T. Noble
Hoofdstuk 25: War and Revolution, 1914-1919
The Unforseen Stalemate, 1914-1917
Door nationalisme veel vreugde over begin WO I
Ook socialisten stonden erachter
Frankrijk
o Heilige Unie
Franse hoogwaardigheidsbekleders, verspreid over het hele politieke
spectrum werkten samen tijdens de oorlog
Geallieerden: meer manschappen
Asmogendheden: betere coördinatie, materieel en snelheid
Symbolisch voor goede Duitse coördinatie: Kriegrohstoffabteilung
o Coördineerde Duitse economie
Duitsland voerde Schlieffenplan uit: Frankrijk proberen in zes weken uit te schakelen
Werden echter vlak voor Parijs door Frankrijk en Britten tegengehouden
o Begonnen zich in te graven
Ook Fransen en Britten deden dit
Patstelling ontstond
o Loopgravenoorlog
Met name veel slachtoffers bij Verdun en de
Somme(totaal 1,7 miljoen)
Nauwelijks terreinwinst
1917: Breekpunt in de oorlog
Na communistische revolutie wordt er vrede gesloten in Rusland
VS mengen zich in oorlog na aanvallen van Duitse onderzeeboten
o Deze aanvallen waren een reactie op de Britse Blokkade
The Experience of Total War
Met name in Duitsland voedseltekorten
WO I werd een ‘totale oorlog’: de hele maatschappij werd erbij betrokken
Vrouwen werkten in fabrieken
o Gaf boost aan strijd voor vrouwenkiesrecht
Moraal van land werd hooggehouden door propaganda
Vijand werd zwartgemaakt, eigen land verhoogd
The Two Russians Revolutions of 1917
Vanaf 8 maart 1917 opstanden in Petrograd(Sint-Petersburg)
Werden niet neergeslagen, maar ondersteund door soldaten
Opstandelingen richten Petrograd Soviet(=raad) op
o Kreeg macht over Rusland
Doema(parlement) zette tsaar Nicholas af en vormde het provisorisch regime
,De Bolsjewieken bereiden onder leiding van Lenin de revolutie voor
Lenin stuurde aan op verzet tegen de oorlog, en het streven naar de verdeling van
landgoederen onder boeren
o Kreeg veel aanhangers
Bolsjewieken kwamen in opstand tegen Petrograd Soviet en kregen de meeste
sovjets achter zich
o Bewapenden zich onder leiding van Trotsky, omdat ze bang waren voor een
tegencoup
Wierpen op 9 november het provisorisch regime omver
Bolsjewieken wilden hun coup aanleiding laten zijn tot
revolutie in heel Europa
o Om het einde van de oorlog te bespoedigen sloten ze in
december 1917 vrede met Duitsland
The New War and the Allied Victory, 1917-1918
In 1918 stelde de Amerikaanse president Wilson Veertien Punten op die de nieuwe
internationale orde moesten gaan kenmerken. Onder andere:
Open diplomatie
Vrije handel
Minder wapens
Zelfbeschikkingsrecht voor landen
Volkenbond
Herziening van het koloniale systeem
Zowel Lenin als Wilson wilde een nieuwe benadering van internationale betrekkingen en de
mogelijkheid van een vredigere wereld
Verdrag van Brest-Litovsk: wapenstilstand tussen Duitsland en Rusland
Onder zware Duitse voorwaarden
Gaf geallieerden extra motivatie om de oorlog te winnen
Clemenceau werd in 1917 tot Franse premier benoemd
Trad hard op tegen anti-oorlogsactivisten
Verhoogde moraal thuisfront
Duitsland begon in 1918 een offensief in het westen om de oorlog te beslissen voordat de
Amerikaanse steun significant werd: de Duitse Gok
Echter:
o De Amerikanen begonnen toen met het sturen van 250.000 troepen per
maand
o De Spaanse griep brak uit
De minder goed gevoede Duitse soldaten waren hier gevoeliger voor
o Geallieerden zetten tanks in
Duitsland was aan de verliezende hand
Mariniers begonnen te muiten
Wilhelm II trad af(en vluchtte naar NL)
Duitsland werd een Republiek
Veel Duitsers geloofden de ‘steek in de rug’-mythe; dat Duitsland door interne intriges de
oorlog verloren had
, The Outcome and the Impact
WO I eiste veel doden, met name veel soldaten
De hierop volgende Spaanse griep doodde nog eens 40 miljoen mensen
Na WO I was sprake van hoge inflatie en hoge schulden
Een van de aanleidingen van de Grote Depressie van de jaren 1930
Na de val van het Habsburgse systeem ontstond machtsvacuüm door grote mix van
etniciteiten
Communisten probeerden hier aanhang te vinden
Ook val van het Osmaanse Rijk compliceerde de naoorlogse situatie
Frankrijk en Engeland verdeelden het rijk, en kregen beide mandaatgebieden(Sykes-
Picot Overeenkomst van 1916)
o Zou later voor problemen in het gebied gaan zorgen
Vrede van Versailles(1919):
De overwinnaars bepaalden de voorwaarden voor vrede, o.a:
o Duitsland mocht geen groot leger(minder dan 100.000 man) meer hebben en
geen beschikking over oa tanks en vliegtuigen meer hebben
o Frankrijk kreeg Elzas-Lotharingen terug
Volkenbond werd opgericht
o Weinig slachtkracht: o.a. de VS en Duitsland zaten er niet in
Koloniale systeem op de schop(zelfbeschikkingsrecht van volkeren)
Na WO I veel kunst over de oorlog
o Westerse beschaving was niet zo veilig en superieur als gedacht
Hoofdstuk 26: The Illusion of Stability, 1919-1930
The West and the World After the Great War
De macht van de Europese machten nam langzaam af
In niet-Westerse landen werd Wilson voorstel van zelfbeschikkingsrecht voor volkeren met
gejuich onthaald
Nationalisme komt op in koloniën, en hiermee een roep om onafhankelijkheid
Frankrijk was dominant in Europa, maar was bang voor Duitsland
o Bouwde de Maginotlinie als verdediging
Engeland hield zich afzijdig van het Continent
Communisme, Fascisme, and the New Political Spectrum
1918-1920: Burgeroorlog in Rusland tussen communistische “Roden” en antirevolutionaire
“Witten”
o Communistische regime won
In maart 1919 werd de Derde Internationaal, de Comintern, opgericht
o Hiermee werd gepoogd hun succes in Rusland te vertalen in leiderschap in de
internationale socialistische beweging
o Aanhangers werden communisten, tegenstanders socialisten
Na opstanden verving Lenin het oorlogscommunisme door de Nieuwe Economische
Politiek(NEP)
Met name meer ondernemersvrijheid in retail- en landbouwsector
Lenin stierf in 1924 en werd opgevolgd door Trotsky