K1| Gemeenterecht | Leerdoelen
Week 1
Gemeentewet is een organieke wet (gaat over organisatie van een bepaald orgaan)
Autonomie en medebewind (Art. 108 Gemw jo. art. 124 Gw)
Lid 1, Autonomie: De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente
wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. Deze bevoegdheden zijn vaak
organieke wetten. (zelf besloten = geen volledige beleidsvrijheid) Op eigen initiatief
Lid 2, Medebewind: Regeling en bestuur kunnen van het gemeentebestuur worden gevorderd bij of
krachtens een andere wet dan deze wet ter verzekering van de uitvoering daarvan..
Medebewind is dus de “plicht” van lagere overheden om medewerking te geven aan
de uitvoering van regelingen van de hogere overheid. Ter uitvoering van een
bijzondere wet. De formele wetgever verlangt dit van hen.
Vraag; welke vormen van medebewind zijn er?
- ‘facultatief medebewind’ (facultatief: er hoéft niet tot uitvoering te worden overgegaan; het bestuur
is vrij dit wel of niet te doen; beleidsvrijheid)
- ‘mechanisch medebewind’: het bestuur moét in dit geval niet alleen tot uitvoering overgaan,
maar het krijgt tot in detail voorgeschreven hoe de uitvoering er uit moet zien.
Stappenplan Medebewind
1. Wie heeft de wet gemaakt (Formele wetgever stap 2)
2. Is het een bijzondere wet? stap 3
3. Wordt er een bevoegdheid overgedragen aan het bestuursorgaan?
Gedecentraliseerde eenheidstaat + controle en toezicht
Decentralisatie is het toekennen of overdragen van bevoegdheden aan organen van lagere
publiekrechtelijke lichamen, die deze bevoegdheden in beginsel zelfstandig en dus niet ondergeschikt aan
het centrale gezag uitoefenen. (art. 117 Gemw Decentralisatiebeginsel)
Democratisch beginsel: bevoegdheidsuitoefening dient zo dicht mogelijk bij de burger plaats te vinden.
Een eenheidsstaat is een staat waarvan de macht uitsluitend bij een centrale overheid ligt. Een
eenheidsstaat kan wel decentraal zijn (gedecentraliseerde eenheidsstaat), en zijn bevoegdheden
delegeren aan regionale organen, maar is altijd bevoegd om deze organen op te heffen of te beperken.
Het bewaken van de eenheidsstaat geschiedt door:
- Repressief toezicht (art. 132 lid 4 Gw en art. 268 Gemw)
Spontane vernietiging door de Kroon; Dit is de grondwettelijke bevoegdheid van de Kroon om beslissingen
van organen van provincies of van gemeenten ongedaan te maken. De Kroon kan deze
beslissingen vernietigen wegens strijd met het recht of wegens strijd met het algemeen belang (=
spontane vernietiging).
- Preventief toezicht (art. 132 lid 3 Gw)
Repressief toezicht is toezicht achteraf. Bij deze vorm van toezicht is geen goedkeuring van de besluiten
door de provincie nodig
Week 1
Gemeentewet is een organieke wet (gaat over organisatie van een bepaald orgaan)
Autonomie en medebewind (Art. 108 Gemw jo. art. 124 Gw)
Lid 1, Autonomie: De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente
wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. Deze bevoegdheden zijn vaak
organieke wetten. (zelf besloten = geen volledige beleidsvrijheid) Op eigen initiatief
Lid 2, Medebewind: Regeling en bestuur kunnen van het gemeentebestuur worden gevorderd bij of
krachtens een andere wet dan deze wet ter verzekering van de uitvoering daarvan..
Medebewind is dus de “plicht” van lagere overheden om medewerking te geven aan
de uitvoering van regelingen van de hogere overheid. Ter uitvoering van een
bijzondere wet. De formele wetgever verlangt dit van hen.
Vraag; welke vormen van medebewind zijn er?
- ‘facultatief medebewind’ (facultatief: er hoéft niet tot uitvoering te worden overgegaan; het bestuur
is vrij dit wel of niet te doen; beleidsvrijheid)
- ‘mechanisch medebewind’: het bestuur moét in dit geval niet alleen tot uitvoering overgaan,
maar het krijgt tot in detail voorgeschreven hoe de uitvoering er uit moet zien.
Stappenplan Medebewind
1. Wie heeft de wet gemaakt (Formele wetgever stap 2)
2. Is het een bijzondere wet? stap 3
3. Wordt er een bevoegdheid overgedragen aan het bestuursorgaan?
Gedecentraliseerde eenheidstaat + controle en toezicht
Decentralisatie is het toekennen of overdragen van bevoegdheden aan organen van lagere
publiekrechtelijke lichamen, die deze bevoegdheden in beginsel zelfstandig en dus niet ondergeschikt aan
het centrale gezag uitoefenen. (art. 117 Gemw Decentralisatiebeginsel)
Democratisch beginsel: bevoegdheidsuitoefening dient zo dicht mogelijk bij de burger plaats te vinden.
Een eenheidsstaat is een staat waarvan de macht uitsluitend bij een centrale overheid ligt. Een
eenheidsstaat kan wel decentraal zijn (gedecentraliseerde eenheidsstaat), en zijn bevoegdheden
delegeren aan regionale organen, maar is altijd bevoegd om deze organen op te heffen of te beperken.
Het bewaken van de eenheidsstaat geschiedt door:
- Repressief toezicht (art. 132 lid 4 Gw en art. 268 Gemw)
Spontane vernietiging door de Kroon; Dit is de grondwettelijke bevoegdheid van de Kroon om beslissingen
van organen van provincies of van gemeenten ongedaan te maken. De Kroon kan deze
beslissingen vernietigen wegens strijd met het recht of wegens strijd met het algemeen belang (=
spontane vernietiging).
- Preventief toezicht (art. 132 lid 3 Gw)
Repressief toezicht is toezicht achteraf. Bij deze vorm van toezicht is geen goedkeuring van de besluiten
door de provincie nodig
