebeurtenis met mogelijk gevaar voor
levens en/of grote schade die zo snel mogelijk beheerst moet worden.
Disrupties zijn verstoringen van bedrijfsvoering of dienstverlening van een organisatie, waardoor
producten en diensten niet meer volgens vooraf gedefinieerde, acceptabele niveaus geleverd kunnen
worden.
Dreigingen zijn incidenten die zich in de nabije toekomst aandienen met mogelijk ernstige gevolgen
voor de veiligheid, gezondheid en continuïteit, waardoor mogelijk een emergency, disruptie of crisis
ontstaat.
Crisis is een abnormale en instabiele situatie die de strategische doelstellingen, de reputatie of
levensvatbaarheid van een organisatie in gevaar brengt. Een crisis gaat bijna altijd over schurende
normen en waarden binnen een cultuur en datgene wat mensen onaanvaardbaar vinden.
Elke ongewenste gebeurtenis kan zich ook van de ene vorm naar de andere vorm ontwikkelen, we
noemen dit een verstopte gebeurtenis.
Op maatschappelijk niveau wordt een crisis vaak gedefinieerd als de mate waarop de crisis de
samenleving ontwricht. Een crisis kan daarnaast ook een wicked problem zijn, het is dan lastig te
definiëren en heeft vaak tegenstrijdige informatie en doelen.
VUCA staat voor Volatile, Uncertain, Complex and Ambiguous en wordt tegenwoordig veel gebruikt
om complexe incidenten mee te duiden.
Volatile betekend dat incidenten snel van karakter en vorm kunnen wisselen.
Uncertain houdt in dat de afloop van een gebeurtenis onduidelijk is en dat ook lang kan zijn.
Complex is eigenlijk een ander woord voor onvoorspelbaar en non-lineair, je weet niet wat er gaat
gebeuren.
13.1 Introductie
In het landelijk beroepsprofiel wordt de definitie van organisatie- en omgevingsbewustzijn als volgt
omschreven: ‘de veiligheidskundige signaleert relevante ontwikkelingen in de omgeving van de
organisatie, kan daarop anticiperen en is in staat om deze te vertalen in beleid. Hij benut deze kennis
ten behoeve van de organisatie en/of het eigen vakgebied. De veiligheidskundige kan relaties en
effecten van het politieke en bestuurlijke krachtenveld binnen en buiten de organisatie inschatten,
begrijpen en weet op basis hiervan te handelen’.
13.2 Landschap van organisatie- en omgevingsbewustzijn
Situation Awareness is kortgezegd dat je, je bewust bent van de situatie en de omgeving waar je in zit.
13.3 Herijken
Iedereen heeft radar jong of oud, maar deze functioneert slecht voor één bubbel, die van jou. Daarom
gaat het erom dat je deze leert herijken.
Een wordcloud is een kleine verzameling woorden die een indruk moet geven waar het betreffende
incidenttype voor staat.
Een noodgeval of emergency is een onverwachte en acute gebeurtenis met mogelijk gevaar voor
levens en/of grote schade die zo snel mogelijk beheerst moet worden.
Disrupties zijn verstoringen van bedrijfsvoering of dienstverlening van een organisatie, waardoor
producten en diensten niet meer volgens vooraf gedefinieerde, acceptabele niveaus geleverd kunnen
worden.
Dreigingen zijn incidenten die zich in de nabije toekomst aandienen met mogelijk ernstige gevolgen
voor de veiligheid, gezondheid en continuïteit, waardoor mogelijk een emergency, disruptie of crisis
ontstaat.
Crisis is een abnormale en instabiele situatie die de strategische doelstellingen, de reputatie of
levensvatbaarheid van een organisatie in gevaar brengt. Een crisis gaat bijna altijd over schurende
normen en waarden binnen een cultuur en datgene wat mensen onaanvaardbaar vinden.
Elke ongewenste gebeurtenis kan zich ook van de ene vorm naar de andere vorm ontwikkelen, we
noemen dit een verstopte gebeurtenis.
Op maatschappelijk niveau wordt een crisis vaak gedefinieerd als de mate waarop de crisis de
samenleving ontwricht. Een crisis kan daarnaast ook een wicked problem zijn, het is dan lastig te
definiëren en heeft vaak tegenstrijdige informatie en doelen.
VUCA staat voor Volatile, Uncertain, Complex and Ambiguous en wordt tegenwoordig veel gebruikt
om complexe incidenten mee te duiden.
Volatile betekend dat incidenten snel van karakter en vorm kunnen wisselen.
Uncertain houdt in dat de afloop van een gebeurtenis onduidelijk is en dat ook lang kan zijn.
Complex is eigenlijk een ander woord voor onvoorspelbaar en non-lineair, je weet niet wat er gaat
gebeuren.
