7.3.1
Leerstof: H7.3 t/m H7.3.6, H9.3.2 (groep 3 pg. 237 niet), H9.3.3 (234-
237) pg 238, H10.1 (244-247), 10.2 tot 10.2.2 (250-256)
De meeste geneesmiddelen voor behandeling van gastro-oesofageale refluxziekte en
dyspepsie zijn ervoor om de pH van de maaginhoud te verhogen, dus minder zuur te maken.
Antacida:
- Neutraliseert de maaginhoud pH graad
- Bevatten aluminium of magnesiumverbindingen die de pH van de maaginhoud
verhogen -> als gevolg daarvan irriteert de slokdarm minder
- Bekende preparaten zijn: aluminiumhydroxide, magnesiumcarbonaat en
magnesiumstrisilicaat
- Alginaten (maagbeschermer) worden vaak in combinatie gegeven met antacida
- Alginaten worden uit zeewier gewonnen -> men denkt dat ze een beschermend
laagje vormen bovenop de maaginhoud -> reflux wordt verminderd en slokdarm
wordt tegen het maagzuur beschermd. -> gewoonlijk worden ze gecombineerd met
basisch antacidum (basisch is op een hoge pH niveau dan 14) -> meeste preparaten
kunnen zonder recept gehaald worden
H2 –receptorantagonisten
- Blokkeren H2 –receptoren in het maagslijmvlies
- Groep medicijnen wordt gebruikt om GORZ, maagzweren en zweren in het
duodenum te behandelen
- Voorbeelden: cimetidine, famotidine, nizatidine en ranitidine
- Afgifte van maagsappen wordt gestimuleerd door veel chemische boodschappers o.a.
histamine -> histamine bindt aan de H2-subklasse van histaminereceptoren op de
pariëtale cellen van het maagslijmvlies en stimuleert de afgifte van zoutzuur (HC1).
- H2-receptorantagonisten blokkeren deze H2-receptoren tegen het stimulerende effect
van histamine en verminderen zodoende de afgifte van zoutzuur
- Pariëtale cellen = cellen in de maagwand die zoutzuur produceren
, Protonpompremmers (PPI’s):
- Groep medicijnen wordt gebruikt voor de behandeling van maagzweren, dyspepsie
en GORZ
- Ook geïndiceerd voor gebruik i.c.m. antibacteriële geneesmiddelen bij de eradicatie
(uitroeiing) van Helicobacter pylori (bacterie die in de maagwand voorkomt en
maagzweren veroorzaakt en in stand houdt)
- Voorbeelden: omeprazol, omeprazol, lansoprazol, pantoprazol en rabeprazol
- Sommige van deze medicijnen zijn te koop in de supermarkt
- Deze geneesmiddelen remmen irreversibel de protonpomp in de pariëtale cellen van
het slijmvlies -> voorkomen zodoende dat waterstofionen in het lumen van de maag
worden gepompt -> met als gevolg dat de vorming van zoutzuur wordt geremd.
- Protonpompremmers hopen zich op in de pariëtale cellen van het slijmvlies
- Ondanks hun relatief korte halfwaardetijd kunnen ze een aantal dagen effect hebben
- Bekendste bijwerkingen: maagklachten en misselijkheid
Geneesmiddelen voor de behandeling van maagzweren:
- Maagzweer = ulcus pepticum
- Term ‘maagzweer’ wordt zowel gebruikt voor zweren in de maag als voor in de
twaalfvingerige darm
- Zweer in de maag = ulcus ventriculi
- Zweer in de twaalfvingerige darm = ulcus duodeni
- Maagzweren oorzaken: NSAID (pijnstillende ontstekingsremmers), helicobacter pylori
infectie -> vereisen specialistische aandacht
- Irritatie in maagwand kan ontstaan doordat NSAID’s de productie van
prostaglandinen (reguleren van fysiologische processen o.a. zorgen voor het intact
houden van het maagslijmvlies) remmen
- Misoprostol= prostaglandine-analoog -> helpt een door NSAID’s veroorzaakte
ulceratie (zweervorming) te voorkomen.
- Sucralfaat reageert met zoutzuur en vormt een beschermende barrière om de ulcus
- Bij maagzweren door helicobacter pylori worden antibacteriële middelen gebruikt als:
amoxicilline, claritromycine of metronidazol in combinatie met een
protonpompremmer als omeprazol
Middelen voor behandeling van diarree:
- Acute diarree meestal niet levensbedreigend, behalve voor pasgeborene en ouderen
- Meestal verdwijnt het vanzelf
- In ernstige gevallen kan rehydratie nodig zijn
- Antibacteriële middelen worden voorgeschreven alleen bij heftige koorts met een
infectie
- Moeilijk vast te stellen of het door een bacterie wordt veroorzaakt