- 3e eeuw; Germaanse invallen steeds succesvoller; redenen:
Goede landbouwgrond
Hervormingen van de Romeinse bestuur
Gevolg; chaos
- 395 N.Chr.: splitsing West – Oost RR; val van het RR
KA8: De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als eerste monotheïstische
godsdiensten
- Eerste monotheïstische godsdiensten
Jodendom Christendom
Ontstaan 1750 V.Chr. 30 N.Chr.
God Jahweh God
Profeet Mozes Jezus
Heilig boek Tenach Bijbel
Regels Torah en 10 geboden 10 geboden
- Christendom in het RR:
30 N.Chr. : arrestatie Jezus
30-100: volgelingen verspreiden de boodschap van Jezus > zij worden vervolgd
3e eeuw: Christendom blijft groeien > wordt populair bij rijkere burgers
313: Christenen krijgen de schuld voor de chaos
394: Staatsgodsdienst
Hoofdstuk 3: tijd van Monniken en Ridders, De middeleeuwen, van 500 tot 1000
KA9: de verspreiding van het Christendom in heel Europa
- Katholieke kerk heeft een hiërarchische opbouw; leider: Paus; bepaalt beleid + beslist over
geloofszaken
Bisschoppen; leider bisdommen; taken: baas geestelijken, let op dat het geloof werd
verspreid en handhaaft dat.
Priesters (behoren tot geestelijkheid): werken voor kerk
- Tegenover geestelijkheid >< wereldlijke macht
Paus; geloof (cultuur) >< vorst: bestuur/rechtspraak (politiek)
- Zwaardenleer: geestelijke – wereldlijke macht: hebben elk hun eigen gebied waar ze over
heersen
- Verspreiding Christendom; vanaf 500, oorzaken:
Samenwerking met de Paus – Frankische koning
Snelgroeiende rijkdom van de kerk
Goede organisaties van de kerk
- Samenwerking Paus – Frankische koning:
Paus zond missionarissen door heel Europa om heidense volkeren te kerstenen
Vorsten versloegen heidense volkeren + dwong ze tot kerstening
- Goede organisatie;
Bisschoppen hielden toezicht in hun gebieden
Stichting kloosters
- Grote kloosters kregen een rol in het feodalisme
- Karel De Grote (Frankische koning); stichtte kloosterscholen om onderwijs te bevorderen:
Kardingische Renaissance
- Problemen Christendom; drong pas echt door tot het gewone volk nà 1000 jaar
Verspreiding bedreigt door moslims, Hongaren (later bekeerd)
1054: Schisma; Christendom verdeelt het RR in Rooms-katholiek + Grieks-Orthodox
, KA10: het ontstaan en de verspreiding van de Islam
- Tijd Grieken – Romeinen: Christendom – Jodendom
- Tijd Monniken – Ridders: Islam > 3 monotheïstische religies
^zij (moslims) die zich onderwerpen aan Allah enige God
Jodendom Christendom Islam
Ontstaan 1750 V.Chr. 30 N.Chr. 622 N.Chr.
God Jahweh God Allah
Profeet Mozes Jezus Mohammed
Heilig boek Tenach Bijbel Koran
Regels Torah en 10 geboden 10 geboden 5 zullen
- 610: Mohammed (profeet) kreeg visioen net buiten de stad Mekka
- Vertrekt naar Medina; begin Islamitische jaartelling
- Oorzaken snelle verspreiding Islam:
Zwakke aangrenzende rijken
Jihad: iedere moslim verplicht om t geloof te verspreiden
Islam werd de basis van het bestuur (politiek) > niet iedereen moest bekeren
Tolerantie ten opzichte van Joden – Christenen
- Veel Joden/Christenen bekeerden zich wel tot de islam; leven makkelijker +
- Islamitische wereld is geen eenheid (verschillende stromingen):
Soennieten; keizer hoeft geen directe afstammeling van Mohammed te zijn; Ommajjaden
(661-750)
Sjieten; volgelingen van Ali, neef van Mohammed; Abassieden (750-1258)
Ze hadden ruzie, dat begon na de dood van Mohammed, over wie zijn opvolger wordt.
- Islam komt in conflict met Christelijke wereld;
Frankische koningen stoppen met islamitische veroveringen, maar Spanje/Portugal worden
islamitisch
Reconquista (1000-1492): Christelijke herovering van Spanje/Portugal
^ rol van de Islam in West-Europa was voor eeuwen uitgespeeld
KA11: de vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de agrarisch-urbane samenleving door
een zelfvoorzienende agrarische cultuur, georganiseerd via hof stelsel en horigheid
- Romeinse Rijk:
Duidelijk, goed, georganiseerd bestuur
Sterk, gedisciplineerd leger
Agrarisch-urbane samenleving: landbouw, (steden) > nijverheid/handel
- Door volksverhuizingen van Germanen kwam er een eind aan West-RR;
Nijverheid/handel weg + steden trokken leeg
- Na 500: West-Europa wordt een agrarische samenleving
Kenmerken: autarkie (zelfvoorzienend)
Iedereen werkte in landbouw, behalve geestelijkheid + Adel
- Boeren begin middeleeuwen:
Vrije boeren:
Horige boeren: hoorden bij het land
Lijfeigenen: gebonden aan landeigenaar
Heer: lage adel
- Toen horigen ontstonden (eind RR), begonnen de oogsten terug te lopen > om dit te
voorkomen; boeren werden verplicht om op het land te blijven
- Ontstaan hof stelsel: tijd was onveilig, armoede, honger voor boeren > zochten bescherming
> deel van oogst + herendiensten
bij de lage Adel; boeren lage adel
Goede landbouwgrond
Hervormingen van de Romeinse bestuur
Gevolg; chaos
- 395 N.Chr.: splitsing West – Oost RR; val van het RR
KA8: De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als eerste monotheïstische
godsdiensten
- Eerste monotheïstische godsdiensten
Jodendom Christendom
Ontstaan 1750 V.Chr. 30 N.Chr.
God Jahweh God
Profeet Mozes Jezus
Heilig boek Tenach Bijbel
Regels Torah en 10 geboden 10 geboden
- Christendom in het RR:
30 N.Chr. : arrestatie Jezus
30-100: volgelingen verspreiden de boodschap van Jezus > zij worden vervolgd
3e eeuw: Christendom blijft groeien > wordt populair bij rijkere burgers
313: Christenen krijgen de schuld voor de chaos
394: Staatsgodsdienst
Hoofdstuk 3: tijd van Monniken en Ridders, De middeleeuwen, van 500 tot 1000
KA9: de verspreiding van het Christendom in heel Europa
- Katholieke kerk heeft een hiërarchische opbouw; leider: Paus; bepaalt beleid + beslist over
geloofszaken
Bisschoppen; leider bisdommen; taken: baas geestelijken, let op dat het geloof werd
verspreid en handhaaft dat.
Priesters (behoren tot geestelijkheid): werken voor kerk
- Tegenover geestelijkheid >< wereldlijke macht
Paus; geloof (cultuur) >< vorst: bestuur/rechtspraak (politiek)
- Zwaardenleer: geestelijke – wereldlijke macht: hebben elk hun eigen gebied waar ze over
heersen
- Verspreiding Christendom; vanaf 500, oorzaken:
Samenwerking met de Paus – Frankische koning
Snelgroeiende rijkdom van de kerk
Goede organisaties van de kerk
- Samenwerking Paus – Frankische koning:
Paus zond missionarissen door heel Europa om heidense volkeren te kerstenen
Vorsten versloegen heidense volkeren + dwong ze tot kerstening
- Goede organisatie;
Bisschoppen hielden toezicht in hun gebieden
Stichting kloosters
- Grote kloosters kregen een rol in het feodalisme
- Karel De Grote (Frankische koning); stichtte kloosterscholen om onderwijs te bevorderen:
Kardingische Renaissance
- Problemen Christendom; drong pas echt door tot het gewone volk nà 1000 jaar
Verspreiding bedreigt door moslims, Hongaren (later bekeerd)
1054: Schisma; Christendom verdeelt het RR in Rooms-katholiek + Grieks-Orthodox
, KA10: het ontstaan en de verspreiding van de Islam
- Tijd Grieken – Romeinen: Christendom – Jodendom
- Tijd Monniken – Ridders: Islam > 3 monotheïstische religies
^zij (moslims) die zich onderwerpen aan Allah enige God
Jodendom Christendom Islam
Ontstaan 1750 V.Chr. 30 N.Chr. 622 N.Chr.
God Jahweh God Allah
Profeet Mozes Jezus Mohammed
Heilig boek Tenach Bijbel Koran
Regels Torah en 10 geboden 10 geboden 5 zullen
- 610: Mohammed (profeet) kreeg visioen net buiten de stad Mekka
- Vertrekt naar Medina; begin Islamitische jaartelling
- Oorzaken snelle verspreiding Islam:
Zwakke aangrenzende rijken
Jihad: iedere moslim verplicht om t geloof te verspreiden
Islam werd de basis van het bestuur (politiek) > niet iedereen moest bekeren
Tolerantie ten opzichte van Joden – Christenen
- Veel Joden/Christenen bekeerden zich wel tot de islam; leven makkelijker +
- Islamitische wereld is geen eenheid (verschillende stromingen):
Soennieten; keizer hoeft geen directe afstammeling van Mohammed te zijn; Ommajjaden
(661-750)
Sjieten; volgelingen van Ali, neef van Mohammed; Abassieden (750-1258)
Ze hadden ruzie, dat begon na de dood van Mohammed, over wie zijn opvolger wordt.
- Islam komt in conflict met Christelijke wereld;
Frankische koningen stoppen met islamitische veroveringen, maar Spanje/Portugal worden
islamitisch
Reconquista (1000-1492): Christelijke herovering van Spanje/Portugal
^ rol van de Islam in West-Europa was voor eeuwen uitgespeeld
KA11: de vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de agrarisch-urbane samenleving door
een zelfvoorzienende agrarische cultuur, georganiseerd via hof stelsel en horigheid
- Romeinse Rijk:
Duidelijk, goed, georganiseerd bestuur
Sterk, gedisciplineerd leger
Agrarisch-urbane samenleving: landbouw, (steden) > nijverheid/handel
- Door volksverhuizingen van Germanen kwam er een eind aan West-RR;
Nijverheid/handel weg + steden trokken leeg
- Na 500: West-Europa wordt een agrarische samenleving
Kenmerken: autarkie (zelfvoorzienend)
Iedereen werkte in landbouw, behalve geestelijkheid + Adel
- Boeren begin middeleeuwen:
Vrije boeren:
Horige boeren: hoorden bij het land
Lijfeigenen: gebonden aan landeigenaar
Heer: lage adel
- Toen horigen ontstonden (eind RR), begonnen de oogsten terug te lopen > om dit te
voorkomen; boeren werden verplicht om op het land te blijven
- Ontstaan hof stelsel: tijd was onveilig, armoede, honger voor boeren > zochten bescherming
> deel van oogst + herendiensten
bij de lage Adel; boeren lage adel
