Samenvatting hoofdstuk 3: Gebieden:
docent: Dhr. Wentink
Aardrijkskunde Havo 5 Hoofdstuk 3 Indonesië
Aardrijkskunde hoofdstuk 3 paragraaf 1 Beeldvorming
Beelden
Brazilië doet je dromen over voetbal, oerwoud, strand en carnaval. Jouw persoonlijke
interpretatie van een gebied op basis van eerdere ervaringen/standpunten noemen we
een mental map. Maar een land dat 200x groter is dan Nederland moet toch meer te bieden
hebben dan het stereotype beeld van hiernaast? Met behulp van deze samenvatting ontwikkel
je voor het land Brazilië een objectief feitenbeeld: het geografisch beeld.
Een geografische beeld bestaat uit 5 aspecten:
1: de absolute ligging (de positie van een plaats/land op de aardbol, gemeten vanaf de evenaar en de Greenwich-meridiaan)
Voorbeeld: Brazilië is, op het zuidelijkste deel na, gelegen tussen de keerkringen.
2: de relatieve ligging (is de ligging ten opzichte van andere gebieden, waarbij bereikbaarheid en toegankelijkheid van
belang zijn) Voorbeeld: Brazilië heeft 10 buurlanden.
3: de fysische kenmerken (natuurlijke omgeving, gekoppeld aan de ruimtelijke inrichting) Voorbeeld: In het noordoosten van
het land komt steppeklimaat voor waardoor hier vervolgens relatief weinig landbouw voorkomt.
4: de sociale kenmerken (het demografische beeld > aantal inwoners, gegevens over de bevolkingsgroei en de samenstelling
van de bevolking) Voorbeeld: de gemiddelde leeftijd in Brazilië is 32 jaar.
5: de relaties met anderen (elk gebied maakt deel uit van een groter gebied. Met dit grotere gebied zijn er onderlinge
relaties) Voorbeeld: de belangrijkste handelspartners zijn China, de VS en Argentinië.
Beeldvorming
Brazilianen leven in krottenwijken, Nederlands blowen in coffeeshops en Amerikanen
hebben vuurwapens. Allemaal typische voorbeelden van stereotypen, een algemene
karakterisering van een gebied of groep. De beelden ontstaan door het nieuws, 1e
google hits, reisgidsen etc. Naast het feit dat deze beelden onvolledig zijn, heeft ieder
persoon ook zijn eigen perceptie, een invulling op de werkelijkheid op basis van eigen
ervaringen en kennis.
Beelden veranderen
Rond 1500 was Brazilië voor de Europeaan een exotisch land vol wilde indianen. Inmiddels is het de status van
ontwikkelingsland/exploitatiekolonie gepasseerd en mag je Brazilië een volwaardige handelspartner/concurrent noemen.
Toch is het nog niet zo ver als de westerse centrumlanden. Brazilië heeft vele gezichten: contrast tussen arm/rijk,
natuur/ontbossing, dansende indianen en Duitse bierfeesten.
natuurlijke kaart topografische kaart
, Aardrijkskunde hoofdstuk 2 paragraaf Klimaat en landschap
Klimaat
Brazilië kent vooral tropische en subtropische klimaten.
De klimaatgebieden in Brazilië worden voornamelijk bepaalt door de volgende factoren:
- Reliëf: De bergketens parallel aan de zuidoostkust zorgen voor stuwingsregens in de kustvlaktes. Het noordoostelijk deel
van Brazilië ligt hierdoor juist een groot deel van het jaar in de regenschaduw en er komt zelfs woestijn voor.
- Geografische ligging: De evenaar doorsnijdt het noorden van Brazilië en de hoge zonnestand zorgt voor hoge
temperaturen en stijgingsregens. De aanlandige passaatwinden brengen vanaf de Atlantische Oceaan ook nog een flinke
dosis vocht mee en zorgen voor nattigheid in de laaggelegen kuststrook.
- Zeestroom Langs de kust van Brazilië stroomt een warme zeestroom. Deze brengt warme, vochtige lucht mee. Wel maakt
aanlandige zeewind dat hier de hoge luchtvochtigheid beter te verdragen is t.o.v. verder landinwaarts.
- Een variabele ITCZ (de intertropische convergentiezone) die noord- en zuidwaarts opschuift. Dit equatoriale
lagedrukgebied gaat gepaard met flinke neerslag maar bereikt niet elk jaar dezelfde breedtegraad, wat zorgt voor
neerslagvariaties.
Landschap
Het landschap van Brazilië is onder te verdelen in 5 regio’s (zie bijbehorende kaart):
1: Hoogland/hoogvlakte van Guyana. Een
hoogvlakte is gebied met weinig reliëf op
minimale hoogte van 500m NAP.
2: Het laagland met het stroomgebied van
de Amazone. In dit bekken staan de
laagste gebieden onder water
wanneer de Amazone buiten haar oevers
treedt.
3: Het Hoogland van Brazilië, of de
Planalto, in het centrale en zuidoostelijk
deel van het land. Dit bestaat uit
verscheidene vlakke plateaus maar kent
ook reliëf dankzij het kustgebergte in het
oosten, met toppen tot
bijna 3 kilometer. Het beslaat het grootste
gedeelte van het land en vele tafelbergen
sieren het landschap.
4: De vlakke kuststrook. In het noorden gekenmerkt door ‘bountystranden’ met palmbomen, zandduinen en
lagunes. In het zuidoosten stuit je landinwaarts al snel op het kustgebergte. Uitlopers hiervan reiken soms
tot in de Atlantische Oceaan en creëren zo natuurlijke baaien.
5: Het laaggelegen moerasgebied van de Pantanal, langs de grens met Paraguay en Bolivia. Als een soort
badkuip stroomt dit gebied vol wanneer de regentijd aanbreekt.
docent: Dhr. Wentink
Aardrijkskunde Havo 5 Hoofdstuk 3 Indonesië
Aardrijkskunde hoofdstuk 3 paragraaf 1 Beeldvorming
Beelden
Brazilië doet je dromen over voetbal, oerwoud, strand en carnaval. Jouw persoonlijke
interpretatie van een gebied op basis van eerdere ervaringen/standpunten noemen we
een mental map. Maar een land dat 200x groter is dan Nederland moet toch meer te bieden
hebben dan het stereotype beeld van hiernaast? Met behulp van deze samenvatting ontwikkel
je voor het land Brazilië een objectief feitenbeeld: het geografisch beeld.
Een geografische beeld bestaat uit 5 aspecten:
1: de absolute ligging (de positie van een plaats/land op de aardbol, gemeten vanaf de evenaar en de Greenwich-meridiaan)
Voorbeeld: Brazilië is, op het zuidelijkste deel na, gelegen tussen de keerkringen.
2: de relatieve ligging (is de ligging ten opzichte van andere gebieden, waarbij bereikbaarheid en toegankelijkheid van
belang zijn) Voorbeeld: Brazilië heeft 10 buurlanden.
3: de fysische kenmerken (natuurlijke omgeving, gekoppeld aan de ruimtelijke inrichting) Voorbeeld: In het noordoosten van
het land komt steppeklimaat voor waardoor hier vervolgens relatief weinig landbouw voorkomt.
4: de sociale kenmerken (het demografische beeld > aantal inwoners, gegevens over de bevolkingsgroei en de samenstelling
van de bevolking) Voorbeeld: de gemiddelde leeftijd in Brazilië is 32 jaar.
5: de relaties met anderen (elk gebied maakt deel uit van een groter gebied. Met dit grotere gebied zijn er onderlinge
relaties) Voorbeeld: de belangrijkste handelspartners zijn China, de VS en Argentinië.
Beeldvorming
Brazilianen leven in krottenwijken, Nederlands blowen in coffeeshops en Amerikanen
hebben vuurwapens. Allemaal typische voorbeelden van stereotypen, een algemene
karakterisering van een gebied of groep. De beelden ontstaan door het nieuws, 1e
google hits, reisgidsen etc. Naast het feit dat deze beelden onvolledig zijn, heeft ieder
persoon ook zijn eigen perceptie, een invulling op de werkelijkheid op basis van eigen
ervaringen en kennis.
Beelden veranderen
Rond 1500 was Brazilië voor de Europeaan een exotisch land vol wilde indianen. Inmiddels is het de status van
ontwikkelingsland/exploitatiekolonie gepasseerd en mag je Brazilië een volwaardige handelspartner/concurrent noemen.
Toch is het nog niet zo ver als de westerse centrumlanden. Brazilië heeft vele gezichten: contrast tussen arm/rijk,
natuur/ontbossing, dansende indianen en Duitse bierfeesten.
natuurlijke kaart topografische kaart
, Aardrijkskunde hoofdstuk 2 paragraaf Klimaat en landschap
Klimaat
Brazilië kent vooral tropische en subtropische klimaten.
De klimaatgebieden in Brazilië worden voornamelijk bepaalt door de volgende factoren:
- Reliëf: De bergketens parallel aan de zuidoostkust zorgen voor stuwingsregens in de kustvlaktes. Het noordoostelijk deel
van Brazilië ligt hierdoor juist een groot deel van het jaar in de regenschaduw en er komt zelfs woestijn voor.
- Geografische ligging: De evenaar doorsnijdt het noorden van Brazilië en de hoge zonnestand zorgt voor hoge
temperaturen en stijgingsregens. De aanlandige passaatwinden brengen vanaf de Atlantische Oceaan ook nog een flinke
dosis vocht mee en zorgen voor nattigheid in de laaggelegen kuststrook.
- Zeestroom Langs de kust van Brazilië stroomt een warme zeestroom. Deze brengt warme, vochtige lucht mee. Wel maakt
aanlandige zeewind dat hier de hoge luchtvochtigheid beter te verdragen is t.o.v. verder landinwaarts.
- Een variabele ITCZ (de intertropische convergentiezone) die noord- en zuidwaarts opschuift. Dit equatoriale
lagedrukgebied gaat gepaard met flinke neerslag maar bereikt niet elk jaar dezelfde breedtegraad, wat zorgt voor
neerslagvariaties.
Landschap
Het landschap van Brazilië is onder te verdelen in 5 regio’s (zie bijbehorende kaart):
1: Hoogland/hoogvlakte van Guyana. Een
hoogvlakte is gebied met weinig reliëf op
minimale hoogte van 500m NAP.
2: Het laagland met het stroomgebied van
de Amazone. In dit bekken staan de
laagste gebieden onder water
wanneer de Amazone buiten haar oevers
treedt.
3: Het Hoogland van Brazilië, of de
Planalto, in het centrale en zuidoostelijk
deel van het land. Dit bestaat uit
verscheidene vlakke plateaus maar kent
ook reliëf dankzij het kustgebergte in het
oosten, met toppen tot
bijna 3 kilometer. Het beslaat het grootste
gedeelte van het land en vele tafelbergen
sieren het landschap.
4: De vlakke kuststrook. In het noorden gekenmerkt door ‘bountystranden’ met palmbomen, zandduinen en
lagunes. In het zuidoosten stuit je landinwaarts al snel op het kustgebergte. Uitlopers hiervan reiken soms
tot in de Atlantische Oceaan en creëren zo natuurlijke baaien.
5: Het laaggelegen moerasgebied van de Pantanal, langs de grens met Paraguay en Bolivia. Als een soort
badkuip stroomt dit gebied vol wanneer de regentijd aanbreekt.
