Algemene psychlogie:
Psychologie: Wetenschap van gedrag en mentale processen. Psyche: geest /logie:kennis(grieks). Niet
medisch opgeleid. Psychologisch invalshoek. Cliënten (bestuderen vd mens)
Psychiatrie: medisch specialisme dat zich richt op diagnose en behandeling van stoornissen, meestal;
met medicijnen. Medische invalshoek. Patiënten.
Expiriment psycholoog: onderzoek doet naar elemantaire psychologische processen.
Docent psychologie: primaire taak het geven van onderwijs, hbo/uni
Ontwikkelingspsychologie:gedrag verklaren a/d hand v. levensgfasen=>is iets passend v/d leeftijd?
Toegepast psycholoog: door experimenteel psychologen vergaarde kennis gebruikt om problemen
van mensen op te lossen.
Organisatiepsychologen (aanassingen op werkplek die arbeidsmoraal en productiviteit moeten
verhogen, leiderschapvaardigheden managers verhogen.
Sportpsychologen: motivatie en prestatie van ateleten verhogen.
Schoolpsychologen: deskundig op lesgeven+leren, sociale omstandigheden scholieren, leer-
en gedragsproblemen.
Klinisch psycholoog/counselors: helpen bij aanpassingen op sociaal en emotioneel gebied.
Forensisch psycholoog: kennis leveren aan wets- en rechtssysteem.
Omgevingspsychologen: intractie omgeving en milieu te verbeteren. Bv Invloed groene ruimte
in stad
Gerontopsychologen: beoordelen functioneren ouderen, helpen gezondheid en welzijn te
bevorderen en om te gaan met ouder worden.
Pseudopsychologie: niet- onderbouwde psychilogische aanname die als wetenschappelijk waarheid
wordt gepresenteerd. Bv astrologie, grafologie,waarzeggerij.
Zes kritische DENKvaardigheden:
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door de BIAS?
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?(gezondverstand = geen wetensch.
bewijs)
6. Zijn voor het oplossen van het probleem meerdere invalshoeken nodig?
BIAS: een vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie, meestal op basis van persoonlijke
ervaringen en waarden.
Emotionele BIAS: mensen zijn bang ergens voor en trekken daar conclusies uit.
Conformation bias (bevesitigings bais): geneigd gebeurtenissen te herinneren die onze aannames
bevestigen + tegenstrijdige bewijzen te negeren. Deze modus kunnen de hersenen inschakelen als er
tegenargumenten gegeven worden.
Correlatie- causaliteit-denkfout: aannemen dat als twee dingen tegelijk voorkomen, het een het ander
wel moet veroorzaken.
Anekdotisch bewijsmateriaal: getuigenissen die ervaringen van iemand of enkele personen schetsen,
maar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs worden aangezien.
Formele begin psychologie als wetenschap: oprichting psycho.lab door Wundt 1879
Bijstanderssyndroom: gedrag verandert als er mensen bij staan.
Cognitief perspectief: gedrag op basis van de betekenis die je aan dingen geeft.(vanuit je gedachten,
overtuigingen,geheugen, verwachtingen). Angst voor bloedprikken, iets rechtvaardigen omdat dat past
bij je geheugen, verwachtingen (kan radicaliseren).
6 belangrijkste perspectieven van psychologie:
Biologisch zenuw/hormoonstelsel, genetica, fysieke kenmerken
Behavioristisch leren, beheersen gedrag door omgeving, stimuli/respons(niet mentale proces)
,Ontwikkelings verandering psychologisch proces tijdens leven, erfelijk en omgeving
Cognitieve mentale processen (gedachte, geheugen, perceptie), geest als pc, emotie/motivatie
beïnvloeden gedachten, perceptie, verwachtingen.
whole-person psychodynamisch: onbewuste motivatie en psy. stoornissen
Humanistisch geestelijke gezondheid + menselijk potentieel (mens wil altijd groeien)
Persoonlijkheid, karakter en temperament
Socioculturele sociale invloed op gedrag + mentale processen. Gedrag in groepen, culturele
verschillen.
Structuralisme: (Psychologie van Wundt) geestelijke processen begrijpen door inhoud+structuur
onderzoeken. ‘Zochten elementen van bewuste ervaring’.
Functionalisme (William James): geestelijke processen begrijpen door hun adaptieve doel en fucties.
Rene Descartes: rationalisme: denken enige manier om aan wetenschap+filosie te doen. Scheiding
spirituele geest en fysiek lichaam. Zette 1e stap tot wetenschappelijk onderzoek toen hij besefte dat
sensatie+ gedragingen te maken hebben met zenuwactiviteit.
Freud: persoonlijkheid en psysche ontstaat door processen in de onbewust geest. Psycho-analytische
theorie: kan de hele persoon verklaren.
Empirisch: Britse filosofiestroming: denken is onnodig en storend. Waarnemen+ervaren+
experimenten+enige echte bron van kennis. (‘denken vertroebelt de waarneming’)
Evolutianaire psy(Darwin): gedrag en mentale procesen beschouwt op basis van genetische
aanpassing aan overlingen en voortplanting. => gedrag=resultaat van natuurlijke selectie.Variatie in
individuen en strijd om hulpbronnen maakt dat meest adaptieve gedrag overleefd+de geschikste
kenmerken
Neurowetenschap: vakgebied richt op begrip hoe hersenen,gedachten,bewustzijn, motieven
e.a.mentale processen creëren.
Introperspectief: beschrijving van je eigen innerlijke, bewuste ervaringen
Gestalte psychologie: ervaringen van bewustzijn zijn meer simpelweg de som van de delen ervan.
Psychoanalyse: Freud:legt nadrduk op onbewuste processen
Holisme: visie die totaliteit belangrijker vind datn de som der delen.
Hfd2:
Hersenen:
Communicatie via Contralaterale banen. Verwerken sensorische informatie.
Functies kunnen herstellen door plasticiteit van de hersenen.
Hersenen bestaan uit groepen gespecialiseerde structuren die elk hun eigen taak hebben en
samenwerken om gedachten, gedrag en emoties te reguleren..
, Chromosomen bevatten 1000…genen waarop eigenschappen van vooroudersl liggen. Elk dna-
segment bestaat uit eiweit segment. Eiwitten zijn bouwstenen van structuur + functie hersenen.
Epignoom is flexibel, extra codes op DNA. Past zich aan aan omgeving door genen aan en uit te
zetten, in reactie op ervaringen in organisme.
Biologischpsychologie: specialisme dat interactie tussen biologie gedrag en omgeving bestudeert.
Evolutie: geleidelijk proces van biologische verandering van een soort als gevolg van zijn aanpassing
aan omgeving.
Creatonisme: religeuze opvatting: universum+al het leven ontstaan door de schepping.
Natuurlijke selectie: omgeving selecteer het best aangepaste individu.
Adaptief kenmerk: kenmerk v/e soort dat is ontstaan door aanpassing op de specifieke omgeving.
Mannen grote hersenen, vrouwen: hersenen werken efficiënter
Prikkeloverdracht in de synaptische spleet,
neurotransmitters (bv medicatie, hormonen)
hebben daar invloed.
Neurotransmitters: boodschappers
Neurologisch systeem: werkt heel snel
Hormonaal systeem: werkt langzaam
Medicatieblokker: neurotransmitter komt niet
vrij of neurotransmitter wordt niet opgenomen.
Cognities: gedachten
Sensorische cortex-> ruggenmerg->
schakelcel-> 1. Motorische cel -> spier
2. sensorische cel -> receptor
Zenuwstelsels:
Centraal ZenuwStelsel (CZS): hersenen + ruggenmerg ( reptielenbrein/reflexen)
Perifeer ZenuwStelsel (PZS): de rest
Autonoom zenuwstelsel: zelfregulerend, werking vd organen, bv ademhaling, spijsvertering
Somatische zenuwstelsel: heb je invloed op (bv bewegen)
Sympathisch ZS: gasgeven
Parasympatisch ZS: afremmen(ontspannen, uitknop) als dit niet goed werkt kans op burn-out, om
goed te werken: matig bewegen, mindfulness, goed slapen.
Psychologie: Wetenschap van gedrag en mentale processen. Psyche: geest /logie:kennis(grieks). Niet
medisch opgeleid. Psychologisch invalshoek. Cliënten (bestuderen vd mens)
Psychiatrie: medisch specialisme dat zich richt op diagnose en behandeling van stoornissen, meestal;
met medicijnen. Medische invalshoek. Patiënten.
Expiriment psycholoog: onderzoek doet naar elemantaire psychologische processen.
Docent psychologie: primaire taak het geven van onderwijs, hbo/uni
Ontwikkelingspsychologie:gedrag verklaren a/d hand v. levensgfasen=>is iets passend v/d leeftijd?
Toegepast psycholoog: door experimenteel psychologen vergaarde kennis gebruikt om problemen
van mensen op te lossen.
Organisatiepsychologen (aanassingen op werkplek die arbeidsmoraal en productiviteit moeten
verhogen, leiderschapvaardigheden managers verhogen.
Sportpsychologen: motivatie en prestatie van ateleten verhogen.
Schoolpsychologen: deskundig op lesgeven+leren, sociale omstandigheden scholieren, leer-
en gedragsproblemen.
Klinisch psycholoog/counselors: helpen bij aanpassingen op sociaal en emotioneel gebied.
Forensisch psycholoog: kennis leveren aan wets- en rechtssysteem.
Omgevingspsychologen: intractie omgeving en milieu te verbeteren. Bv Invloed groene ruimte
in stad
Gerontopsychologen: beoordelen functioneren ouderen, helpen gezondheid en welzijn te
bevorderen en om te gaan met ouder worden.
Pseudopsychologie: niet- onderbouwde psychilogische aanname die als wetenschappelijk waarheid
wordt gepresenteerd. Bv astrologie, grafologie,waarzeggerij.
Zes kritische DENKvaardigheden:
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door de BIAS?
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?(gezondverstand = geen wetensch.
bewijs)
6. Zijn voor het oplossen van het probleem meerdere invalshoeken nodig?
BIAS: een vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie, meestal op basis van persoonlijke
ervaringen en waarden.
Emotionele BIAS: mensen zijn bang ergens voor en trekken daar conclusies uit.
Conformation bias (bevesitigings bais): geneigd gebeurtenissen te herinneren die onze aannames
bevestigen + tegenstrijdige bewijzen te negeren. Deze modus kunnen de hersenen inschakelen als er
tegenargumenten gegeven worden.
Correlatie- causaliteit-denkfout: aannemen dat als twee dingen tegelijk voorkomen, het een het ander
wel moet veroorzaken.
Anekdotisch bewijsmateriaal: getuigenissen die ervaringen van iemand of enkele personen schetsen,
maar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs worden aangezien.
Formele begin psychologie als wetenschap: oprichting psycho.lab door Wundt 1879
Bijstanderssyndroom: gedrag verandert als er mensen bij staan.
Cognitief perspectief: gedrag op basis van de betekenis die je aan dingen geeft.(vanuit je gedachten,
overtuigingen,geheugen, verwachtingen). Angst voor bloedprikken, iets rechtvaardigen omdat dat past
bij je geheugen, verwachtingen (kan radicaliseren).
6 belangrijkste perspectieven van psychologie:
Biologisch zenuw/hormoonstelsel, genetica, fysieke kenmerken
Behavioristisch leren, beheersen gedrag door omgeving, stimuli/respons(niet mentale proces)
,Ontwikkelings verandering psychologisch proces tijdens leven, erfelijk en omgeving
Cognitieve mentale processen (gedachte, geheugen, perceptie), geest als pc, emotie/motivatie
beïnvloeden gedachten, perceptie, verwachtingen.
whole-person psychodynamisch: onbewuste motivatie en psy. stoornissen
Humanistisch geestelijke gezondheid + menselijk potentieel (mens wil altijd groeien)
Persoonlijkheid, karakter en temperament
Socioculturele sociale invloed op gedrag + mentale processen. Gedrag in groepen, culturele
verschillen.
Structuralisme: (Psychologie van Wundt) geestelijke processen begrijpen door inhoud+structuur
onderzoeken. ‘Zochten elementen van bewuste ervaring’.
Functionalisme (William James): geestelijke processen begrijpen door hun adaptieve doel en fucties.
Rene Descartes: rationalisme: denken enige manier om aan wetenschap+filosie te doen. Scheiding
spirituele geest en fysiek lichaam. Zette 1e stap tot wetenschappelijk onderzoek toen hij besefte dat
sensatie+ gedragingen te maken hebben met zenuwactiviteit.
Freud: persoonlijkheid en psysche ontstaat door processen in de onbewust geest. Psycho-analytische
theorie: kan de hele persoon verklaren.
Empirisch: Britse filosofiestroming: denken is onnodig en storend. Waarnemen+ervaren+
experimenten+enige echte bron van kennis. (‘denken vertroebelt de waarneming’)
Evolutianaire psy(Darwin): gedrag en mentale procesen beschouwt op basis van genetische
aanpassing aan overlingen en voortplanting. => gedrag=resultaat van natuurlijke selectie.Variatie in
individuen en strijd om hulpbronnen maakt dat meest adaptieve gedrag overleefd+de geschikste
kenmerken
Neurowetenschap: vakgebied richt op begrip hoe hersenen,gedachten,bewustzijn, motieven
e.a.mentale processen creëren.
Introperspectief: beschrijving van je eigen innerlijke, bewuste ervaringen
Gestalte psychologie: ervaringen van bewustzijn zijn meer simpelweg de som van de delen ervan.
Psychoanalyse: Freud:legt nadrduk op onbewuste processen
Holisme: visie die totaliteit belangrijker vind datn de som der delen.
Hfd2:
Hersenen:
Communicatie via Contralaterale banen. Verwerken sensorische informatie.
Functies kunnen herstellen door plasticiteit van de hersenen.
Hersenen bestaan uit groepen gespecialiseerde structuren die elk hun eigen taak hebben en
samenwerken om gedachten, gedrag en emoties te reguleren..
, Chromosomen bevatten 1000…genen waarop eigenschappen van vooroudersl liggen. Elk dna-
segment bestaat uit eiweit segment. Eiwitten zijn bouwstenen van structuur + functie hersenen.
Epignoom is flexibel, extra codes op DNA. Past zich aan aan omgeving door genen aan en uit te
zetten, in reactie op ervaringen in organisme.
Biologischpsychologie: specialisme dat interactie tussen biologie gedrag en omgeving bestudeert.
Evolutie: geleidelijk proces van biologische verandering van een soort als gevolg van zijn aanpassing
aan omgeving.
Creatonisme: religeuze opvatting: universum+al het leven ontstaan door de schepping.
Natuurlijke selectie: omgeving selecteer het best aangepaste individu.
Adaptief kenmerk: kenmerk v/e soort dat is ontstaan door aanpassing op de specifieke omgeving.
Mannen grote hersenen, vrouwen: hersenen werken efficiënter
Prikkeloverdracht in de synaptische spleet,
neurotransmitters (bv medicatie, hormonen)
hebben daar invloed.
Neurotransmitters: boodschappers
Neurologisch systeem: werkt heel snel
Hormonaal systeem: werkt langzaam
Medicatieblokker: neurotransmitter komt niet
vrij of neurotransmitter wordt niet opgenomen.
Cognities: gedachten
Sensorische cortex-> ruggenmerg->
schakelcel-> 1. Motorische cel -> spier
2. sensorische cel -> receptor
Zenuwstelsels:
Centraal ZenuwStelsel (CZS): hersenen + ruggenmerg ( reptielenbrein/reflexen)
Perifeer ZenuwStelsel (PZS): de rest
Autonoom zenuwstelsel: zelfregulerend, werking vd organen, bv ademhaling, spijsvertering
Somatische zenuwstelsel: heb je invloed op (bv bewegen)
Sympathisch ZS: gasgeven
Parasympatisch ZS: afremmen(ontspannen, uitknop) als dit niet goed werkt kans op burn-out, om
goed te werken: matig bewegen, mindfulness, goed slapen.
