PSYCHIATRIE EEN INLEIDING
Samenvatting
9e Druk
Auteurs: Jeffrey S. Nevid, Spencer A. Rathus en Beverly Greene
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Introductie 4
1.1 Inleiding.......................................................................................................................................4
1.2 Hoe noemen en definiëren we afwijkend gedrag?.......................................................................5
1.3 Hoe is in de loop der tijd het (Westerse) beeld over psychische stoornissen veranderd?..............5
1.4 ethiek is onderzoek.......................................................................................................................6
Hoofdstuk 2 visie op afwijkend gedrag en behandelmethoden.........................................................7
2.1 inleiding.......................................................................................................................................7
2.2. Het biologisch perspectief...........................................................................................................7
2.3 Het psychologische perspectief..................................................................................................10
2.4. Het sociaal-culturele perspectief...............................................................................................14
2.5. Het biopsychosociaal perspectief. Zie blz 53..............................................................................14
2.6. Behandelmethoden...................................................................................................................14
2.7.Soorten hulpverleners................................................................................................................14
2.8.Psychotherapie...........................................................................................................................15
2.9.Biologische georiënteerde therapieën........................................................................................17
Hoofdstuk 3 classificatie en beoordeling van afwijkende emoties, gedachten en gedrag.................18
3.2 Classificatie van afwijkende patronen........................................................................................18
3.3 Kenmerken van de DSM. (zie blz 83 voor psychische stoornissen)..............................................18
3.4. Beoordelingsmethoden.............................................................................................................19
Hoofdstuk 4 stress gerelateerde stoornissen...................................................................................23
4.1.Inleiding.....................................................................................................................................23
4.2.Stress en gezondheid..................................................................................................................23
4.3.Aanpassingsstoornissen.............................................................................................................26
4.4.Traumatische stressstoornissen..................................................................................................26
Hoofdstuk 5. Angststoornissen en obsessieve-compulsieve stoornis...............................................27
5.1. Inleiding....................................................................................................................................27
5.2. Angststoornis............................................................................................................................27
5.3. Paniekstoornis...........................................................................................................................27
5.4 Fobische stoornissen..................................................................................................................29
5.5 Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen.....................................................................31
Hoofdstuk 6 dissociatieve stoornissen, somatische-symptoomstoornis en verwante stoornissen, en
psychische factoren die somatische aandoeningen beïnvloeden.....................................................33
6.1. Inleiding....................................................................................................................................33
6.2. Dissociatieve stoornissen...........................................................................................................33
6.3. Somatische-symptoomstoornis en verwante stoornissen..........................................................36
6.4 de invloed van psychische factoren op de fysieke gezondheid....................................................37
Hoofdstuk 7 Stemmingsstoornissen en zelfmoord...........................................................................38
7.1 Inleiding.....................................................................................................................................38
7.2 Typen stemmingsstoornissen.....................................................................................................38
7.3. Welke factoren spelen een rol bij het ontstaan van depressieve stoornissen?...........................41
7.4. Behandeling van stemmingsstoornissen...................................................................................44
7.5. Zelfmoord..................................................................................................................................46
Hoofdstuk 8 Middel gerelateerde en verslavingsstoornissen...........................................................48
8.1 Inleiding.....................................................................................................................................48
, 8.2 Aan middelen en verslaving gerelateerde stoornissen...............................................................48
8.3 gebruik en misbruik....................................................................................................................49
8.4 Verslavende middelen................................................................................................................50
8.5 Theoretische perspectieven........................................................................................................52
8.6 behandeling van middel gerelateerde stoornissen.....................................................................53
8.7 Training voor terugval preventie................................................................................................54
8.8 Gokstoornis................................................................................................................................54
Hoofdstuk 10 Genderdysforie en seksualiteitsstoornissen...............................................................56
10.1 inleiding...................................................................................................................................56
10.2 Genderdysforie.........................................................................................................................56
10.3 Seksuele disfunctie..................................................................................................................56
10.4 Parafilie en parafiele stoornissen.............................................................................................58
Hoofdstuk 11 Schizofreniespectrumstoornissen..............................................................................60
11.1.Inleiding...................................................................................................................................60
11.2.Schizofrenie..............................................................................................................................61
11.3.Theoretische perspectieven......................................................................................................64
11.4.Behandeling van schizofrenie...................................................................................................66
11.5.Andere schizofreniespectrumstoornissen.................................................................................68
Hoofdstuk 12 Persoonlijkheidsstoornissen en impulsbeheersingsstoornissen.................................69
12.1.Inleiding...................................................................................................................................69
12.2.Typen persoonlijkheidsstoornissen...........................................................................................69
12.3.Persoonlijkheidsstoornissen gekenmerkt door vreemd of excentriek gedrag – cluster A..........70
12.4.Persoonlijkheidsstoornissen gekenmerkt door dramatisch, emotioneel of labiel gedrag –
cluster B...........................................................................................................................................71
12.5.Persoonlijkheidsstoornissen gekenmerkt door nerveus of angstig gedrag – cluster C..............73
12.6.Problemen met de indeling van persoonlijkheidsstoornissen...................................................74
12.7.Theoretische perspectieven......................................................................................................74
12.8.Behandeling van persoonlijkheidsstoornissen..........................................................................77
12.9.Impulsbeheersingsstoornissen.................................................................................................77
Hoofdstuk 13 Stoornissen die ontstaan in de kindertijd en adolescentie.........................................79
13.2 Autismespectrumstoornis.........................................................................................................80
13.3 Verstandelijke beperking..........................................................................................................81
13.4. Specifieke leerstoornissen.......................................................................................................83
13.5. communicatiestoornissen........................................................................................................83
13.6. Gedragsproblemen..................................................................................................................84
13.7. Angst en depressie bij kinderen...............................................................................................86
13.8. Zelfmoord bij kinderen en adolescenten..................................................................................87
13.9. Eliminatiestoornissen..............................................................................................................87
Hoofdstuk 14 cognitieve stoornissen en stoornissen die samenhangen met ouder worden............88
14 .1 Neurocognitieve stoornis.........................................................................................................88
14.2 Delirium/delier.........................................................................................................................89
14.3 Uitgebreide neurocognitieve stoornis.......................................................................................89
14.4 Beperkte neurcognitieve stoornis.............................................................................................89
, Hoofdstuk 1 introductie.
1.1 Inleiding
- Psychopathologie is een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich bezighoudt
met het beschrijven van de psychische stoornissen, oorzaken daarvan en behandelingen
daarvoor. (Diverse vormen afwijkende emoties, gedachten en gedrag).
- Psychiatrie is het medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en behandeling van
psychische stoornissen.
- Klinische psychologie is de tak van de psychologie dat zich richt op de diagnostiek en
behandeling van psychische stoornissen.
- Psycholoog is iemand die de universitaire studie psychologie heeft voltooid.
- Gz-psycholoog is een psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft gevolgd
en in het BIG-register is ingeschreven. Een gz-psycholoog is bevoegd tot het diagnosticeren en
behandelen van psychische stoornissen. GZ is een afkorting van gezondheidszorg.
- Psychotherapeut is iemand die na de studie psychologie en geneeskunde een
vervolgopleiding heeft gedaan, waardoor hij bevoegd is tot het geven van
psychotherapeutische behandelingen. Hij moet overigens in het BIG-register (beroepen in de
individuele gezondheidszorg) staan ingeschreven.
- Een op de twee mensen in Nederland krijgt op een bepaald moment in zijn leven rechtstreeks
te maken met een diagnoticeerbare psychische stoornis.
- Als de gevolgen van psychische problemen voor familieleden, vrienden en collega’s
meetellen, en rekening houden met degenen die voor de behandelingen betalen, is het
duidelijk dat psychische problemen of stoornissen direct of indirect een grote invloed heeft
op de maatschappij.
- Psychiater is iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft gedaan waarin
hij of zij zich heeft gespecialiseerd in het diagnosticeren en behandelen van patiënten
- Met psychische stoornissen. Een psychiater mag, in tegenstelling tot een psycholoog,
medicatie voorschrijven.
- Psychische stoornis is het geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragspatronen dat
wordt gekenmerkt door onder andere een storing in het functioneren en (persoonlijk) lijden.
- Symptoom zijn de specifieke kenmerken of eigenschappen die passen bij een bepaalde
psychische stoornis.
- Diagnostisch criterium de bepaalde verschijnselen of symptomen moeten voldoen aan
bepaalde voorwaarden, voordat ze als afwijkend worden beschouwd of passen bij een
bepaalde stoornis.
Samenvatting
9e Druk
Auteurs: Jeffrey S. Nevid, Spencer A. Rathus en Beverly Greene
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Introductie 4
1.1 Inleiding.......................................................................................................................................4
1.2 Hoe noemen en definiëren we afwijkend gedrag?.......................................................................5
1.3 Hoe is in de loop der tijd het (Westerse) beeld over psychische stoornissen veranderd?..............5
1.4 ethiek is onderzoek.......................................................................................................................6
Hoofdstuk 2 visie op afwijkend gedrag en behandelmethoden.........................................................7
2.1 inleiding.......................................................................................................................................7
2.2. Het biologisch perspectief...........................................................................................................7
2.3 Het psychologische perspectief..................................................................................................10
2.4. Het sociaal-culturele perspectief...............................................................................................14
2.5. Het biopsychosociaal perspectief. Zie blz 53..............................................................................14
2.6. Behandelmethoden...................................................................................................................14
2.7.Soorten hulpverleners................................................................................................................14
2.8.Psychotherapie...........................................................................................................................15
2.9.Biologische georiënteerde therapieën........................................................................................17
Hoofdstuk 3 classificatie en beoordeling van afwijkende emoties, gedachten en gedrag.................18
3.2 Classificatie van afwijkende patronen........................................................................................18
3.3 Kenmerken van de DSM. (zie blz 83 voor psychische stoornissen)..............................................18
3.4. Beoordelingsmethoden.............................................................................................................19
Hoofdstuk 4 stress gerelateerde stoornissen...................................................................................23
4.1.Inleiding.....................................................................................................................................23
4.2.Stress en gezondheid..................................................................................................................23
4.3.Aanpassingsstoornissen.............................................................................................................26
4.4.Traumatische stressstoornissen..................................................................................................26
Hoofdstuk 5. Angststoornissen en obsessieve-compulsieve stoornis...............................................27
5.1. Inleiding....................................................................................................................................27
5.2. Angststoornis............................................................................................................................27
5.3. Paniekstoornis...........................................................................................................................27
5.4 Fobische stoornissen..................................................................................................................29
5.5 Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen.....................................................................31
Hoofdstuk 6 dissociatieve stoornissen, somatische-symptoomstoornis en verwante stoornissen, en
psychische factoren die somatische aandoeningen beïnvloeden.....................................................33
6.1. Inleiding....................................................................................................................................33
6.2. Dissociatieve stoornissen...........................................................................................................33
6.3. Somatische-symptoomstoornis en verwante stoornissen..........................................................36
6.4 de invloed van psychische factoren op de fysieke gezondheid....................................................37
Hoofdstuk 7 Stemmingsstoornissen en zelfmoord...........................................................................38
7.1 Inleiding.....................................................................................................................................38
7.2 Typen stemmingsstoornissen.....................................................................................................38
7.3. Welke factoren spelen een rol bij het ontstaan van depressieve stoornissen?...........................41
7.4. Behandeling van stemmingsstoornissen...................................................................................44
7.5. Zelfmoord..................................................................................................................................46
Hoofdstuk 8 Middel gerelateerde en verslavingsstoornissen...........................................................48
8.1 Inleiding.....................................................................................................................................48
, 8.2 Aan middelen en verslaving gerelateerde stoornissen...............................................................48
8.3 gebruik en misbruik....................................................................................................................49
8.4 Verslavende middelen................................................................................................................50
8.5 Theoretische perspectieven........................................................................................................52
8.6 behandeling van middel gerelateerde stoornissen.....................................................................53
8.7 Training voor terugval preventie................................................................................................54
8.8 Gokstoornis................................................................................................................................54
Hoofdstuk 10 Genderdysforie en seksualiteitsstoornissen...............................................................56
10.1 inleiding...................................................................................................................................56
10.2 Genderdysforie.........................................................................................................................56
10.3 Seksuele disfunctie..................................................................................................................56
10.4 Parafilie en parafiele stoornissen.............................................................................................58
Hoofdstuk 11 Schizofreniespectrumstoornissen..............................................................................60
11.1.Inleiding...................................................................................................................................60
11.2.Schizofrenie..............................................................................................................................61
11.3.Theoretische perspectieven......................................................................................................64
11.4.Behandeling van schizofrenie...................................................................................................66
11.5.Andere schizofreniespectrumstoornissen.................................................................................68
Hoofdstuk 12 Persoonlijkheidsstoornissen en impulsbeheersingsstoornissen.................................69
12.1.Inleiding...................................................................................................................................69
12.2.Typen persoonlijkheidsstoornissen...........................................................................................69
12.3.Persoonlijkheidsstoornissen gekenmerkt door vreemd of excentriek gedrag – cluster A..........70
12.4.Persoonlijkheidsstoornissen gekenmerkt door dramatisch, emotioneel of labiel gedrag –
cluster B...........................................................................................................................................71
12.5.Persoonlijkheidsstoornissen gekenmerkt door nerveus of angstig gedrag – cluster C..............73
12.6.Problemen met de indeling van persoonlijkheidsstoornissen...................................................74
12.7.Theoretische perspectieven......................................................................................................74
12.8.Behandeling van persoonlijkheidsstoornissen..........................................................................77
12.9.Impulsbeheersingsstoornissen.................................................................................................77
Hoofdstuk 13 Stoornissen die ontstaan in de kindertijd en adolescentie.........................................79
13.2 Autismespectrumstoornis.........................................................................................................80
13.3 Verstandelijke beperking..........................................................................................................81
13.4. Specifieke leerstoornissen.......................................................................................................83
13.5. communicatiestoornissen........................................................................................................83
13.6. Gedragsproblemen..................................................................................................................84
13.7. Angst en depressie bij kinderen...............................................................................................86
13.8. Zelfmoord bij kinderen en adolescenten..................................................................................87
13.9. Eliminatiestoornissen..............................................................................................................87
Hoofdstuk 14 cognitieve stoornissen en stoornissen die samenhangen met ouder worden............88
14 .1 Neurocognitieve stoornis.........................................................................................................88
14.2 Delirium/delier.........................................................................................................................89
14.3 Uitgebreide neurocognitieve stoornis.......................................................................................89
14.4 Beperkte neurcognitieve stoornis.............................................................................................89
, Hoofdstuk 1 introductie.
1.1 Inleiding
- Psychopathologie is een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich bezighoudt
met het beschrijven van de psychische stoornissen, oorzaken daarvan en behandelingen
daarvoor. (Diverse vormen afwijkende emoties, gedachten en gedrag).
- Psychiatrie is het medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en behandeling van
psychische stoornissen.
- Klinische psychologie is de tak van de psychologie dat zich richt op de diagnostiek en
behandeling van psychische stoornissen.
- Psycholoog is iemand die de universitaire studie psychologie heeft voltooid.
- Gz-psycholoog is een psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft gevolgd
en in het BIG-register is ingeschreven. Een gz-psycholoog is bevoegd tot het diagnosticeren en
behandelen van psychische stoornissen. GZ is een afkorting van gezondheidszorg.
- Psychotherapeut is iemand die na de studie psychologie en geneeskunde een
vervolgopleiding heeft gedaan, waardoor hij bevoegd is tot het geven van
psychotherapeutische behandelingen. Hij moet overigens in het BIG-register (beroepen in de
individuele gezondheidszorg) staan ingeschreven.
- Een op de twee mensen in Nederland krijgt op een bepaald moment in zijn leven rechtstreeks
te maken met een diagnoticeerbare psychische stoornis.
- Als de gevolgen van psychische problemen voor familieleden, vrienden en collega’s
meetellen, en rekening houden met degenen die voor de behandelingen betalen, is het
duidelijk dat psychische problemen of stoornissen direct of indirect een grote invloed heeft
op de maatschappij.
- Psychiater is iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft gedaan waarin
hij of zij zich heeft gespecialiseerd in het diagnosticeren en behandelen van patiënten
- Met psychische stoornissen. Een psychiater mag, in tegenstelling tot een psycholoog,
medicatie voorschrijven.
- Psychische stoornis is het geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragspatronen dat
wordt gekenmerkt door onder andere een storing in het functioneren en (persoonlijk) lijden.
- Symptoom zijn de specifieke kenmerken of eigenschappen die passen bij een bepaalde
psychische stoornis.
- Diagnostisch criterium de bepaalde verschijnselen of symptomen moeten voldoen aan
bepaalde voorwaarden, voordat ze als afwijkend worden beschouwd of passen bij een
bepaalde stoornis.
