Periode 1: Kernthema’s Bestuurs- en Organisatiewetenschap
Week 1 – Introductie
Bestuur en organisatie
Eigenlijk 1 pot nat, zit allemaal dicht op elkaar. Kan niet zonder elkaar
Stellingen
1. Organisaties zijn knooppunten in de samenleving en ons leven.
a. Organisaties zijn er altijd en overal, je bent er van afhankelijk
b. Alles draait erom, ordenen onze contacten, reguleren onze dag, regeren ons leven
2. De rol als spil in de samenleving is in de afgelopen eeuw almaar toegenomen: we leven in en
organisatie-samenleving
3. Wij weten over het algemeen geen moet van organisaties en hun werking
a. Een georganiseerd is zo vanzelfsprekend dat er niet meer over gedacht of gesproken
wordt
b. Alles blijft verborgen, organisaties willen niet dat er over wordt nagedacht
4. Organisatie zijn overal, maar we zien ze niet
5. Werk kan saai zijn, maar werkende mensen bestuderen is juist niet saai
6. …
7. Het fenomeen organisatie is (net als bestuur) niet eenduidig. Het is van alles tegelijk, orde en
wanorde, proces en product
8. Elke ordening (historisch, theoretisch, thematisch) van het gebied b&o is per definitie
onvolmaakt en onvolledig dus een tikje willekeurig
9. Theorie is de landkaart, niet het landschap
,
, KBO Week2 – Bureaucratisch bestuur vs Humanistisch bestuur
Bureaucratisch bestuur
Taylor’s ‘wetenschappelijk management’
Taylor: Irritatie aan werknemers die de kantjes er vanaf lopen → Wat kan je daar tegen doen??
Adam Smith (1776): als je in je eentje iets moet maken ben je lang bezig, met een grote groep met
specialisaties die samenwerken werk je efficiënter. Basis van Taylors theorie (denken over
organiseren)
Ordenen – systematisch → om zo efficiënt mogelijk samen te werken
Ook wel terroristische principes genoemd: welvaart is te danken aan de efficiënte en ordelijke manier
Communisten: positief, macht over de arbeiders,
Kapitalisten ook positief
Kenmerken bureaucratisch bestuur (Taylor):
Standaardisatie van werkprocessen (routines inbouwen in het werkproces) en formalisatie (op papier) van
gedrag in regels en procedures
o Analyse van de arbeider, selectie en scholing voor specifieke taken, analyse van de werkprocessen en vastleggen van uit te voeren
taken
Horizontale (specialisatie) en verticale (duidelijk wie de baas is) taakverdeling
o Specialisatie en scheiding tussen denken en doen, plannen en uitvoeren, leiding en uitvoerenden
Prestatieloon
o Koppeling tussen beloning en productieniveau (betaald naar prestatie)
Andere Bureaucraten
Henry Fyol Luther Gulick Henry Ford
•Specialisatie en werkverdeling •Planning •Fordisme en Taylorisme: revolutionair
•Discipline: respect voor regels •Organizing doorgezet en uitgevoerd (praktisch)
•Orde: alles op juiste plek •Staffing •Lopende band: weer een slag gemaakt
•Centralisatie •Directing •Door standaardisatie kan de prijs omlaag
•Hierarchie •Coordinating •Meer betaald per uur, minder uren op een
•Formele bevoegdheid •Reporting dag (8 uur)
•Eenheid van bevel •Budgetting
•Eenheid van leiding
•Stabiel personeelsbestand
•Beloning rechtvaardig en
productieverhogend
•Rechtvaardige behandeling medewerkers
•Initiatief en meedenken
•Eensgezindheid en teamgeest
•Organisatiebelang boven eigen belang
•Rood voegt toe wat er bij Taylor mis ging
(humanistisch)
Week 1 – Introductie
Bestuur en organisatie
Eigenlijk 1 pot nat, zit allemaal dicht op elkaar. Kan niet zonder elkaar
Stellingen
1. Organisaties zijn knooppunten in de samenleving en ons leven.
a. Organisaties zijn er altijd en overal, je bent er van afhankelijk
b. Alles draait erom, ordenen onze contacten, reguleren onze dag, regeren ons leven
2. De rol als spil in de samenleving is in de afgelopen eeuw almaar toegenomen: we leven in en
organisatie-samenleving
3. Wij weten over het algemeen geen moet van organisaties en hun werking
a. Een georganiseerd is zo vanzelfsprekend dat er niet meer over gedacht of gesproken
wordt
b. Alles blijft verborgen, organisaties willen niet dat er over wordt nagedacht
4. Organisatie zijn overal, maar we zien ze niet
5. Werk kan saai zijn, maar werkende mensen bestuderen is juist niet saai
6. …
7. Het fenomeen organisatie is (net als bestuur) niet eenduidig. Het is van alles tegelijk, orde en
wanorde, proces en product
8. Elke ordening (historisch, theoretisch, thematisch) van het gebied b&o is per definitie
onvolmaakt en onvolledig dus een tikje willekeurig
9. Theorie is de landkaart, niet het landschap
,
, KBO Week2 – Bureaucratisch bestuur vs Humanistisch bestuur
Bureaucratisch bestuur
Taylor’s ‘wetenschappelijk management’
Taylor: Irritatie aan werknemers die de kantjes er vanaf lopen → Wat kan je daar tegen doen??
Adam Smith (1776): als je in je eentje iets moet maken ben je lang bezig, met een grote groep met
specialisaties die samenwerken werk je efficiënter. Basis van Taylors theorie (denken over
organiseren)
Ordenen – systematisch → om zo efficiënt mogelijk samen te werken
Ook wel terroristische principes genoemd: welvaart is te danken aan de efficiënte en ordelijke manier
Communisten: positief, macht over de arbeiders,
Kapitalisten ook positief
Kenmerken bureaucratisch bestuur (Taylor):
Standaardisatie van werkprocessen (routines inbouwen in het werkproces) en formalisatie (op papier) van
gedrag in regels en procedures
o Analyse van de arbeider, selectie en scholing voor specifieke taken, analyse van de werkprocessen en vastleggen van uit te voeren
taken
Horizontale (specialisatie) en verticale (duidelijk wie de baas is) taakverdeling
o Specialisatie en scheiding tussen denken en doen, plannen en uitvoeren, leiding en uitvoerenden
Prestatieloon
o Koppeling tussen beloning en productieniveau (betaald naar prestatie)
Andere Bureaucraten
Henry Fyol Luther Gulick Henry Ford
•Specialisatie en werkverdeling •Planning •Fordisme en Taylorisme: revolutionair
•Discipline: respect voor regels •Organizing doorgezet en uitgevoerd (praktisch)
•Orde: alles op juiste plek •Staffing •Lopende band: weer een slag gemaakt
•Centralisatie •Directing •Door standaardisatie kan de prijs omlaag
•Hierarchie •Coordinating •Meer betaald per uur, minder uren op een
•Formele bevoegdheid •Reporting dag (8 uur)
•Eenheid van bevel •Budgetting
•Eenheid van leiding
•Stabiel personeelsbestand
•Beloning rechtvaardig en
productieverhogend
•Rechtvaardige behandeling medewerkers
•Initiatief en meedenken
•Eensgezindheid en teamgeest
•Organisatiebelang boven eigen belang
•Rood voegt toe wat er bij Taylor mis ging
(humanistisch)
