2017
Samen meer voor kinderen betekenen
Een afstudeerproject met aanbevelingen over het versterken
van het educatief partnerschap met ouders
(naam student)
Hogeschool InHolland
Studentnummer: (nummer)
Begeleid door (naam)
Opdrachtgever: (naam)
2017, (naam plaats)
0
,Hogeschool Inholland
Bacheloropleiding Pedagogiek
1
,Voorwoord
Voor u ligt het afstudeerproject in samenspraak met (naam instelling) jeugdzorg en de
Hogeschool InHolland. Dit afstudeerproject vormt de afsluiting van de opleiding Pedagogiek
en werd in de periode van februari tot mei 2017 in de praktijk uitgevoerd. Het gaat bij het
afstudeerproject om het volbrengen van een individuele proeve van bekwaamheid. Door
middel van een pedagogisch beroepspraktijk probleem te onderzoeken, en samen met de
betrokkenen tot een advies te komen waarmee het belang van de kinderen werd gediend,
werd startbekwaamheid aangetoond.
Het afstudeerproject beoogde een grote mate van zelfstandigheid. Desalniettemin heb ik
ondersteuning gehad waarvoor mijn dank groot is. Als eerste wordt de afstudeerkring
bedankt voor hun tijd en feedback. Als tweede wordt de hogeschool InHolland bedankt voor
de ontwikkelingsmogelijkheid. Natuurlijk ook een woord van dank aan de opdrachtgevers
(naam) en (naam), en aan de afstudeerbegeleider (naam). In het bijzonder bedank ik de
student die mij door alle emoties heen heeft gesteund, jij weet op wie ik doel.
(naam student),
(plaats), 2017
2
,Inhoudsopgave
Voorwoord............................................................................................................................... 2
Inhoudsopgave........................................................................................................................ 3
Samenvatting.......................................................................................................................... 5
1 Inleiding................................................................................................................................ 6
1.1 Aanleiding...................................................................................................................... 6
1.2 Organisatie.................................................................................................................... 6
1.3 Eerste probleembeschrijving en opdracht......................................................................6
1.4 Oriëntatiefase................................................................................................................ 6
1.4.1 Werkwijze oriëntatie................................................................................................6
1.4.2 Pedagogische oriëntatie..........................................................................................7
1.4.3 Externe oriëntatie....................................................................................................8
1.4.4 Interne oriëntatie...................................................................................................10
1.4.5 Terugkoppeling opdrachtgever..............................................................................14
1.5 Definitieve probleemomschrijving................................................................................14
1.6 Centrale vraag, deelvragen en subvragen...................................................................15
1.6.1 Centrale vraag.......................................................................................................15
1.6.2 Deelvragen............................................................................................................15
1.6.3 Subvragen............................................................................................................. 15
1.7 Globale onderzoeksopzet en communicatieplan..........................................................16
1.7.1 Opzet onderzoek...................................................................................................16
1.7.2 Communicatieplan.................................................................................................16
2 Verslag literatuurstudie.......................................................................................................17
2.1 Inleiding....................................................................................................................... 17
2.1.1 Deelvraag.............................................................................................................. 17
2.1.2 Verantwoording.....................................................................................................17
2.1.3 Bronnen................................................................................................................17
2.2 Theoretisch kader........................................................................................................18
2.2.1 Wat is educatief partnerschap?.............................................................................18
2.2.2 Wat zijn de gevolgen van educatief partnerschap?...............................................20
2.2.3 Wat kan het educatief partnerschap tussen ouders en medewerkers in de weg
staan?............................................................................................................................ 22
2.2.4 Wat werkt bevorderend bij het versterken van het educatief partnerschap met
ouders?.......................................................................................................................... 23
2.2.5 Beantwoording deelvraag......................................................................................25
2.3 Terugkoppeling............................................................................................................26
3
,3 Verslag praktijkonderzoek..................................................................................................27
3.1 Inleiding....................................................................................................................... 27
3.1.1 Deelvraag en subvragen.......................................................................................27
3.1.2 Verantwoording.....................................................................................................27
3.2 Onderzoeksontwerp en methodologische verantwoording...........................................27
3.2.1 Type onderzoek.....................................................................................................27
3.2.2 Dataverzamelingsmethoden..................................................................................27
3.2.3 Onderzoeksinstrumenten......................................................................................28
3.2.4 Respondenten en steekproef................................................................................28
3.2.5 Data verwerken.....................................................................................................30
3.3 Beschrijving verloop onderzoek...................................................................................30
3.3.1 Interviews.............................................................................................................. 30
3.3.2 Enquêtes...............................................................................................................31
3.4 Ordening en analyse resultaten...................................................................................31
3.4.1 Hoe staan de medewerkers van de behandelgroep in het educatief partnerschap
met ouders?................................................................................................................... 31
3.4.2 Wat denken de medewerkers van de behandelgroep nodig te hebben om het
educatief partnerschap met ouders te versterken?........................................................33
3.4.3 Hoe staan ouders in het educatief partnerschap met de medewerkers?...............34
3.4.4 Wat denken ouders nodig te hebben om betrokken te raken en te participeren?. .37
3.4.5 Wat doen medewerkers van andere organisaties om het educatief partnerschap
met ouders te versterken?..............................................................................................39
3.5 Bespreking methodologische sterktes en zwaktes.......................................................41
3.5.1 Enquête ouders.....................................................................................................41
3.5.2 Interview ouders....................................................................................................41
3.5.3 Interview externe organisaties...............................................................................41
3.5.4 Enquête medewerkers..........................................................................................41
3.5.5 Gesloten vragen enquête......................................................................................41
3.5.6 Methodologische sterke........................................................................................42
3.6 Conclusie..................................................................................................................... 42
3.6.1 Antwoord deelvraag praktijk..................................................................................42
3.7 Terugkoppeling............................................................................................................44
4 Vergelijking......................................................................................................................... 44
4.1 Weging........................................................................................................................ 44
4.1.1 Duidelijkheid, visie en beleid.................................................................................45
4.1.2 Belang vroegtijdig aangeven, benadrukken en herhalen.......................................45
4.1.3 Participatiemogelijkheden.....................................................................................45
4
, 4.1.4 Advies, handvatten en richtlijnen...........................................................................45
4.1.5 Contact en informatie uitwisseling.........................................................................45
4.2 Voorlopig antwoord op centrale vraag en aanbevelingen.............................................46
4.2.1 Voorlopige beantwoording centrale vraag.............................................................46
4.2.2 Voorlopige aanbevelingen.....................................................................................46
5 Verslag implementatie........................................................................................................46
5.1 Inleiding....................................................................................................................... 46
5.2 Resultaten................................................................................................................... 47
5.2.1 Medewerkers.........................................................................................................47
5.2.2 Conclusie..............................................................................................................47
6 Beoordeling opdrachtgever................................................................................................48
7 Conclusies en definitieve aanbevelingen............................................................................48
7.1 Definitieve beantwoording centrale vraag....................................................................48
7.1.1 Duidelijkheid, visie en beleid.................................................................................48
7.1.2 Belang vroegtijdig aangeven, benadrukken en herhalen.......................................49
7.1.3 Participatiemogelijkheden.....................................................................................49
7.1.4 Contact en informatie uitwisseling.........................................................................49
7.1.5 Advies, handvatten en richtlijnen...........................................................................49
7.2 Definitieve aanbevelingen............................................................................................49
8 Reflectie............................................................................................................................. 51
8.1 Communicatie..............................................................................................................51
8.2 Pedagogische relevantie..............................................................................................51
Bibliografie............................................................................................................................ 52
Samenvatting
Samen kan er méér voor kinderen betekend worden, dan wanneer iedereen voor zichzelf
werkt. Vooral nu opvoeding en onderwijs niet uitsluitend meer door één systeem wordt
gedaan. Vroeger was de school exclusief verantwoordelijk voor het leren, en lag de
verantwoordelijkheid voor de opvoeding bij ouders. Tegenwoordig is die lijn verschoven.
Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid voldoen, wegens het eenzijdige
inspanningskarakter, niet meer om méér voor kinderen te kunnen betekenen. Hiervoor is een
samenwerkingsrelatie tussen ouders en medewerkers nodig. Een samenwerkingsrelatie
waarin er sprake is van wederzijdse betrokkenheid, wederzijdse investering en wederzijdse
invloed, oftewel het educatief partnerschap.
In het afstudeerproject werd middels een literatuurstudie en praktijkonderzoek een antwoord
gevonden op de vraag hoe medewerkers op een dagbehandelgroep het educatief
partnerschap met ouders konden versterken, gezien een hoge werkdruk en beperkte tijd.
5
Samen meer voor kinderen betekenen
Een afstudeerproject met aanbevelingen over het versterken
van het educatief partnerschap met ouders
(naam student)
Hogeschool InHolland
Studentnummer: (nummer)
Begeleid door (naam)
Opdrachtgever: (naam)
2017, (naam plaats)
0
,Hogeschool Inholland
Bacheloropleiding Pedagogiek
1
,Voorwoord
Voor u ligt het afstudeerproject in samenspraak met (naam instelling) jeugdzorg en de
Hogeschool InHolland. Dit afstudeerproject vormt de afsluiting van de opleiding Pedagogiek
en werd in de periode van februari tot mei 2017 in de praktijk uitgevoerd. Het gaat bij het
afstudeerproject om het volbrengen van een individuele proeve van bekwaamheid. Door
middel van een pedagogisch beroepspraktijk probleem te onderzoeken, en samen met de
betrokkenen tot een advies te komen waarmee het belang van de kinderen werd gediend,
werd startbekwaamheid aangetoond.
Het afstudeerproject beoogde een grote mate van zelfstandigheid. Desalniettemin heb ik
ondersteuning gehad waarvoor mijn dank groot is. Als eerste wordt de afstudeerkring
bedankt voor hun tijd en feedback. Als tweede wordt de hogeschool InHolland bedankt voor
de ontwikkelingsmogelijkheid. Natuurlijk ook een woord van dank aan de opdrachtgevers
(naam) en (naam), en aan de afstudeerbegeleider (naam). In het bijzonder bedank ik de
student die mij door alle emoties heen heeft gesteund, jij weet op wie ik doel.
(naam student),
(plaats), 2017
2
,Inhoudsopgave
Voorwoord............................................................................................................................... 2
Inhoudsopgave........................................................................................................................ 3
Samenvatting.......................................................................................................................... 5
1 Inleiding................................................................................................................................ 6
1.1 Aanleiding...................................................................................................................... 6
1.2 Organisatie.................................................................................................................... 6
1.3 Eerste probleembeschrijving en opdracht......................................................................6
1.4 Oriëntatiefase................................................................................................................ 6
1.4.1 Werkwijze oriëntatie................................................................................................6
1.4.2 Pedagogische oriëntatie..........................................................................................7
1.4.3 Externe oriëntatie....................................................................................................8
1.4.4 Interne oriëntatie...................................................................................................10
1.4.5 Terugkoppeling opdrachtgever..............................................................................14
1.5 Definitieve probleemomschrijving................................................................................14
1.6 Centrale vraag, deelvragen en subvragen...................................................................15
1.6.1 Centrale vraag.......................................................................................................15
1.6.2 Deelvragen............................................................................................................15
1.6.3 Subvragen............................................................................................................. 15
1.7 Globale onderzoeksopzet en communicatieplan..........................................................16
1.7.1 Opzet onderzoek...................................................................................................16
1.7.2 Communicatieplan.................................................................................................16
2 Verslag literatuurstudie.......................................................................................................17
2.1 Inleiding....................................................................................................................... 17
2.1.1 Deelvraag.............................................................................................................. 17
2.1.2 Verantwoording.....................................................................................................17
2.1.3 Bronnen................................................................................................................17
2.2 Theoretisch kader........................................................................................................18
2.2.1 Wat is educatief partnerschap?.............................................................................18
2.2.2 Wat zijn de gevolgen van educatief partnerschap?...............................................20
2.2.3 Wat kan het educatief partnerschap tussen ouders en medewerkers in de weg
staan?............................................................................................................................ 22
2.2.4 Wat werkt bevorderend bij het versterken van het educatief partnerschap met
ouders?.......................................................................................................................... 23
2.2.5 Beantwoording deelvraag......................................................................................25
2.3 Terugkoppeling............................................................................................................26
3
,3 Verslag praktijkonderzoek..................................................................................................27
3.1 Inleiding....................................................................................................................... 27
3.1.1 Deelvraag en subvragen.......................................................................................27
3.1.2 Verantwoording.....................................................................................................27
3.2 Onderzoeksontwerp en methodologische verantwoording...........................................27
3.2.1 Type onderzoek.....................................................................................................27
3.2.2 Dataverzamelingsmethoden..................................................................................27
3.2.3 Onderzoeksinstrumenten......................................................................................28
3.2.4 Respondenten en steekproef................................................................................28
3.2.5 Data verwerken.....................................................................................................30
3.3 Beschrijving verloop onderzoek...................................................................................30
3.3.1 Interviews.............................................................................................................. 30
3.3.2 Enquêtes...............................................................................................................31
3.4 Ordening en analyse resultaten...................................................................................31
3.4.1 Hoe staan de medewerkers van de behandelgroep in het educatief partnerschap
met ouders?................................................................................................................... 31
3.4.2 Wat denken de medewerkers van de behandelgroep nodig te hebben om het
educatief partnerschap met ouders te versterken?........................................................33
3.4.3 Hoe staan ouders in het educatief partnerschap met de medewerkers?...............34
3.4.4 Wat denken ouders nodig te hebben om betrokken te raken en te participeren?. .37
3.4.5 Wat doen medewerkers van andere organisaties om het educatief partnerschap
met ouders te versterken?..............................................................................................39
3.5 Bespreking methodologische sterktes en zwaktes.......................................................41
3.5.1 Enquête ouders.....................................................................................................41
3.5.2 Interview ouders....................................................................................................41
3.5.3 Interview externe organisaties...............................................................................41
3.5.4 Enquête medewerkers..........................................................................................41
3.5.5 Gesloten vragen enquête......................................................................................41
3.5.6 Methodologische sterke........................................................................................42
3.6 Conclusie..................................................................................................................... 42
3.6.1 Antwoord deelvraag praktijk..................................................................................42
3.7 Terugkoppeling............................................................................................................44
4 Vergelijking......................................................................................................................... 44
4.1 Weging........................................................................................................................ 44
4.1.1 Duidelijkheid, visie en beleid.................................................................................45
4.1.2 Belang vroegtijdig aangeven, benadrukken en herhalen.......................................45
4.1.3 Participatiemogelijkheden.....................................................................................45
4
, 4.1.4 Advies, handvatten en richtlijnen...........................................................................45
4.1.5 Contact en informatie uitwisseling.........................................................................45
4.2 Voorlopig antwoord op centrale vraag en aanbevelingen.............................................46
4.2.1 Voorlopige beantwoording centrale vraag.............................................................46
4.2.2 Voorlopige aanbevelingen.....................................................................................46
5 Verslag implementatie........................................................................................................46
5.1 Inleiding....................................................................................................................... 46
5.2 Resultaten................................................................................................................... 47
5.2.1 Medewerkers.........................................................................................................47
5.2.2 Conclusie..............................................................................................................47
6 Beoordeling opdrachtgever................................................................................................48
7 Conclusies en definitieve aanbevelingen............................................................................48
7.1 Definitieve beantwoording centrale vraag....................................................................48
7.1.1 Duidelijkheid, visie en beleid.................................................................................48
7.1.2 Belang vroegtijdig aangeven, benadrukken en herhalen.......................................49
7.1.3 Participatiemogelijkheden.....................................................................................49
7.1.4 Contact en informatie uitwisseling.........................................................................49
7.1.5 Advies, handvatten en richtlijnen...........................................................................49
7.2 Definitieve aanbevelingen............................................................................................49
8 Reflectie............................................................................................................................. 51
8.1 Communicatie..............................................................................................................51
8.2 Pedagogische relevantie..............................................................................................51
Bibliografie............................................................................................................................ 52
Samenvatting
Samen kan er méér voor kinderen betekend worden, dan wanneer iedereen voor zichzelf
werkt. Vooral nu opvoeding en onderwijs niet uitsluitend meer door één systeem wordt
gedaan. Vroeger was de school exclusief verantwoordelijk voor het leren, en lag de
verantwoordelijkheid voor de opvoeding bij ouders. Tegenwoordig is die lijn verschoven.
Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid voldoen, wegens het eenzijdige
inspanningskarakter, niet meer om méér voor kinderen te kunnen betekenen. Hiervoor is een
samenwerkingsrelatie tussen ouders en medewerkers nodig. Een samenwerkingsrelatie
waarin er sprake is van wederzijdse betrokkenheid, wederzijdse investering en wederzijdse
invloed, oftewel het educatief partnerschap.
In het afstudeerproject werd middels een literatuurstudie en praktijkonderzoek een antwoord
gevonden op de vraag hoe medewerkers op een dagbehandelgroep het educatief
partnerschap met ouders konden versterken, gezien een hoge werkdruk en beperkte tijd.
5
