Samenvatting Natuurkunde VWO 3 | H2 Paragraaf 2.1 t/m 2.4

Toets Natuurkunde Krachten VWO 2.1-2.4
2.1
Plastische en elastische vervorming

Bij een elastische vervorming komt de oorspronkelijke vorm van het voorwerp weer terug als de
kracht ophoudt te werken. Dat zie je bij een matras of een fietsband.

Bij een plastische vervorming wordt het voorwerp blijvend vervormd, zoals bij klei.

Soorten krachten

(Er zijn allerlei soorten krachten, zoals de spierkracht, de veerkracht, de zwaartekracht en
magnetische krachten. Al deze krachten duid je aan met het symbool F. Bijvoorbeeld Fspier voor de
spierkracht, Fveer voor de veerkracht, enzovoort).

Voorbeelden:

• Als je een softbal weggooit, oefent je hand een kracht uit op de bal=spierkracht.
• Als je een balpen indrukt, voel je de spiraalveer via het knopje terugduwen tegen je
duim=veerkracht.
• Als je een slee aan een touw vooruit trekt in de sneeuw, dan ontstaat in het touw een
kracht=spankracht.
• Als je je schoolboeken optilt, dan voel je hoe zwaar de boeken zijn. Als je de boeken daarna
loslaat, dan vallen ze recht naar beneden=zwaartekracht.
• Als je twee staafmagneten bij elkaar houdt, voel je dat er tussen de polen (uiteinden)
magnetische krachten werken. Een noordpool en een zuidpool trekken elkaar aan, maar twee
noordpolen stoten elkaar af, net als twee zuidpolen=magnetische kracht.

Krachten kun je meten met een krachtmeter. Op een krachtmeter staat een schaalverdeling in
newton. Newton (N) is de eenheid waarin alle krachten worden gemeten.

Om de zwaartekracht op een voorwerp te vinden, moet je de massa vermenigvuldigen. Je kunt deze
rekenregel ook schrijven in letters:

Fz = m · g

Hierin is:

• Fz de zwaartekracht in newton (N);

• m de massa in kilogram (kg);

• g de sterkte van de zwaartekracht aan het aardoppervlak in newton per kilogram (N/kg).

, Een kracht heeft een grootte, een richting en een aangrijpingspunt. Een grootheid met deze
eigenschappen wordt een vector genoemd. Een vector teken je als een pijl. Dat geldt ook voor
krachten.

• De lengte van de pijl geeft de grootte van de kracht aan.

• De richting van de pijl geeft de richting van de kracht aan.

• Het beginpunt van de pijl geeft het aangrijpingspunt van de kracht aan.

Als je een kracht gaat tekenen, kies je eerst een krachtenschaal. Bijvoorbeeld: 1 cm ≙ 5 N. Dat
betekent dat een pijl met een lengte van 1 cm een kracht van 5 N voorstelt. Een kracht van 15 N teken
je op deze schaal als een pijl van 3 cm.

Het zwaartepunt=het middelpunt van een voorwerp



2.2
Normaalkracht=Kracht die loodrecht vanuit het oppervlak van een voorwerp werkt. Bijvoorbeeld de
kracht van een tafelblad op een fruitschaal.

De uitrekking=Het aantal centimeter dat de veer uitrekt, ten opzichte van de nulstand.




Recht evenredig=Twee variabelen zijn recht evenredig als ze naar verhouding evenveel toenemen of
afnemen: wordt de ene variabele n× zo groot of zo klein, dan wordt de andere ook n× zo groot of zo
klein.

Nulstand=De lengte van een veer als die niet wordt uitgerekt.

Veerconstante=Eigenschap van een veer die aangeeft hoe ver de veer uitrekt als er een kracht op
wordt uitgeoefend.

C= F : u

Hierin is:

• C de veerconstante in newton per meter (N/m);

• F de kracht die aan de veer trekt in newton (N);

• u de uitrekking van de veer in meter (m).