Hoorcollege aantekeningen
Het strafrecht gaat over het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben gepleegd.
Het formuleren van strafbare feiten Je constateert een strafbaar feit:
Wat is er wel en niet strafbaar? Wie is wel en niet strafbaar? Welke uitzonderingen zijn er (=
strafuitsluitingsgronden)?
Het opsporen van strafbare feiten Je gaat op zoek naar strafbare feiten:
Wie mag opsporen? Wie/wat mag het onderwerp van opsporing zijn? Op welke manier en
met welke middelen mag dat? Welke rechten en plichten hebben de partijen?
Het vervolgen van verdachten van strafbare feiten:
Wie mag vervolgen? Op welke manieren mag dat? Welke rechten/plichten hebben de
partijen?
Berechten van verdachten:
Hoe ziet de procedure voor de rechter eruit? Welke rechten/plichten hebben beide partijen?
Executeren van de straffen en maatregelen.
Belangrijk begrip Het strafbare feit => “Een gedraging die valt binnen de grenzen van een
wettelijke delictsomschrijving, wedderrechtelijk is en verwijtbaar is aan de verdachte” (komt in week
4 terug)
Podcast ‘Cocaïnekoorts’ van Napleiten 82
Functies van het strafproces:
- Het hoofddoel van het strafproces is de juiste toepassing van het materiële strafrecht op
daders mogelijk maken.
- Nevendoelen van het strafprocesrecht zijn preventie (schandpaaleffect), voorkomen
eigenrichting, orde scheppen en genoegdoening.
Het strafprocesrecht heeft ook een eigen functie:
- Het strafprocesrecht stelt (behoorlijkheids-)eisen (= geregeld fatsoen) aan de wijze van
opsporing, vervolging en berechting en schept juridische waarborgen voor de justitiabele.
- Dat garandeert daarmee een zekere rechtsbescherming tegen de overheid; dit noemen we
ook wel secundaire controle.
Bronnen van het strafprocesrecht:
1. Het Wetboek van Strafvordering (WvSv)
a. Zes boeken:
i. Algemene bepalingen
ii. Strafvorderingen in eerste aanleg
, iii. Rechtsmiddelen
iv. Rechtsplegingen van bijz. aard
v. Internationale en Europese strafvorderlijke samenwerking
vi. Tenuitvoerlegging en kosten
b. Super veel wijzigingen, strafprocesrecht wordt nu gemoderniseerd.
2. Bijzondere wetten => Denk aan politiewet, Opiumwet, wet wapens en munitie,
Wegenverkeerswet 1994, Wet economische delicten, etc.
3. Internationale rechtsinstrumenten
a. Mensenrechtenverdragen: EVRM
b. Recht van de EU: richtlijnen, grondrechtenhandvest
4. Lagere wetgeving en beleidsregels
5. Jurisprudentie
6. Ongeschreven recht Beginselen van een goede procesorde
Fasen van de strafrechtspleging
Vooronderzoek => Staat onder leiding van de Officier van Justitie.
o Getemperd inquisitor = de aanklagende partij heeft de macht.
o Ga ik vervolgen en hoe ga ik vervolgen? Bijvoorbeeld financieel onderzoek en
opsporingsonderzoeken.
Vervolgingsbeslissing
o Gematigd accusatoir => twee redelijke gelijke partijen, ze mogen bijvoorbeeld allebei
getuigen oproepen.
o Dagvaarding
Eindonderzoek => Staat onder leiding van de strafrechter.
o Niet alle zaken komen bij de rechter uit.
o Eerste aanleg (MK, Politie Rechter, kantonrechter) => art. 268-398 Sv
o Hoger beroep (boek III, art. 404 e.v. Sv)
o Cassatie (boek III, art. 427 e.v. Sv)
o Soms procesafspraken om het proces sneller te laten verlopen.
Deelnemers aan het strafproces:
- Drie rechters
- Iemand die notulen maakt: griffier => zorgt dat alles netjes in orde is.
- Advocaat Generaal
- Officier van justitie
- Getuigen/deskundigen
- Verdachte
- Advocaat van het slachtoffer bijvoorbeeld
- Zie interactieve afbeelding van pro demos online, dan kun je zien waar iedereen zit in de
rechtbank.
Opsporingsonderzoek:
Opsporingsambtenaren: vaak politieagenten. => Eerste mensen die in actie komen bij een
strafzaak.
Verdachte komt vaak ook direct in beeld en wordt opgepakt + verhoord. Raadsman/-
vrouwe. Je hebt consultatierecht voor en tijdens het verhoor.
Het strafrecht gaat over het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben gepleegd.
Het formuleren van strafbare feiten Je constateert een strafbaar feit:
Wat is er wel en niet strafbaar? Wie is wel en niet strafbaar? Welke uitzonderingen zijn er (=
strafuitsluitingsgronden)?
Het opsporen van strafbare feiten Je gaat op zoek naar strafbare feiten:
Wie mag opsporen? Wie/wat mag het onderwerp van opsporing zijn? Op welke manier en
met welke middelen mag dat? Welke rechten en plichten hebben de partijen?
Het vervolgen van verdachten van strafbare feiten:
Wie mag vervolgen? Op welke manieren mag dat? Welke rechten/plichten hebben de
partijen?
Berechten van verdachten:
Hoe ziet de procedure voor de rechter eruit? Welke rechten/plichten hebben beide partijen?
Executeren van de straffen en maatregelen.
Belangrijk begrip Het strafbare feit => “Een gedraging die valt binnen de grenzen van een
wettelijke delictsomschrijving, wedderrechtelijk is en verwijtbaar is aan de verdachte” (komt in week
4 terug)
Podcast ‘Cocaïnekoorts’ van Napleiten 82
Functies van het strafproces:
- Het hoofddoel van het strafproces is de juiste toepassing van het materiële strafrecht op
daders mogelijk maken.
- Nevendoelen van het strafprocesrecht zijn preventie (schandpaaleffect), voorkomen
eigenrichting, orde scheppen en genoegdoening.
Het strafprocesrecht heeft ook een eigen functie:
- Het strafprocesrecht stelt (behoorlijkheids-)eisen (= geregeld fatsoen) aan de wijze van
opsporing, vervolging en berechting en schept juridische waarborgen voor de justitiabele.
- Dat garandeert daarmee een zekere rechtsbescherming tegen de overheid; dit noemen we
ook wel secundaire controle.
Bronnen van het strafprocesrecht:
1. Het Wetboek van Strafvordering (WvSv)
a. Zes boeken:
i. Algemene bepalingen
ii. Strafvorderingen in eerste aanleg
, iii. Rechtsmiddelen
iv. Rechtsplegingen van bijz. aard
v. Internationale en Europese strafvorderlijke samenwerking
vi. Tenuitvoerlegging en kosten
b. Super veel wijzigingen, strafprocesrecht wordt nu gemoderniseerd.
2. Bijzondere wetten => Denk aan politiewet, Opiumwet, wet wapens en munitie,
Wegenverkeerswet 1994, Wet economische delicten, etc.
3. Internationale rechtsinstrumenten
a. Mensenrechtenverdragen: EVRM
b. Recht van de EU: richtlijnen, grondrechtenhandvest
4. Lagere wetgeving en beleidsregels
5. Jurisprudentie
6. Ongeschreven recht Beginselen van een goede procesorde
Fasen van de strafrechtspleging
Vooronderzoek => Staat onder leiding van de Officier van Justitie.
o Getemperd inquisitor = de aanklagende partij heeft de macht.
o Ga ik vervolgen en hoe ga ik vervolgen? Bijvoorbeeld financieel onderzoek en
opsporingsonderzoeken.
Vervolgingsbeslissing
o Gematigd accusatoir => twee redelijke gelijke partijen, ze mogen bijvoorbeeld allebei
getuigen oproepen.
o Dagvaarding
Eindonderzoek => Staat onder leiding van de strafrechter.
o Niet alle zaken komen bij de rechter uit.
o Eerste aanleg (MK, Politie Rechter, kantonrechter) => art. 268-398 Sv
o Hoger beroep (boek III, art. 404 e.v. Sv)
o Cassatie (boek III, art. 427 e.v. Sv)
o Soms procesafspraken om het proces sneller te laten verlopen.
Deelnemers aan het strafproces:
- Drie rechters
- Iemand die notulen maakt: griffier => zorgt dat alles netjes in orde is.
- Advocaat Generaal
- Officier van justitie
- Getuigen/deskundigen
- Verdachte
- Advocaat van het slachtoffer bijvoorbeeld
- Zie interactieve afbeelding van pro demos online, dan kun je zien waar iedereen zit in de
rechtbank.
Opsporingsonderzoek:
Opsporingsambtenaren: vaak politieagenten. => Eerste mensen die in actie komen bij een
strafzaak.
Verdachte komt vaak ook direct in beeld en wordt opgepakt + verhoord. Raadsman/-
vrouwe. Je hebt consultatierecht voor en tijdens het verhoor.
