Samenvatting leerstof college 2
Hoofdstuk 12.4 Grote hersenen
Cerebrum = grote hersenen
12.2.1 uitwendige bouw
Hemisferen = hersen helfden; overkoepelen samen tussenhersenen, deel
van kleine hersenen en deel van hersenstam.
Hemisferen zijn van elkaar gescheiden door de fissura longitudinalis
cerebri (spleet).
De grote hersenen regelen bijna alles qua activiteiten van het lichaam.
Cortex = schors (grijze stof) is gemaakt van cellichamen van de neuronen.
Medulla = merg = verbindingsbanen met myelineschedes.
Sulci = karakteristieke groeven
Gyri = windingen
Groeven en windingen
hebben allemaal hun eigen
benamingen. Zo heb je de
sulcus lateralis.
Insula = eilandje = niet zichtbaar deel van grijze stof
waarbij hersenschors naar binnen gestulpt is en wat
alleen te zien is als zo’n groeve opengesperd is.
De sulcus centralis heeft twee zeides: de gyrus
precentralis (oftw. winding voor de centralis) en de gyrus
postcentralis (oftw. winding na de centralis).
Groeven verdelen de hemisferen in vier lobussen/kwabben:
- lobus frontalis (voorhoofdskwab)
- lobus parietalis (wandbeenkwab)
- lobus temporalis (slaapbeenkwab)
- lobus occipitalis (achterhoofdskwab)
12.4.2 inwendige bouw
Medulla kan in drietal functioneel gescheiden delen verdeeld
worden:
- associatiebanen
- commissuren
- opstijgende en afdalende banen
Associatiebanen
= verbindingen tussen schorsgebieden van één hemisfeer
Het maakt mogelijk informatie tussen schorsgebieden met een
verschillende functie uit te wisselen. (kruist de mediaanlijn niet)
, Commisuren
= verbindingen tussen hemisferen, dit kruist de mediaanlijn wel.
Corpus callosum = hersenbalk; belangrijkste commissuur
Via commissuren kan informatie tussen hemisferen worden
uitgewisseld.
Opstijgende en afdalende banen
= verbinding tussen cerebrum met lager gelegen delen van het centrale
zenuwstelsel. Dit zijn bijvoorbeeld opstijgende en afdalende banen die van en naar het ruggenmerg
lopen.
- Opstijgende baan = sensibele
Deze maken een ‘’tussenstop’’ in de thalamus (= grijze stof in tussenhersenen) waarna ze grotendeels
eindigen in de gyrus postcentralis.
- Afdalende baan = motorische
Hebben twee typen;
- piramidebanen (tractus pyramidales)
Beginnen in de gyrus precentralis. Neuronen hebben een groot, piramidevormig cellichaam en
hebben een lange neuriet (in tegenstelling tot neurieten van normale dendrieten). De neurieten
lopen in een bundel naar caudaal (het lichaam).
- extrapiramidale banan
Bestaand uit alle motorische zenuwvezels die niet tot de piramidebanen behoren. Ze verlopen in
vergelijking met de piramidale vezels minder in bundels en ontmoeten op hun weg naar caudaal een
aantal hersencentra.
Holten en kernen
Wanneer een frontale doorsnede van de grote hersenen wordt gemaakt, zie je de ventriculus
lateralis/zijventrikels oftewel: twee zij holtes. Tegen de
zijwanden van deze ventriculus lateralis zitten de basale ganglia
(basale kenmerken).
De basale kernen hebben verschillende namen:
- nucleus caudatus (staartkern)
- nucleus lentiformis (lensvormige kernen)
Tussen deze kernen en de thalamus bevindt zich de capsula
interna (binnenste kapsel); een band van zenuwvezels die van
onderuit in de richting van de hersenschors breed uitwaaierd.
Deze vezels zijn van efferente (van hersen naar lichaam:
motorisch) piramidebanen en van afferente sensibele banen.
12.4.3 functies
Bedenk je dat verschillende onderdelen van de hersenen worden besproken, maar dat de hersenen
eigenlijk als één geheel werken.
Schorsgebied = een schorsgedeelte dat min of meer afgegrensd is met een specifieke functie.
Motoriek bevindt zich vóór de sulcus centralis, sensoriek ligt na de sulcus centralis.
Motoriek
Motorische schorsgebieden verdeel je in
- primaire motorische schors
- secundaire motorische schors
Primaire motorische schors is het schorsgebied van de gyrus precentralis (gyrus aan de achterzijde
van de sulcus centralis). De ligging:
Hoofdstuk 12.4 Grote hersenen
Cerebrum = grote hersenen
12.2.1 uitwendige bouw
Hemisferen = hersen helfden; overkoepelen samen tussenhersenen, deel
van kleine hersenen en deel van hersenstam.
Hemisferen zijn van elkaar gescheiden door de fissura longitudinalis
cerebri (spleet).
De grote hersenen regelen bijna alles qua activiteiten van het lichaam.
Cortex = schors (grijze stof) is gemaakt van cellichamen van de neuronen.
Medulla = merg = verbindingsbanen met myelineschedes.
Sulci = karakteristieke groeven
Gyri = windingen
Groeven en windingen
hebben allemaal hun eigen
benamingen. Zo heb je de
sulcus lateralis.
Insula = eilandje = niet zichtbaar deel van grijze stof
waarbij hersenschors naar binnen gestulpt is en wat
alleen te zien is als zo’n groeve opengesperd is.
De sulcus centralis heeft twee zeides: de gyrus
precentralis (oftw. winding voor de centralis) en de gyrus
postcentralis (oftw. winding na de centralis).
Groeven verdelen de hemisferen in vier lobussen/kwabben:
- lobus frontalis (voorhoofdskwab)
- lobus parietalis (wandbeenkwab)
- lobus temporalis (slaapbeenkwab)
- lobus occipitalis (achterhoofdskwab)
12.4.2 inwendige bouw
Medulla kan in drietal functioneel gescheiden delen verdeeld
worden:
- associatiebanen
- commissuren
- opstijgende en afdalende banen
Associatiebanen
= verbindingen tussen schorsgebieden van één hemisfeer
Het maakt mogelijk informatie tussen schorsgebieden met een
verschillende functie uit te wisselen. (kruist de mediaanlijn niet)
, Commisuren
= verbindingen tussen hemisferen, dit kruist de mediaanlijn wel.
Corpus callosum = hersenbalk; belangrijkste commissuur
Via commissuren kan informatie tussen hemisferen worden
uitgewisseld.
Opstijgende en afdalende banen
= verbinding tussen cerebrum met lager gelegen delen van het centrale
zenuwstelsel. Dit zijn bijvoorbeeld opstijgende en afdalende banen die van en naar het ruggenmerg
lopen.
- Opstijgende baan = sensibele
Deze maken een ‘’tussenstop’’ in de thalamus (= grijze stof in tussenhersenen) waarna ze grotendeels
eindigen in de gyrus postcentralis.
- Afdalende baan = motorische
Hebben twee typen;
- piramidebanen (tractus pyramidales)
Beginnen in de gyrus precentralis. Neuronen hebben een groot, piramidevormig cellichaam en
hebben een lange neuriet (in tegenstelling tot neurieten van normale dendrieten). De neurieten
lopen in een bundel naar caudaal (het lichaam).
- extrapiramidale banan
Bestaand uit alle motorische zenuwvezels die niet tot de piramidebanen behoren. Ze verlopen in
vergelijking met de piramidale vezels minder in bundels en ontmoeten op hun weg naar caudaal een
aantal hersencentra.
Holten en kernen
Wanneer een frontale doorsnede van de grote hersenen wordt gemaakt, zie je de ventriculus
lateralis/zijventrikels oftewel: twee zij holtes. Tegen de
zijwanden van deze ventriculus lateralis zitten de basale ganglia
(basale kenmerken).
De basale kernen hebben verschillende namen:
- nucleus caudatus (staartkern)
- nucleus lentiformis (lensvormige kernen)
Tussen deze kernen en de thalamus bevindt zich de capsula
interna (binnenste kapsel); een band van zenuwvezels die van
onderuit in de richting van de hersenschors breed uitwaaierd.
Deze vezels zijn van efferente (van hersen naar lichaam:
motorisch) piramidebanen en van afferente sensibele banen.
12.4.3 functies
Bedenk je dat verschillende onderdelen van de hersenen worden besproken, maar dat de hersenen
eigenlijk als één geheel werken.
Schorsgebied = een schorsgedeelte dat min of meer afgegrensd is met een specifieke functie.
Motoriek bevindt zich vóór de sulcus centralis, sensoriek ligt na de sulcus centralis.
Motoriek
Motorische schorsgebieden verdeel je in
- primaire motorische schors
- secundaire motorische schors
Primaire motorische schors is het schorsgebied van de gyrus precentralis (gyrus aan de achterzijde
van de sulcus centralis). De ligging:
