Gaswisseling
Water is een minder gunstig uitwendig milieu dan lucht wanneer het om de O2-voorziening
van dieren gaat. Dit komt doordat in water 40x minder O2 opgelost zit dan aanwezig is in
lucht. Er is dus gewoon veel minder zuurstof in water dan in lucht, wat het ook moeilijker
maakt om hier voldoende zuurstof uit te kunnen halen.
Verschillende respiratoire organen:
o Tracheën
Insecten hebben tracheën, dit is een buizenstelsel waarbij er openingen naar buiten
gaan en kleine buizen gaan tot vlakbij elke cel van het lichaam om zo elke cel van
voldoende zuurstof te kunnen voorzien.
In beweging wordt meer zuurstof gebruikt en is dus ook meer zuurstof nodig dan in
rust. Aan het buizenstelsel zitten luchtzakken doordat beweging van de spieren
ervoor zorgt dat O2 snel door het buizenstelsel heen gepompt wordt.
o Kieuwen
In de kieuwlamellen stroomt het bloed van een lage druk naar een hoge druk, het
stroomt in tegenovergestelde richting van het water. Hierdoor is er op alle plaatsen
een gradiënt verschil waardoor de opname zo efficiënt mogelijk is. Het
tegenstroomprincipe is hierin erg belangrijk, ook wel ‘countercurrent exchange’
genoemd.’
80% van de zuurstof die opgelost is in het water wordt via de kieuwen opgenomen
dankzij het tegenstroomprincipe.
Beweging van de respiratoire media over het respiratoire oppervlak, ventilatie, zorgt
voor de juiste gradiënten nodig voor de uitwisseling van gassen. Het op gang komen
van deze ventilatie kan door het actief over de longen pompen van water, of door zelf
te bewegen waardoor het water ook over de longen heen wordt gepompt.
o Longen
Longen zijn van endodermale oorsprong, ze zijn afkomstig van een uitstulping van de
darmen.
Andere respiratoire media
- Parapodia bij annelida (oppervlaktevergroting op de poten, waardoor ze ook als een
soort kieuwen werken)
- Mantelholte bij slakken (onder het huis zit een grote mantelholte waardoor er een
grote oppervakte is voor gasuitwisseling, in het hemolymfe van slakken zit
hemocyanide)
- Papula bij zeesterren (uitsteeksels voor oppervlaktevergroting)
- Spinnen hebben boeklongen
Allemaal fijne velletjes die naast elkaar zitten, de beweging van het lichaam zorgt
ervoor dat er lucht hierdoor kan beweging voor uitwisseling.
- De axelotl heeft oppervlaktevergroting aan de buitenkant waarmee hij voldoende
zuurstof opneemt.
- Kikkers doen naast de longen ook aan ademhaling via hun huid.
, Longen
Bij zoogdieren wordt gebruik gemaakt van negative pressure breathing, terwijl bij amfibiën
gebruikt wordt gemaakt van positive pressure breathing.
Water is een minder gunstig uitwendig milieu dan lucht wanneer het om de O2-voorziening
van dieren gaat. Dit komt doordat in water 40x minder O2 opgelost zit dan aanwezig is in
lucht. Er is dus gewoon veel minder zuurstof in water dan in lucht, wat het ook moeilijker
maakt om hier voldoende zuurstof uit te kunnen halen.
Verschillende respiratoire organen:
o Tracheën
Insecten hebben tracheën, dit is een buizenstelsel waarbij er openingen naar buiten
gaan en kleine buizen gaan tot vlakbij elke cel van het lichaam om zo elke cel van
voldoende zuurstof te kunnen voorzien.
In beweging wordt meer zuurstof gebruikt en is dus ook meer zuurstof nodig dan in
rust. Aan het buizenstelsel zitten luchtzakken doordat beweging van de spieren
ervoor zorgt dat O2 snel door het buizenstelsel heen gepompt wordt.
o Kieuwen
In de kieuwlamellen stroomt het bloed van een lage druk naar een hoge druk, het
stroomt in tegenovergestelde richting van het water. Hierdoor is er op alle plaatsen
een gradiënt verschil waardoor de opname zo efficiënt mogelijk is. Het
tegenstroomprincipe is hierin erg belangrijk, ook wel ‘countercurrent exchange’
genoemd.’
80% van de zuurstof die opgelost is in het water wordt via de kieuwen opgenomen
dankzij het tegenstroomprincipe.
Beweging van de respiratoire media over het respiratoire oppervlak, ventilatie, zorgt
voor de juiste gradiënten nodig voor de uitwisseling van gassen. Het op gang komen
van deze ventilatie kan door het actief over de longen pompen van water, of door zelf
te bewegen waardoor het water ook over de longen heen wordt gepompt.
o Longen
Longen zijn van endodermale oorsprong, ze zijn afkomstig van een uitstulping van de
darmen.
Andere respiratoire media
- Parapodia bij annelida (oppervlaktevergroting op de poten, waardoor ze ook als een
soort kieuwen werken)
- Mantelholte bij slakken (onder het huis zit een grote mantelholte waardoor er een
grote oppervakte is voor gasuitwisseling, in het hemolymfe van slakken zit
hemocyanide)
- Papula bij zeesterren (uitsteeksels voor oppervlaktevergroting)
- Spinnen hebben boeklongen
Allemaal fijne velletjes die naast elkaar zitten, de beweging van het lichaam zorgt
ervoor dat er lucht hierdoor kan beweging voor uitwisseling.
- De axelotl heeft oppervlaktevergroting aan de buitenkant waarmee hij voldoende
zuurstof opneemt.
- Kikkers doen naast de longen ook aan ademhaling via hun huid.
, Longen
Bij zoogdieren wordt gebruik gemaakt van negative pressure breathing, terwijl bij amfibiën
gebruikt wordt gemaakt van positive pressure breathing.
