Diagnostiek voor de klinische praktijk samenvatting
+ Alle hoorcollege aantekeningen
+ Alle testen uitgewerkt
+ Hulp bij open vragen
Tentamen (60% algehele cijfer):
- 50 mc vragen (hoorcolleges en literatuur) (80%)
- 1 open casusvraag: hypotheses opstellen en instrumenten aanraden om hypotheses te
toetsen (20% tentamen) - specifiek voor variant
,Inhoudsopgave
Hoorcollege aantekeningen 3
Vragenlijsten 78
Open vraag – Casus 86
,Hoorcollege aantekeningen
Hoorcollege 1
3 reflectieve invalshoeken bij professioneel handelen
- Persoonlijk professionele reflectie, vanuit relatie
- Theoretische reflectie, vanuit kennis
- Methodische reflectie, vanuit vaardigheden.
Veel mensen doen aan diagnostiek, het is in veel opzichten erg belangrijk.
Waarom diagnostiek?
- Diagnostiek: gaat over het door en door leren kennen van een situatie met als doel een
beslissing te kunnen nemen.
- Grondige diagnostiek van de problemen en klachten van de cliënt is voorwaarde voor
adequate hulpverlening. Er moet dus genoeg diagnostiek worden ingezet om de vraag te
beantwoorden en een goede interventie in te zetten.
- Het gaat om een continu proces van hypotheses stellen en toetsen en het bijstellen van je
gedachten. Het is een proces die niet ophoudt.
Hendriks: ‘Neuropsychologisch onderzoek heeft als doel om cognitieve, emotionele en
gedragsconsequenties van het disfunctioneren van de hersenen te onderzoeken. Zulk
onderzoek bestaat niet slechts uit het afnemen van neuropsychologische tests … een
dergelijk proces van hypothesevorming en -toetsing vereist constante bijstelling, afhankelijk
van de antwoorden die tijdens een onderzoek gevonden worden.’
Doel diagnostiek= beslissing nemen! Over bijv. behandelingen (neuropsychologische problematiek,
GGZ problemen bij kinderen, adolescenten en volwassenen)
Het diagnostisch proces
3 rollen binnen het diagnostisch proces:
- Psychiater: DSM
- Diagnosticus: testen
- Therapeut: behandeling
Je werkt dus nooit alleen. Bij de aanvraag van de diagnostiek kijkt iedereen met een andere blik naar
de aanvraag door de verschillende rollen. De diagnosticus focust bijv. met een onderzoeksblik.
Kwaliteit diagnostiek: afhankelijk van hoe je samenwerkt met elkaar. Door alle visies mee te nemen
wordt de diagnostiek beter. Als diagnostica moeten we voldoende kennis hebben om een beslissing
te nemen, en dus ook om een casus op zich te nemen. Sommige cliënten kun je beter door anderen
laten behandelen.
, Wat is er nodig voor goede diagnostiek:
- Theorievorming over gedragingen, cognities en emoties/motivaties.
o Theorievorming over stoornissen, ontstaan daarvan, waar je kennis kan vinden
→Gefundeerde hypotheses vormen.
- Kennis over meting en operationalisatie van problemen/klachten
o hoe ga je hypotheses meten, hoe meet je bijv. trauma, je moet wat weten over
geschikte instrumenten, hoe kan je een betrouwbaar beeld krijgen van het probleem
➔ Keuze maken voor gebruik van bepaalde instrumenten
- Toepassing van relevante diagnostische methoden.
o Je moet ook vaardigheden hebben om diagnostische methoden af te nemen, bijv.
interview afnemen (gespreksvaardigheden)
➔ Vaardigheden aanleren om afname betrouwbaar te maken.
Je hebt dus veel vaardigheden en theorie nodig die je combineert met een diagnostisch proces.
Idealiter is diagnostiek: een wetenschappelijk gereglementeerd denk- en doeproces.
Dit betekent niet ongelimiteerde diagnostiek voordat tot handelen over gegaan kan worden, wel
voldoende tot een (eerste) beslissing genomen kan worden, daarna vervolgdiagnostiek waar nodig.
→ Voldoende diagnostiek = je moet antwoorden op de vragen kunnen geven! (Meer is niet altijd
beter, je hoeft niet altijd alles te weten en een compleet plaatje te hebben) → “Zo kort als mogelijk,
zo uitgebreid als nodig”.
Diagnostische cyclus
- Exploratie
o Aanvraag: aanvraaganalyse & doorstuurdossier
o Hulpvraag: hulpvraaganalyse & exploratie van
problemen
- Inductie
o Diagnostisch scenario: indeling in grondvragen en
formuleren theorie
o Hypothesen opstellen: onderkennend, verklarend,
predicatief, indicatief, evaluatief.
- Deductie
o Keuze instrumenten
o Toetsbare voorspellingen
- Toetsing
o Afname en verwerking
- Evaluatie
o Argumentatie
- Integratie
De diagnostische cyclus volgt de empirische cyclus
+ Alle hoorcollege aantekeningen
+ Alle testen uitgewerkt
+ Hulp bij open vragen
Tentamen (60% algehele cijfer):
- 50 mc vragen (hoorcolleges en literatuur) (80%)
- 1 open casusvraag: hypotheses opstellen en instrumenten aanraden om hypotheses te
toetsen (20% tentamen) - specifiek voor variant
,Inhoudsopgave
Hoorcollege aantekeningen 3
Vragenlijsten 78
Open vraag – Casus 86
,Hoorcollege aantekeningen
Hoorcollege 1
3 reflectieve invalshoeken bij professioneel handelen
- Persoonlijk professionele reflectie, vanuit relatie
- Theoretische reflectie, vanuit kennis
- Methodische reflectie, vanuit vaardigheden.
Veel mensen doen aan diagnostiek, het is in veel opzichten erg belangrijk.
Waarom diagnostiek?
- Diagnostiek: gaat over het door en door leren kennen van een situatie met als doel een
beslissing te kunnen nemen.
- Grondige diagnostiek van de problemen en klachten van de cliënt is voorwaarde voor
adequate hulpverlening. Er moet dus genoeg diagnostiek worden ingezet om de vraag te
beantwoorden en een goede interventie in te zetten.
- Het gaat om een continu proces van hypotheses stellen en toetsen en het bijstellen van je
gedachten. Het is een proces die niet ophoudt.
Hendriks: ‘Neuropsychologisch onderzoek heeft als doel om cognitieve, emotionele en
gedragsconsequenties van het disfunctioneren van de hersenen te onderzoeken. Zulk
onderzoek bestaat niet slechts uit het afnemen van neuropsychologische tests … een
dergelijk proces van hypothesevorming en -toetsing vereist constante bijstelling, afhankelijk
van de antwoorden die tijdens een onderzoek gevonden worden.’
Doel diagnostiek= beslissing nemen! Over bijv. behandelingen (neuropsychologische problematiek,
GGZ problemen bij kinderen, adolescenten en volwassenen)
Het diagnostisch proces
3 rollen binnen het diagnostisch proces:
- Psychiater: DSM
- Diagnosticus: testen
- Therapeut: behandeling
Je werkt dus nooit alleen. Bij de aanvraag van de diagnostiek kijkt iedereen met een andere blik naar
de aanvraag door de verschillende rollen. De diagnosticus focust bijv. met een onderzoeksblik.
Kwaliteit diagnostiek: afhankelijk van hoe je samenwerkt met elkaar. Door alle visies mee te nemen
wordt de diagnostiek beter. Als diagnostica moeten we voldoende kennis hebben om een beslissing
te nemen, en dus ook om een casus op zich te nemen. Sommige cliënten kun je beter door anderen
laten behandelen.
, Wat is er nodig voor goede diagnostiek:
- Theorievorming over gedragingen, cognities en emoties/motivaties.
o Theorievorming over stoornissen, ontstaan daarvan, waar je kennis kan vinden
→Gefundeerde hypotheses vormen.
- Kennis over meting en operationalisatie van problemen/klachten
o hoe ga je hypotheses meten, hoe meet je bijv. trauma, je moet wat weten over
geschikte instrumenten, hoe kan je een betrouwbaar beeld krijgen van het probleem
➔ Keuze maken voor gebruik van bepaalde instrumenten
- Toepassing van relevante diagnostische methoden.
o Je moet ook vaardigheden hebben om diagnostische methoden af te nemen, bijv.
interview afnemen (gespreksvaardigheden)
➔ Vaardigheden aanleren om afname betrouwbaar te maken.
Je hebt dus veel vaardigheden en theorie nodig die je combineert met een diagnostisch proces.
Idealiter is diagnostiek: een wetenschappelijk gereglementeerd denk- en doeproces.
Dit betekent niet ongelimiteerde diagnostiek voordat tot handelen over gegaan kan worden, wel
voldoende tot een (eerste) beslissing genomen kan worden, daarna vervolgdiagnostiek waar nodig.
→ Voldoende diagnostiek = je moet antwoorden op de vragen kunnen geven! (Meer is niet altijd
beter, je hoeft niet altijd alles te weten en een compleet plaatje te hebben) → “Zo kort als mogelijk,
zo uitgebreid als nodig”.
Diagnostische cyclus
- Exploratie
o Aanvraag: aanvraaganalyse & doorstuurdossier
o Hulpvraag: hulpvraaganalyse & exploratie van
problemen
- Inductie
o Diagnostisch scenario: indeling in grondvragen en
formuleren theorie
o Hypothesen opstellen: onderkennend, verklarend,
predicatief, indicatief, evaluatief.
- Deductie
o Keuze instrumenten
o Toetsbare voorspellingen
- Toetsing
o Afname en verwerking
- Evaluatie
o Argumentatie
- Integratie
De diagnostische cyclus volgt de empirische cyclus
