Maatschappijleer VWO 4 Atheneum Seneca
Hoofdstuk 1
Tentamen Hoofdstuk 1+2
Afkortingen: Maat- : maatschappelijk
Maatmiddveld: maatschappelijk middenveld
V: van
Antw: antwoord
Ex: extreem
Vd: van de
Dilemma: Keuze tussen 2 zaken die niet samen gaan.
Waarde: Abstract ideaal dat mensen belangrijk Belang: Voordeel dat iemand heeft/ kan krijgen.
vinden na te streven.
✓ Ideaal • Voordeel
✓ Meerdere, niet alleen eigen groep • Eigen persoon/groep
✓ Lange termijn • Korte termijn
✓ Vergroten maat-geluk • Vergroten eigen geluk/eigen groep
Kernwaarde: Een belangrijke waarde van een cultuur, zonder die waarde bestaat die cultuur niet
meer.
Nederlandse kernwaardes:
• Vrijheid
• Gelijkwaardigheid
• Solidariteit
Andere voorbeelden van waardes:
• Gezondheid
• Eerlijkheid Overheid
• Rechtvaardigheid
Wanneer is iets een Maat-probleem?
• Veel actoren mee te maken
• Verschillende meningen aanpak en oorzaak
Maatschappelijk
• Gemeenschappelijke oplossing, meestal overheid een rol
middenveld
Actor: persoon/groep die actief betrokken is bij een maat-probleem.
Maat-botsing: maat-middveld: groepen v burgers die voor bepaalde waarde/belangen opkomen
zonder winstoogmerk te hebben.
Markt: ondernemingen of bedrijven met winstoogmerk.
, Strijd: Oplossen van maat-probleem door geweld of dwang
1. Gijzeling
2. Aanslag
3. Terrorisme
4. Oorlog
Debat: ordelijke discussie om kritisch dekend publiek te overtuigen.
1. Overleg
2. Staking
3. Geweldloos verzet
Eindeloos debat: 3 oplossingen
1. Meerderheidsregel: uitkomst stemming →uitkomst vd discussie
2. Grondwet: bepaalt uitkomst v voorstel
3. Rechter: besluit uitkomst v dilemma/discussie
Mensbeeld: beeld dat mensen hebben over hoe mensen over het algemeen zijn:
1. Hoe sociaal en goed zijn mensen van nature?
2. Hoeveel verschillen de talenten v mensen
Antw daarop:
Antwoord 1 2
op vraag
Extreem Mensen moeten gedwongen worden Bij gelijke kansen kan iedereen bijna alles
links elkaar te helpen, + evt geweld leren, verschillen tussen mensen mogen niet
belangrijk zijn en daarom moet de overheid
die met geweld ongedaan maken
Links Overheid mensen helpen: hoge Iedereen gelijke kansen en de overheid moet
belastingen te vragen + hoge dat stimuleren om ongelijkheid te bestrijden,
uitgaven te doen evt + belastingsgeld
Midden Overheid mensen alleen tijdelijk Ieder individu gelijke kansen krijgen zichzelf
helpen als mensen weinig kansen te ontplooien, overheid niet teveel sturen:
hebben om zichzelf te helpen wel gelijke kansen garanderen
Rechts Welopgevoede mensen horen Sommige meer talent, getalenteerde
anderen vrijwillig te helpen dus de mensen moeten vooraanstaande rol spelen
overheid moet dat niet verplichtten + inzetten algemeen belang
Extreem Mensen zijn gericht op eigen belang, Sommige beter als anderen: beter als besten
rechts help jezelf + evt met geweld met geweld heersen over zwakkeren (last
zijn zij en moeten verdwijnen)
Hoofdstuk 1
Tentamen Hoofdstuk 1+2
Afkortingen: Maat- : maatschappelijk
Maatmiddveld: maatschappelijk middenveld
V: van
Antw: antwoord
Ex: extreem
Vd: van de
Dilemma: Keuze tussen 2 zaken die niet samen gaan.
Waarde: Abstract ideaal dat mensen belangrijk Belang: Voordeel dat iemand heeft/ kan krijgen.
vinden na te streven.
✓ Ideaal • Voordeel
✓ Meerdere, niet alleen eigen groep • Eigen persoon/groep
✓ Lange termijn • Korte termijn
✓ Vergroten maat-geluk • Vergroten eigen geluk/eigen groep
Kernwaarde: Een belangrijke waarde van een cultuur, zonder die waarde bestaat die cultuur niet
meer.
Nederlandse kernwaardes:
• Vrijheid
• Gelijkwaardigheid
• Solidariteit
Andere voorbeelden van waardes:
• Gezondheid
• Eerlijkheid Overheid
• Rechtvaardigheid
Wanneer is iets een Maat-probleem?
• Veel actoren mee te maken
• Verschillende meningen aanpak en oorzaak
Maatschappelijk
• Gemeenschappelijke oplossing, meestal overheid een rol
middenveld
Actor: persoon/groep die actief betrokken is bij een maat-probleem.
Maat-botsing: maat-middveld: groepen v burgers die voor bepaalde waarde/belangen opkomen
zonder winstoogmerk te hebben.
Markt: ondernemingen of bedrijven met winstoogmerk.
, Strijd: Oplossen van maat-probleem door geweld of dwang
1. Gijzeling
2. Aanslag
3. Terrorisme
4. Oorlog
Debat: ordelijke discussie om kritisch dekend publiek te overtuigen.
1. Overleg
2. Staking
3. Geweldloos verzet
Eindeloos debat: 3 oplossingen
1. Meerderheidsregel: uitkomst stemming →uitkomst vd discussie
2. Grondwet: bepaalt uitkomst v voorstel
3. Rechter: besluit uitkomst v dilemma/discussie
Mensbeeld: beeld dat mensen hebben over hoe mensen over het algemeen zijn:
1. Hoe sociaal en goed zijn mensen van nature?
2. Hoeveel verschillen de talenten v mensen
Antw daarop:
Antwoord 1 2
op vraag
Extreem Mensen moeten gedwongen worden Bij gelijke kansen kan iedereen bijna alles
links elkaar te helpen, + evt geweld leren, verschillen tussen mensen mogen niet
belangrijk zijn en daarom moet de overheid
die met geweld ongedaan maken
Links Overheid mensen helpen: hoge Iedereen gelijke kansen en de overheid moet
belastingen te vragen + hoge dat stimuleren om ongelijkheid te bestrijden,
uitgaven te doen evt + belastingsgeld
Midden Overheid mensen alleen tijdelijk Ieder individu gelijke kansen krijgen zichzelf
helpen als mensen weinig kansen te ontplooien, overheid niet teveel sturen:
hebben om zichzelf te helpen wel gelijke kansen garanderen
Rechts Welopgevoede mensen horen Sommige meer talent, getalenteerde
anderen vrijwillig te helpen dus de mensen moeten vooraanstaande rol spelen
overheid moet dat niet verplichtten + inzetten algemeen belang
Extreem Mensen zijn gericht op eigen belang, Sommige beter als anderen: beter als besten
rechts help jezelf + evt met geweld met geweld heersen over zwakkeren (last
zijn zij en moeten verdwijnen)
