Artikelen
Costera Meijer & Groot Kormelink 3
Kennisclip 1 6
Habermas: publieke sfeer 6
Anderson: denkbeeldige gemeenschappen “imagined communities” 6
Hoorcollege 2 7
Journalistiek : definiëren van nieuws en journalistiek in de 21e eeuw 7
Kennisclip 2 8
Objectiviteit 8
Kennisclip 0 9
Nieuwswaarden 9
Hoorcollege 3 10
Nieuws: constructie van de werkelijkheid 11
Kennisclip 3 13
Wetgeving en journalistiek 13
Kennisclip 4 15
De commerciële context van nieuws 15
Hallin and Mancini 16
4 analytische dimensies om mediasystemen te onderscheiden 16
3 Media systems 17
Hoorcollege 4 19
De geschiedenis van journalistiek als institutie en nieuwsorganisatie 19
Kennisclip 5 23
Typologie van bronnen 23
Kennisclip 6 25
Nieuwsmanagement door bronnen 25
Kennisclip 7 26
Frames en frame catalogus 26
Kennisclip 8 27
Definities van framing 27
Kennisclip 9 28
Nieuwsverhalen en symboolsystemen 28
Hoorcollege 6 31
Journalistieke routines 31
Hoorcollege 7 35
Nieuws en het sociale systeem: conformiteit of verandering? 35
Egelhofer en Lecheler 38
,Fake news as a two-dimensional phenomenon: a framework and research agenda 38
Fake news genre 39
Fake news label 41
, Costera Meijer & Groot Kormelink
Wat mensen daadwerkelijk met nieuws doen en hoe ze dit zelf ervaren en benoemen, blijkt
aanzienlijk gevarieerder dan vaak wordt aangenomen. We onderscheiden 24 gebruikers
praktijken die verschillen in functie, impact, intensiteit, efficiëntie, focus en ritme: reading,
watching, viewing, glancing, listening, hearing, checking, snacking, scanning, monitoring,
searching, clicking, saving, scrolling, triangulating, avoiding, abstaining, linking, sharing,
liking, recommending, commenting, voting, and tagging.
Reading:
Lezen gaat over diepgang: het wordt individueel gedaan, met veel aandacht en (als
gebruikers genoeg tijd hebben) in langere sessies. Vaak gaat het bij lezen als een bepaalde
praktijk van nieuwsgebruik minder om de wetenschap dat iets heeft plaatsgevonden dan het
begrijpen van een nieuwsgebeurtenis.
Watching:
Qua intensiteit is het kijken naar nieuws verwant aan lezen. Wanneer deelnemers hun
nieuwsgebruik beschreven in termen van kijken, verwezen ze naar een vrij intensieve
praktijk. Het nieuws heeft je volledige aandacht en je wilt niet gestoord of lastiggevallen
worden door afgeleid te raken in dezelfde ruimte.
Viewing:
Bekijken verwijst naar de ondergeschiktheid aan andere activiteiten. In deze situaties
fungeert nieuws vaak als achtergrond voor een hoofdactiviteit, zoals het klaarmaken van
ontbijt of avondeten voorbereiden, je e-mail checken of de krant lezen.
Glancing:
Gluren betekent onbewust een korte of gehaaste blik werpen op nieuwsrubrieken, op een
scherm in de bus, in een kiosk of op een homepage die nieuwsberichten bevat . Het is een
"nieuwsconsumptie praktijk consumptie praktijk" die het bijeffect is van een andere activiteit
(in de bus rijden, langs een kiosk lopen).
Listening:
We associëren luisteren met het creëren van intimiteit: het maakt het mogelijk om een
persoonlijke ruimte af te bakenen en even van de wereld te zijn voor enige tijd. Net als lezen
gaat luisteren over diep genieten: een moment voor jezelf nemen of zelfs een moment voor
zichzelf creëren. In het geval van podcasts krijgt dit een extra dimensie omdat luisteren "een
gemakkelijk aan te passen ervaring" wordt.
Hearing:
Horen gebeurt minder aandachtig dan luisteren en is meer verwant aan kijken: inhoud is
belangrijk, maar belangrijker zijn de afleiding, het vermaak en het gezelschap dat het biedt,
en het gevoel verbonden te zijn met de buitenwereld.
Checking:
Checking wordt gezien als een gewoonte activiteit, vergelijkbaar met het controleren van
e-mail. Het gaat erom zo efficiënt mogelijk erachter te komen of er iets "nieuws" en
"interessants" is gebeurd. Checking gaat om het 'weten', niet om het ‘begrijpen’.
,Snacking:
Bij snacking gaat het niet om het nastreven van diepgaande kennis of ontwikkelde
meningen, maar om afleiding: gebruikers consumeren stukjes en beetjes informatie op een
ontspannen, gemakkelijke manier om de tijd te vullen terwijl ze op een afspraak wachten of
om een moment voor zichzelf te creëren.
Scanning:
Scannen verschilt van checking en snacking omdat het gaat om de hoogtepunten van het
nieuws om de kern van het verhaal te krijgen. In plaats van op de hoogte te zijn of een
algemene indruk van het nieuws te krijgen, gaat het bij scannen om efficiënt te kijken of er
nieuwe ontwikkelingen zijn waarvan men op de hoogte moet zijn, vaak binnen een specifiek
domein.
Monitoring:
Monitoring ervaren mensen als het actief in kaart brengen van de informatieomgeving om zo
nodig in actie te kunnen komen. In tegenstelling tot scannen, dat geen gevoel van urgentie
heeft, gaat het bij monitoren om alert blijven op opkomende ontwikkelingen van een
bepaalde calamiteit die jezelf, je familie, je omgeving of je medemensen in gevaar kan
brengen.
Searching:
Bij zoeken gaat het om het vinden van een antwoord op een specifieke vraag, variërend van
belangrijke maatschappelijke kwesties tot persoonlijke en triviale zaken. In tegenstelling tot
de eerder beschreven nieuws activiteiten hechten gebruikers bij het zoeken minder waarde
aan de gatekeeping capaciteiten van nieuwsorganisaties en geven ze de voorkeur aan
zoekmachines.
Clicking:
Het klikken op nieuwsberichten of links voor meer informatie is een bepaalde nieuwe
gewoonte die we ‘clicking’ noemen.
Saving:
De term "opslaan" is gereserveerd voor de praktijk van het opslaan van nieuws voor later
wanneer men de tijd heeft om het te lezen of het archiveren van het nieuws voor toekomstig
gebruik. De praktijk van het opslaan omvat het snel scannen of scrollen door een artikel om
te beoordelen of het de moeite waard is om te bewaren.
Scrolling:
Scrollen werd ontdekt als een aparte vorm van nieuwsconsumptie die onze deelnemers
gebruikten op Facebook. Het is hun standaardmodus voor Facebook op zowel smartphone
als laptop, beschreven in termen van een verlangen of, nauwkeuriger gezegd, een drang om
"door te gaan", zelfs als ze zich aangetrokken voelen tot de inhoud.
Triangulation:
Triangulatie wordt gedefinieerd als "de combinatie van methodologieën in de studie van
hetzelfde fenomeen." Triangulatie in de context van nieuws verwijst naar het gebruik van
verschillende bronnen om de waarheid van een bepaald nieuwsverhaal te verifiëren.
,Avoiding & abstaining:
We behouden het label ‘avoiding’ voor het actief overslaan of verplaatsen van nieuws inhoud
vanwege onderwerp of valentie.
‘Abstaining’ reserveren we voor de praktijk van het opzettelijk wegblijven van/of iemands
blootstelling aan nieuws te beperken.
Linking, sharing, liking, recommending, commenting, voting, tagging:
Hoewel ze misschien niet altijd "betekenisloos" zijn, zijn ze bijna altijd inhoudsloos. Het
algemene resultaat is dat in de fatische mediacultuur inhoud niet koning is, maar "contact
houden" wel. Belangrijker dan wat er gezegd wordt, is de verbinding met de ander die
belangrijk wordt en de uitwisseling van woorden wordt overbodig.
Hoewel deze zeven sociale gebruikers praktijken verschillend zijn, zijn wat overeenkomt de
overwegingen om al dan niet deel te nemen aan deze praktijken.
Belangrijkste conclusies:
- De bewering dat digitale, sociale en mobiele media een totale revolutie hebben
ontketend in de manier waarop mensen omgaan met nieuws is zowel onwaar als
waar. Er is sprake van fundamentele verandering, omdat digitale innovaties de
drempel voor nieuwsgebruik hebben verlaagd.
- De digitalisatie van journalistiek heeft de kansen van de opties van reading,
watching, listening, checking, snacking, monitoring, scanning, search en
clicking vergroot.
- Nieuws is niet steeds meer een social ervaring aan het worden. Men deelt het
nieuws nog steeds zoals tien jaar geleden.
- De interesses van nieuwsgebruikers worden niet vastgelegd in clicks. Checking en
snacking vereisen bijvoorbeeld geen klik.
, Kennisclip 1
Historische perspectieven op nieuws
Perloff hfst 2,3,4 & hoorcollege 2
Habermas: publieke sfeer
● De media als "instelling bij uitstek van de publieke sfeer"
● Eind 18e eeuwse kranten/pamfletten maakten de publieke sfeer mogelijk
● Mensen konden geïnformeerd en als gelijken discussiëren over het
openbare/politieke leven.
● Deze publieke sfeer komt onder druk te staan door commerciële massamedia
(kapitaal veranderde vrijheid in winst)
Deze 'publieke sfeer' is een "domein van ons sociale leven waarin iets kan worden gevormd
dat in de buurt komt van de publieke opinie. Toegang is gegarandeerd voor alle burgers".
De publieke sfeer is een gebied in het sociale leven waar individuen samen kunnen komen
om vrijelijk maatschappelijke problemen te bespreken en te identificeren, en via die
discussie politieke actie kunnen beïnvloeden.
Public Sphere: Habermas noemt het ook wel openlijkheid. Hij nam waar dat de
scheiding tussen privé en publiek vervaagde en dat de macht van kapitaal opkwam.
Mensen zijn gelijk en moeten met dingen mee kunnen praten. Er moet bericht worden over
bijvoorbeeld het aanleggen van wegen. Hierdoor kan iedereen erover praten en ontstaat
het publieke debat. De media moet los van de staat komen zodat de bemoeienis van de
staat er niet meer is. Het dagblad is een duaal product, zowel een journalistiek als
commercieel product.
Anderson: denkbeeldige gemeenschappen “imagined
communities”
De media speelden een sleutelrol bij het creëren van een gemeenschappelijke identiteit
● Nationaal bewustzijn
● Een bepaald beeld van zichzelf, de gemeenschap en de natie
Een "imagined community" is een concept dat is geïntroduceerd door de Britse historicus en
politicoloog Benedict Anderson in zijn boek "Imagined Communities: Reflections on the
Origin and Spread of Nationalism," gepubliceerd in 1983. Dit concept heeft betrekking op de
manier waarop naties worden begrepen en ervaren door individuen, ondanks het feit dat de
leden van een natie elkaar meestal niet persoonlijk kennen.
Het idee van een "imagined community" houdt in dat een natie een sociaal construct is, een
mentaal beeld of een concept dat mensen in staat stelt zich te identificeren met anderen die
deel uitmaken van dezelfde natie.