GOH Kennisclips
Kennisclip 1 (hoorcollege 2)
Gehechtheidsgrag
Gedrag gericht op het verkrijgen en behouden van nabijheid en aandacht van een
gehechtheidsfiguur (gehechtheidsfiguur zijn vaak de ouders. Kinderen richten dit
gedrag op personen die ze bescherming en troost kunnen bieden wanneer dit nodig
is, zoals bij honger, dorst of bedreiging)
Bijvoorbeeld: volgen, vastklampen, huilen (er is vanuit de theorie of het onderzoek, geen
vaste set aan gedragingen die kunnen worden bestempeld als gehechtheidsgedrag )
Voor bescherming en troost wanneer dit nodig is (nodig bij bijvoorbeeld honger,
dorst of bedreiging)
Binnen de Vreemde Situatie Procedure, een laboratoriumprocedure om gehechtheidsgedrag
in kaart te brengen, wordt gehechtheidsgedrag gemeten aan de hand van een aantal
gedragingen. Dat zijn:
Nabijheid zoeken
Contact behouden
Vermijden
Afweren van coontact met de gehechtheidsfiguur
Daarnaast kunnen kinderen ook gedesorganiseerd gedrag vertonen
Gehechtheidsrelaties
Gehechtheidsgedrag van de ene persoon gericht op de andere persoon en dat de
andere persoon daarop reageert (bijvoorbeeld: iemand is verdrietig en die hoeft
steun of troost nodig van zijn partner. De partner reageert hierop door steun en
troost te bieden. Er is geen vaste criteria om aan te tonen dat een
gehechtheidsrelatie bestaat tussen twee personen. Een gehechtheidsrelatie ontstaat
in de meeste gevallen tussen ouders en kinderen, maar er kan ook een
gehechtheidsrelatie ontstaan tussen twee volwassenen, bijvoorbeeld in een
romantische relatie)
Tussen ouders en kinderen in Strange Situation Procedure: (binnen de Vreemde
Situatie Procedure kunnen ouder-kind relaties geclassificeerd worden als:
1. Avoident (onveilig-vermijdend)
2. Secure (veilig)
3. Resistant (onveilig-afwerend)
4. Disorganised (gedesorganiseerd) tegelijkertijd de gehechtheidsfiguur
benaderen, maar er ook voor terugdeinzen
Tussen volwassenen, bijvoorbeeld romantische relatie
Gehechtheidsband
Gevoelsmatige band tussen twee personen (meer algemene term)
Verbinding voelen/speciale band met een persoon (moeilijk om gescheiden te
worden van een persoon)
, Een gehechtheidsband tussen twee persoon kan afwezig, aanwezig, zwak of sterk zijn
De gehechtheidsband is niet hetzelfde als een gehechtheidsrelatie, want in een
gehechtheidsrelatie gaat het erom dat de ene persoon toenadering zoekt tot de andere
persoon voor steun of troost in tijde van verdriet of stress.
Gehechtheidsrepresentatie
Hoe volwassenen terugkijken op eigen gehechtheidsrelaties in hun jeugd met de
opvoeder.
Gehechtheidsrepresentatie wordt ook wel state of mind ten aanzien van gehechtheid
genoemd
Adult Attachment Interview (AAI): (dit wordt gebruikt om
gehechtheidsrepresentaties te meten) In het interview zijn 3 patronen (onverwerkt
verlies/trauma is geen patroon) te herkennen waarin volwassenen spreken over
hun jeugdherinneringen
1. Dismissing (gereserveerd) deze volwassenen geven algemene beschrijvingen van
hun opvoeders die ze niet of nauwelijks konden ondersteunen met herinneringen.
Opvoeders worden vaak geïdealiseerd (mijn moeder is de liefste moeder van de
wereld), maar ze kunnen hierover geen voorbeelden herinneren
2. Autonomous (autonoom) deze volwassenen kunnen vertellen of positieve en
negatieve ervaringen met hun opvoeders, ook als de relaties moeilijk waren. Ze zijn
goed in staat om algemene beschrijvingen van hun opvoeders te ondersteunen met
specifieke herinneringen. Ook kunnen ze goed reflecteren over het belang van
relaties met hun opvoeders, daarbij hebben ze aandacht voor zowel positieve als
negatieve aspecten van de relatie
3. Preoccupied (gepreoccupeerd) deze volwassenen geven vaak heel negatieve
beschrijvingen van relaties met hun opvoeders of deze beschrijvingen zijn warrig en
moeilijk te volgen. Als deze mensen gevraagd wordt naar specifieke herinneringen,
dan zijn deze herinneringen vaak onsamenhangend en sterk gefocust op hele
negatieve gebeurtenissen. Deze mensen raken het spoor van de interviewvragen
vaak kwijt.
4. Unresolved loss/trauma (onverwerkt verlies/trauma) categorie 4, maar dus geen
patroon, maar een categorie die gekenmerkt wordt door versprekingen en
tegenstrijdigheden als iemand praat over verlies van belangrijke personen of
traumatisch misbruik. Daarbij kan er sprake zijn van verstoringen in het redeneren.
Iemand praat bijvoorbeeld over een overleden persoon in de tegenwoordige tijd. Of
verstoringen in de communicatie, zoals dat iemand verzand in hele onrelevante
details rondom een overlijden of misbruiksituatie.
Bij gehechtheidsrepresentatie gaat het om de verwachtingen die mensen hebben over
gehechtheidsrelaties en andere sociale relaties. Volgens de gehechtheidstheorie ontstaan
deze gehechtheidsrepresentaties op basis van ervaringen die mensen hebben met hun
gehechtheidsfiguren, meestal hun ouders.
Adult Attachment Interview is een semi-gestructureerd over ervaringen die volwassenen als
kind hebben gehad met hun opvoeders
Gehechtheidsstijl
, Sociale psychologie (anders dan de vorige concepten, komt de gehechtheidsstijl uit
de sociale psychologie. Hierbij gaat het over het verband tussen gehechtheidsrelaties
en verwachtingen die je binnen hechte relaties hebt, zoals relaties met vrienden of
romantische partner)
Verwachtingen binnen hechte relaties, bijvoorbeeld romantische relaties (er wordt
hierbij vanuit gegaan dat mensen die vroeger op een succesvolle manier aandacht
en verzorging kregen van hun opvoeders, hetzelfde verwachten van andere mensen
met wie ze later in de volwassen jaren hechte relaties krijgen)
Experience in Close Relationships: (binnen de sociale psychologie worden twee
dimensies van gehectheidsstijlen onderscheiden:)
1. Vermijdende gehechtheidsstijl in hoeverre je het prettig vind om te vertrouwen
op andere mensen of om dichtbij ze te zijn.
2. Angstige gehechtheidsstijl het vertrouwen dat je in andere mensen hebt dat je ze
wel of niet gaan verlaten
Deze gehechtheidsstijlen zijn niet hetzelfde als wat er wordt gemeten met het Adult
Attachment Interview, dus de state of mind met betrekking tot gehechtheid, want hierin gaat
het echt om de manier waarop mensen terugkijken op relaties met gehechtheidsfiguren in
de kindertijd. Bij de gehechtheidsstijlen in de sociale psychologie gaat het over de
verwachtingen die mensen hebben over hechte relaties met volwassenen. Het gaat dus niet
perse over relaties met mensen met wie je ook een gehechtheidsrelatie hebt, het kan ook
over andere relaties gaan, zoals relaties die je hebt met vrienden.
Hechtingsstoornis
Psychiatrische diagnose: ICD (International Classification of Diseases) en DSM
(Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) E
Er worden twee soorten hechtingsstoornis onderscheiden:
Reactieve hechtingsstoornis een kind met deze stoornis laat meestal geen of zeer
beperkte gehechtheidsgedrag richting de verzorgers zien
Ontremde hechtingsstoornis een kind met deze stoornis laat juist onvoldoende
terughoudendheid zien richting onbekenden, zodanig dat het niet past bij de
leeftijd en culturele normen.
Deze hechtingsstoornissen komen vooral voor bij kinderen die opgegroeid zijn in
weeshuizen met veel verschillende verzorgers of bij kinderen die veel misbruik en
mishandeling hebben meegemaakt. Het zou heel weinig voorkomen, maar in de praktijk
wordt het label wel veel gebruikt en is er mogelijk sprake van overdiagnostiek van
hechtingsstoornissen.
Hechtingsstoornis is een psychiatrisch label dat voorkomt in de ICD en DSM
Kennisclip 2 (hoorcollege 2)
Intergenerationele overdracht van psychopathologie en opvoedgedrag
Intergenerationele overdracht
Overdracht van opvoedgedrag
Kennisclip 1 (hoorcollege 2)
Gehechtheidsgrag
Gedrag gericht op het verkrijgen en behouden van nabijheid en aandacht van een
gehechtheidsfiguur (gehechtheidsfiguur zijn vaak de ouders. Kinderen richten dit
gedrag op personen die ze bescherming en troost kunnen bieden wanneer dit nodig
is, zoals bij honger, dorst of bedreiging)
Bijvoorbeeld: volgen, vastklampen, huilen (er is vanuit de theorie of het onderzoek, geen
vaste set aan gedragingen die kunnen worden bestempeld als gehechtheidsgedrag )
Voor bescherming en troost wanneer dit nodig is (nodig bij bijvoorbeeld honger,
dorst of bedreiging)
Binnen de Vreemde Situatie Procedure, een laboratoriumprocedure om gehechtheidsgedrag
in kaart te brengen, wordt gehechtheidsgedrag gemeten aan de hand van een aantal
gedragingen. Dat zijn:
Nabijheid zoeken
Contact behouden
Vermijden
Afweren van coontact met de gehechtheidsfiguur
Daarnaast kunnen kinderen ook gedesorganiseerd gedrag vertonen
Gehechtheidsrelaties
Gehechtheidsgedrag van de ene persoon gericht op de andere persoon en dat de
andere persoon daarop reageert (bijvoorbeeld: iemand is verdrietig en die hoeft
steun of troost nodig van zijn partner. De partner reageert hierop door steun en
troost te bieden. Er is geen vaste criteria om aan te tonen dat een
gehechtheidsrelatie bestaat tussen twee personen. Een gehechtheidsrelatie ontstaat
in de meeste gevallen tussen ouders en kinderen, maar er kan ook een
gehechtheidsrelatie ontstaan tussen twee volwassenen, bijvoorbeeld in een
romantische relatie)
Tussen ouders en kinderen in Strange Situation Procedure: (binnen de Vreemde
Situatie Procedure kunnen ouder-kind relaties geclassificeerd worden als:
1. Avoident (onveilig-vermijdend)
2. Secure (veilig)
3. Resistant (onveilig-afwerend)
4. Disorganised (gedesorganiseerd) tegelijkertijd de gehechtheidsfiguur
benaderen, maar er ook voor terugdeinzen
Tussen volwassenen, bijvoorbeeld romantische relatie
Gehechtheidsband
Gevoelsmatige band tussen twee personen (meer algemene term)
Verbinding voelen/speciale band met een persoon (moeilijk om gescheiden te
worden van een persoon)
, Een gehechtheidsband tussen twee persoon kan afwezig, aanwezig, zwak of sterk zijn
De gehechtheidsband is niet hetzelfde als een gehechtheidsrelatie, want in een
gehechtheidsrelatie gaat het erom dat de ene persoon toenadering zoekt tot de andere
persoon voor steun of troost in tijde van verdriet of stress.
Gehechtheidsrepresentatie
Hoe volwassenen terugkijken op eigen gehechtheidsrelaties in hun jeugd met de
opvoeder.
Gehechtheidsrepresentatie wordt ook wel state of mind ten aanzien van gehechtheid
genoemd
Adult Attachment Interview (AAI): (dit wordt gebruikt om
gehechtheidsrepresentaties te meten) In het interview zijn 3 patronen (onverwerkt
verlies/trauma is geen patroon) te herkennen waarin volwassenen spreken over
hun jeugdherinneringen
1. Dismissing (gereserveerd) deze volwassenen geven algemene beschrijvingen van
hun opvoeders die ze niet of nauwelijks konden ondersteunen met herinneringen.
Opvoeders worden vaak geïdealiseerd (mijn moeder is de liefste moeder van de
wereld), maar ze kunnen hierover geen voorbeelden herinneren
2. Autonomous (autonoom) deze volwassenen kunnen vertellen of positieve en
negatieve ervaringen met hun opvoeders, ook als de relaties moeilijk waren. Ze zijn
goed in staat om algemene beschrijvingen van hun opvoeders te ondersteunen met
specifieke herinneringen. Ook kunnen ze goed reflecteren over het belang van
relaties met hun opvoeders, daarbij hebben ze aandacht voor zowel positieve als
negatieve aspecten van de relatie
3. Preoccupied (gepreoccupeerd) deze volwassenen geven vaak heel negatieve
beschrijvingen van relaties met hun opvoeders of deze beschrijvingen zijn warrig en
moeilijk te volgen. Als deze mensen gevraagd wordt naar specifieke herinneringen,
dan zijn deze herinneringen vaak onsamenhangend en sterk gefocust op hele
negatieve gebeurtenissen. Deze mensen raken het spoor van de interviewvragen
vaak kwijt.
4. Unresolved loss/trauma (onverwerkt verlies/trauma) categorie 4, maar dus geen
patroon, maar een categorie die gekenmerkt wordt door versprekingen en
tegenstrijdigheden als iemand praat over verlies van belangrijke personen of
traumatisch misbruik. Daarbij kan er sprake zijn van verstoringen in het redeneren.
Iemand praat bijvoorbeeld over een overleden persoon in de tegenwoordige tijd. Of
verstoringen in de communicatie, zoals dat iemand verzand in hele onrelevante
details rondom een overlijden of misbruiksituatie.
Bij gehechtheidsrepresentatie gaat het om de verwachtingen die mensen hebben over
gehechtheidsrelaties en andere sociale relaties. Volgens de gehechtheidstheorie ontstaan
deze gehechtheidsrepresentaties op basis van ervaringen die mensen hebben met hun
gehechtheidsfiguren, meestal hun ouders.
Adult Attachment Interview is een semi-gestructureerd over ervaringen die volwassenen als
kind hebben gehad met hun opvoeders
Gehechtheidsstijl
, Sociale psychologie (anders dan de vorige concepten, komt de gehechtheidsstijl uit
de sociale psychologie. Hierbij gaat het over het verband tussen gehechtheidsrelaties
en verwachtingen die je binnen hechte relaties hebt, zoals relaties met vrienden of
romantische partner)
Verwachtingen binnen hechte relaties, bijvoorbeeld romantische relaties (er wordt
hierbij vanuit gegaan dat mensen die vroeger op een succesvolle manier aandacht
en verzorging kregen van hun opvoeders, hetzelfde verwachten van andere mensen
met wie ze later in de volwassen jaren hechte relaties krijgen)
Experience in Close Relationships: (binnen de sociale psychologie worden twee
dimensies van gehectheidsstijlen onderscheiden:)
1. Vermijdende gehechtheidsstijl in hoeverre je het prettig vind om te vertrouwen
op andere mensen of om dichtbij ze te zijn.
2. Angstige gehechtheidsstijl het vertrouwen dat je in andere mensen hebt dat je ze
wel of niet gaan verlaten
Deze gehechtheidsstijlen zijn niet hetzelfde als wat er wordt gemeten met het Adult
Attachment Interview, dus de state of mind met betrekking tot gehechtheid, want hierin gaat
het echt om de manier waarop mensen terugkijken op relaties met gehechtheidsfiguren in
de kindertijd. Bij de gehechtheidsstijlen in de sociale psychologie gaat het over de
verwachtingen die mensen hebben over hechte relaties met volwassenen. Het gaat dus niet
perse over relaties met mensen met wie je ook een gehechtheidsrelatie hebt, het kan ook
over andere relaties gaan, zoals relaties die je hebt met vrienden.
Hechtingsstoornis
Psychiatrische diagnose: ICD (International Classification of Diseases) en DSM
(Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) E
Er worden twee soorten hechtingsstoornis onderscheiden:
Reactieve hechtingsstoornis een kind met deze stoornis laat meestal geen of zeer
beperkte gehechtheidsgedrag richting de verzorgers zien
Ontremde hechtingsstoornis een kind met deze stoornis laat juist onvoldoende
terughoudendheid zien richting onbekenden, zodanig dat het niet past bij de
leeftijd en culturele normen.
Deze hechtingsstoornissen komen vooral voor bij kinderen die opgegroeid zijn in
weeshuizen met veel verschillende verzorgers of bij kinderen die veel misbruik en
mishandeling hebben meegemaakt. Het zou heel weinig voorkomen, maar in de praktijk
wordt het label wel veel gebruikt en is er mogelijk sprake van overdiagnostiek van
hechtingsstoornissen.
Hechtingsstoornis is een psychiatrisch label dat voorkomt in de ICD en DSM
Kennisclip 2 (hoorcollege 2)
Intergenerationele overdracht van psychopathologie en opvoedgedrag
Intergenerationele overdracht
Overdracht van opvoedgedrag
