Materieel Strafrecht | Leerdoelen | K2
Week 1
Het strafrecht heeft verschillende normen, zoals sociale normen. Als je iets doet wat niet mag, moet dit
strafbaar gesteld worden. Maar een norm wordt niet genoemd in de delictsomschrijving. Indien dit toch het
geval is, moet iedereen dezelfde straf krijgen en dit is niet wat er geregeld wordt in het strafrecht. Daarom
wordt de gedraging in de delictsomschrijving genoemd.
Bronnen van het materiele strafrecht
- Wet Wetboek van Strafrecht en bijzondere strafwetten
(o.a. WVW, WWM, Opiumwet)
- Jurisprudentie
- Verdragen De verdagen hebben directe werking
- Rechtsbeginselen Ne bis in idem ; Niet twee keer voor hetzelfde vervolgen.
Onschuld presumptie; De onschuld moet bewezen worden
Nemo tenetur; De verdachte hoeft niet mee te werken
aan zijn eigen veroordeling.
- Literatuur
Het materieelrechtelijke legaliteitsbeginsel
Nulla poena sine praevia lege poenali Legaliteitsbeginsel (Art. 1 Sr, 7 EVRM, 16 Gw)
De gedraging moet strafbaar gesteld zijn in de wet om een straf op te kunnen leggen. Ook is er een verbod
op terugwerkende kracht. Je mag niet alsnog vervolgt worden als het op het moment van plegen nog niet
strafbaar gesteld was. Hier geldt het bestimmtheitsgebod (Lex Certa) de wet moet namelijk duidelijk
omschreven zijn. Tot slot moet er sprake zijn van een verbod van analogische interpretatie. Een rechter
moet letten op de bedoeling van de pleger, niet alléén op de uitvoering hiervan.
‘Geen straf zonder schuld’
- Verwijtbaarheid (schuld/culpa)
- Verdachte wordt voor onschuldig gehouden totdat schuld door de rechter is vastgesteld (art. 6 lid 2
EVRM)
De doelen en functies van straffen
Door middel van straf wordt er leed toegevoegd (pijnlijk recht) na het overtreden van een norm. Ook moet
er gelet worden op de rechtvaardigheid en de rechtmatigheid. Is het wel oké om een dermate straf op te
leggen?
Straftheorieën
Als we kijken naar de rechtvaardiging van de straf en de bestraffing staan de volgende theorieën centraal;
- Absolute theorieën Vergelding (bestraffing gericht op het verleden)
Categorisch imperatief; er is altijd een ‘natuurlijke wet’.--Imannuel Kant
Misdrijf wordt door straf opgeheven -- Friedrich Hegel
- Relatieve theorieën Generale en speciale preventie (voorkomen)
Als er een bepaalde straf wordt opgelegd, vormt dit een signaal voor
de anderen. “Als je dit doet, is dit het gevolg.”
Niet gestraft moet worden omdat gezondigd is, maar opdat niet meer
gezondigd zal worden -- Seneca
Strafrecht dient de maatschappij de beschermen – Lambroso
- Verenigingstheorie vergelding en preventie
Het opleggen van straffen is tegenwoordig verhard (hogere straffen) en verzakelijkt, dit door het erger
worden van criminaliteit en de modernisering van het systeem. Er wordt vaker gekeken naar preventie en
mediation om recidive te voorkomen. Het Nederlandse strafrecht is constant in beweging. Zo is de V.I.
Week 1
Het strafrecht heeft verschillende normen, zoals sociale normen. Als je iets doet wat niet mag, moet dit
strafbaar gesteld worden. Maar een norm wordt niet genoemd in de delictsomschrijving. Indien dit toch het
geval is, moet iedereen dezelfde straf krijgen en dit is niet wat er geregeld wordt in het strafrecht. Daarom
wordt de gedraging in de delictsomschrijving genoemd.
Bronnen van het materiele strafrecht
- Wet Wetboek van Strafrecht en bijzondere strafwetten
(o.a. WVW, WWM, Opiumwet)
- Jurisprudentie
- Verdragen De verdagen hebben directe werking
- Rechtsbeginselen Ne bis in idem ; Niet twee keer voor hetzelfde vervolgen.
Onschuld presumptie; De onschuld moet bewezen worden
Nemo tenetur; De verdachte hoeft niet mee te werken
aan zijn eigen veroordeling.
- Literatuur
Het materieelrechtelijke legaliteitsbeginsel
Nulla poena sine praevia lege poenali Legaliteitsbeginsel (Art. 1 Sr, 7 EVRM, 16 Gw)
De gedraging moet strafbaar gesteld zijn in de wet om een straf op te kunnen leggen. Ook is er een verbod
op terugwerkende kracht. Je mag niet alsnog vervolgt worden als het op het moment van plegen nog niet
strafbaar gesteld was. Hier geldt het bestimmtheitsgebod (Lex Certa) de wet moet namelijk duidelijk
omschreven zijn. Tot slot moet er sprake zijn van een verbod van analogische interpretatie. Een rechter
moet letten op de bedoeling van de pleger, niet alléén op de uitvoering hiervan.
‘Geen straf zonder schuld’
- Verwijtbaarheid (schuld/culpa)
- Verdachte wordt voor onschuldig gehouden totdat schuld door de rechter is vastgesteld (art. 6 lid 2
EVRM)
De doelen en functies van straffen
Door middel van straf wordt er leed toegevoegd (pijnlijk recht) na het overtreden van een norm. Ook moet
er gelet worden op de rechtvaardigheid en de rechtmatigheid. Is het wel oké om een dermate straf op te
leggen?
Straftheorieën
Als we kijken naar de rechtvaardiging van de straf en de bestraffing staan de volgende theorieën centraal;
- Absolute theorieën Vergelding (bestraffing gericht op het verleden)
Categorisch imperatief; er is altijd een ‘natuurlijke wet’.--Imannuel Kant
Misdrijf wordt door straf opgeheven -- Friedrich Hegel
- Relatieve theorieën Generale en speciale preventie (voorkomen)
Als er een bepaalde straf wordt opgelegd, vormt dit een signaal voor
de anderen. “Als je dit doet, is dit het gevolg.”
Niet gestraft moet worden omdat gezondigd is, maar opdat niet meer
gezondigd zal worden -- Seneca
Strafrecht dient de maatschappij de beschermen – Lambroso
- Verenigingstheorie vergelding en preventie
Het opleggen van straffen is tegenwoordig verhard (hogere straffen) en verzakelijkt, dit door het erger
worden van criminaliteit en de modernisering van het systeem. Er wordt vaker gekeken naar preventie en
mediation om recidive te voorkomen. Het Nederlandse strafrecht is constant in beweging. Zo is de V.I.
