Samenvatting boek inleiding in de psychiatrie.
Hoofdstuk 2: visies op afwijkend gedrag en behandelmethoden.
Biologische factoren als een verstoorde verwerking van de neurotransmitters in de hersenen,
erfelijkheid en onderliggende afwijkingen in de hersenen spelen een rol bij het ontstaan van
afwijkend gedrag.
Psychodynamische psychologie zijn stoornissen die ontstaan door de wijze waarop je psychische
structuren worden gevormd in de kindertijd/jeugd.
Psychoanalytische theorie is Freuds theoretische model van onze persoonlijkheid, dit wordt ook wel
de psychoanalyse genoemd.
Het bewuste is volgens Freud het deel van de geest dat overeenkomst met wat op dat moment onder
de aandacht is.
Het onbewuste is volgens Freud het deel van de geest waarvan de inhoud buiten het huidige
bewustzijn ligt, maar waarvan de mens zich bewust kan worden als ze er de aandacht op richten.
Freud onderscheidde in de persoonlijkheid van de mens 3 psychische structuren: het id, het ego en
het superego.
1) Id is de oorspronkelijke psychische structuur die vanaf de geboorte aanwezig is. Lagere
driften en instinctieve impulsen zoals honger, seks en agressie.
Het lustprincipe is het principe dat het id aanstuurt en directe behoeftebevrediging wenst.
Het gaat om wat jij wilt, geen rekening houden met anderen.
2) Het ego probeert de eis van het id te volbrengen en het gedrag zo te sturen dat het voldoet
aan de sociale normen en verwachtingen (compromis) Werkt volgens het realiteitsprincipe.
Het realiteitsprincipe kijkt naar wat er praktisch haalbaar is en houdt rekening met de
behoeften van het id. sociale acceptatie.
3) Het Superego internaliseert de normen van ouders en andere belangrijke personen.
Functioneert als moreel geweten. Houdt het ego in de gaten en velt oordelen over goed en
fout.
Als de balans tussen id ego en superego niet perfect is psychische stoornissen ontstaan.
Afweermechanisme is een strategie om de realiteit te vervormen. Wordt door het ego gebruikt om
het zelf te beschermen tegen het bewustzijn van angstaanjagende zaken. Voorbeelden: verdringing,
regressie, rationalisatie, projectie, ontkenning etc.
Eros is de basale drift om het even te beschermen en door te geven.
Thanathos is het overlevingsinstinct.
5 psychoseksuele stadia volgens Freud.
1. Orale stadium
2. Anale stadium
3. Fallische stadium
4. Latente stadium
5. Genitale stadium
Fixatie is een cluster van persoonlijkheidstrekken die samenhangen met een bepaald stadium van
psychoseksuele ontwikkeling als gevolg van te veel of te weinig bevrediging in dat stadium.
Archetypen zijn primitieve beelden of concepten in het collectieve onbewuste.
Persoonlijk onbewuste is een opslagplaats voor onderdrukte emoties en impulsen
Collectief onbewuste is hetgeen dat primitieve beelden en archetypen bevat.
, Egopsychologie (Hartmann) is een moderne psychodynamische benadering die zich richt op het
bewuste streven van het ego. Het ego geeft een eigen energie en eigen motieven.
Objectrelatietheorie (Mahler) is een psychodynamische visie die de nadruk legt op de invloeden van
geïnternaliseerde representaties van de persoonlijkheden van de ouders en andere mensen aan wie
het kind zich sterk gehecht heeft.
De hechtingstheorie (Bowbly) is een psychodynamische visie waarbij de interactie tussen kind en
omgeving bepalend is voor de wijze waarop een kind zich emotioneel en cognitief vormt. Veilige
interactie. Onveilige hechting kan leiden tot latere problemen.
Het psychodynamisch model dwingt de mens om te erkennen dat ze zichzelf niet volledig kennen,
het gedrag wordt gestuurd door verborgen drijfveren en impulsen.
Het biologisch en psychodynamisch perspectief beschouwen afwijkend gedrag als een uiting van
onderliggende psychologische of biologische problemen.
Het behaviorisme legt de nadruk op de rol van leren bij het verklaren van zowel normaal als
afwijkend gedrag.
Klassieke conditionering is een vorm van leren waarin men ervoor zorgt dat een respons op de ene
stimulus, ook optreedt na een andere stimulus door beide stimuli samen aan te bieden of aan elkaar
te koppelen.
Operante conditionering is een vorm van leren waarbij gedrag eigen gemaakt wordt en wordt
versterkt door een bekrachtiger.
Een bekrachtiging is een gebeurtenis die de frequentie van de daaropvolgende gedrag verhoogt.
Positieve bekrachtigers verhogen de frequentie van bepaald gedrag.
Negatieve bekrachtigers verhogen de frequentie van gedrag als ze juist worden verwijderd.
Sociaal cognitieve leertheorie is en theorie die de nadruk legt op leren door observatie. Het gaat
ervan uit dat gedrag zowel door situationele als door cognitieve variabelen wordt bepaald.
Modeling is een gedragstherapeutische techniek waarmee de patiënt nieuw gedrag kan aanleren
doordat de therapeut of iemand anders het gewenste gedrag voordoet, patiënt doet dit na.
Gedragstherapie/gedragsmodificatie is een model dat tracht mensen te helpen om hun gedrag te
veranderen door de principes van de leertheorie systematisch toe te passen.
Cognitief betekent kennis.
Cognitieve leertheorie gaat over de cognities (gedachten, opvattingen, verwachtingen en attitudes)
die gepaard gaan met wellicht ten grondslag liggen aan afwijkend gedrag.
Cognitieve psychologie gaat ervan uit dat niet de gebeurtenissen maar de opvattingen over de
gebeurtenissen bepalend zijn hoe wij ons voelen/gedragen onder omstandigheden.
Psychische stoornissen worden gevormd door de opvattingen over gebeurtenissen die plaats vinden
in je dagelijkse leven. Het gaat om het analyseren van situaties, die leiden tot klachten bij mensen.
ABC-benadering (Ellis): (alle gebeurtenissen waar mensen voorstaan zijn per definitie neutraal)
- A: Activerende gebeurtenis Je ziet een grote spin in de slaapkamer.
- B: Opvattingen over gebeurtenis Spin gaat bijten en dan ga ik dood.
- C: Consequenties Je doet geen oog dicht en bent doodsbang.
Rationeel emotieve gedragstherapie (RET) tracht mensen te helpen om irrationele opvattingen aan
de kaak te stellen en ze te vervangen door realistische exemplaren.
Hoofdstuk 2: visies op afwijkend gedrag en behandelmethoden.
Biologische factoren als een verstoorde verwerking van de neurotransmitters in de hersenen,
erfelijkheid en onderliggende afwijkingen in de hersenen spelen een rol bij het ontstaan van
afwijkend gedrag.
Psychodynamische psychologie zijn stoornissen die ontstaan door de wijze waarop je psychische
structuren worden gevormd in de kindertijd/jeugd.
Psychoanalytische theorie is Freuds theoretische model van onze persoonlijkheid, dit wordt ook wel
de psychoanalyse genoemd.
Het bewuste is volgens Freud het deel van de geest dat overeenkomst met wat op dat moment onder
de aandacht is.
Het onbewuste is volgens Freud het deel van de geest waarvan de inhoud buiten het huidige
bewustzijn ligt, maar waarvan de mens zich bewust kan worden als ze er de aandacht op richten.
Freud onderscheidde in de persoonlijkheid van de mens 3 psychische structuren: het id, het ego en
het superego.
1) Id is de oorspronkelijke psychische structuur die vanaf de geboorte aanwezig is. Lagere
driften en instinctieve impulsen zoals honger, seks en agressie.
Het lustprincipe is het principe dat het id aanstuurt en directe behoeftebevrediging wenst.
Het gaat om wat jij wilt, geen rekening houden met anderen.
2) Het ego probeert de eis van het id te volbrengen en het gedrag zo te sturen dat het voldoet
aan de sociale normen en verwachtingen (compromis) Werkt volgens het realiteitsprincipe.
Het realiteitsprincipe kijkt naar wat er praktisch haalbaar is en houdt rekening met de
behoeften van het id. sociale acceptatie.
3) Het Superego internaliseert de normen van ouders en andere belangrijke personen.
Functioneert als moreel geweten. Houdt het ego in de gaten en velt oordelen over goed en
fout.
Als de balans tussen id ego en superego niet perfect is psychische stoornissen ontstaan.
Afweermechanisme is een strategie om de realiteit te vervormen. Wordt door het ego gebruikt om
het zelf te beschermen tegen het bewustzijn van angstaanjagende zaken. Voorbeelden: verdringing,
regressie, rationalisatie, projectie, ontkenning etc.
Eros is de basale drift om het even te beschermen en door te geven.
Thanathos is het overlevingsinstinct.
5 psychoseksuele stadia volgens Freud.
1. Orale stadium
2. Anale stadium
3. Fallische stadium
4. Latente stadium
5. Genitale stadium
Fixatie is een cluster van persoonlijkheidstrekken die samenhangen met een bepaald stadium van
psychoseksuele ontwikkeling als gevolg van te veel of te weinig bevrediging in dat stadium.
Archetypen zijn primitieve beelden of concepten in het collectieve onbewuste.
Persoonlijk onbewuste is een opslagplaats voor onderdrukte emoties en impulsen
Collectief onbewuste is hetgeen dat primitieve beelden en archetypen bevat.
, Egopsychologie (Hartmann) is een moderne psychodynamische benadering die zich richt op het
bewuste streven van het ego. Het ego geeft een eigen energie en eigen motieven.
Objectrelatietheorie (Mahler) is een psychodynamische visie die de nadruk legt op de invloeden van
geïnternaliseerde representaties van de persoonlijkheden van de ouders en andere mensen aan wie
het kind zich sterk gehecht heeft.
De hechtingstheorie (Bowbly) is een psychodynamische visie waarbij de interactie tussen kind en
omgeving bepalend is voor de wijze waarop een kind zich emotioneel en cognitief vormt. Veilige
interactie. Onveilige hechting kan leiden tot latere problemen.
Het psychodynamisch model dwingt de mens om te erkennen dat ze zichzelf niet volledig kennen,
het gedrag wordt gestuurd door verborgen drijfveren en impulsen.
Het biologisch en psychodynamisch perspectief beschouwen afwijkend gedrag als een uiting van
onderliggende psychologische of biologische problemen.
Het behaviorisme legt de nadruk op de rol van leren bij het verklaren van zowel normaal als
afwijkend gedrag.
Klassieke conditionering is een vorm van leren waarin men ervoor zorgt dat een respons op de ene
stimulus, ook optreedt na een andere stimulus door beide stimuli samen aan te bieden of aan elkaar
te koppelen.
Operante conditionering is een vorm van leren waarbij gedrag eigen gemaakt wordt en wordt
versterkt door een bekrachtiger.
Een bekrachtiging is een gebeurtenis die de frequentie van de daaropvolgende gedrag verhoogt.
Positieve bekrachtigers verhogen de frequentie van bepaald gedrag.
Negatieve bekrachtigers verhogen de frequentie van gedrag als ze juist worden verwijderd.
Sociaal cognitieve leertheorie is en theorie die de nadruk legt op leren door observatie. Het gaat
ervan uit dat gedrag zowel door situationele als door cognitieve variabelen wordt bepaald.
Modeling is een gedragstherapeutische techniek waarmee de patiënt nieuw gedrag kan aanleren
doordat de therapeut of iemand anders het gewenste gedrag voordoet, patiënt doet dit na.
Gedragstherapie/gedragsmodificatie is een model dat tracht mensen te helpen om hun gedrag te
veranderen door de principes van de leertheorie systematisch toe te passen.
Cognitief betekent kennis.
Cognitieve leertheorie gaat over de cognities (gedachten, opvattingen, verwachtingen en attitudes)
die gepaard gaan met wellicht ten grondslag liggen aan afwijkend gedrag.
Cognitieve psychologie gaat ervan uit dat niet de gebeurtenissen maar de opvattingen over de
gebeurtenissen bepalend zijn hoe wij ons voelen/gedragen onder omstandigheden.
Psychische stoornissen worden gevormd door de opvattingen over gebeurtenissen die plaats vinden
in je dagelijkse leven. Het gaat om het analyseren van situaties, die leiden tot klachten bij mensen.
ABC-benadering (Ellis): (alle gebeurtenissen waar mensen voorstaan zijn per definitie neutraal)
- A: Activerende gebeurtenis Je ziet een grote spin in de slaapkamer.
- B: Opvattingen over gebeurtenis Spin gaat bijten en dan ga ik dood.
- C: Consequenties Je doet geen oog dicht en bent doodsbang.
Rationeel emotieve gedragstherapie (RET) tracht mensen te helpen om irrationele opvattingen aan
de kaak te stellen en ze te vervangen door realistische exemplaren.
