Sjabloon voor te beoordelen opdracht 5.4 “Strategie in de eigen organisatie”
Opdrachtnummer Opdracht 5.4
(2 cijfers, taak en opdracht)
Datum inzending
Naam
Studentnummer
Telefoon privé en/of zakelijk
E-mail adres
Eventuele opmerkingen
Uitwerkingen
1. Introduceer uw organisatie bij het eerste punt en omschrijf zo helder mogelijk de vier bouwstenen
van de ‘ corporate mission’ van uw organisatie.
1. Ik ben ruim 7 jaar werkzaam bij de Belastingdienst en kies daarom bij het maken van deze opdracht voor
deze organisatie.
De Wit (2017) geeft de volgende definitie van corporate mission: ‘’a corporate mission is the enduring set of
fundamental principles that forms the base of a firm’s identity and guides its strategic decision-making’’ (p. 53).
De bedrijfsmissie kan worden onderverdeeld in vier bouwstenen, namelijk organizational purpose,
organizational beliefs, organizational values en business definitions (De Wit, 2017, pp. 53-54).
Organizational purpose:
De Wit (2017) omschrijft het doel van de organisatie als de reden waarvoor een organisatie bestaat (p.53). De
Belastingdienst is een uitvoeringsorganisatie die in het leven is geroepen om het beleid van de overheid uit te
voeren (Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties, 2021). Het bestaansrecht van de Belastingdienst is gericht
op de uitgaven die de Rijksoverheid doet. Deze uitgaven worden bekostigt uit de belastingopbrengsten
(Ministerie van Algemene Zaken, 2020). Het voornaamste doel van de Belastingdienst is om namens de
Rijksoverheid belastingen en premies te innen van belastingplichtigen en toeslagen uit te betalen aan
toeslaggerechtigden. Naast het heffen, innen en uitbetalen houdt de Belastingdienst ook toezicht op het
naleven van de fiscale regelgeving en op de in- en uitvoer van goederen (Ministerie van Financiën, 2018). De
Belastingdienst draagt daarmee bij aan een financieel gezond Nederland (Belastingdienst, 2020).
2. Organizational beliefs:
Volgens De Wit (2017) is het belangrijk dat binnen een organisatie de fundamentele overtuigingen breed
worden gedragen (pp. 53-54). Binnen de Belastingdienst bestaan de overtuigingen uit vier speerpunten,
namelijk burgers en bedrijven centraal, proactief, samen en deskundig (persoonlijke communicatie, maart
2021).
3. Organizational values
De Wit (2017) geeft aan dat de organisatorische waarden de fundamentele waarden omvatten die
gemeenschappelijk binnen de organisatie worden gedragen (p.54). Uit gegevens van de Belastingdienst
(persoonlijke communicatie, maart 2021) wordt duidelijk dat integriteit en de daaraan gekoppelde drie
basiswaarden geloofwaardigheid, zorgvuldigheid en verantwoordelijkheid hoog in het vaandel staan. Wie deze
gemeenschappelijke waarden schendt, kan zware gevolgen ondervinden. Zie het voorbeeld waarbij een
directeur strafontslag krijgt (Taxlive, 2020). De gevolgen van integriteitsschendingen vind ik persoonlijk te
zwaar, omdat een vergissing of fout snel is gemaakt. Deze gevolgen worden echter wel noodzakelijk geacht om
de belangen van de Belastingdienst niet te schaden (Ministerie van Financiën, 2009). Met geloofwaardigheid
worden de medewerkers geacht onafhankelijk te zijn, voorbeeldgedrag te vertonen en
belangenverstrengelingen te vermijden (Ministerie van Financiën, 2009). Bij verantwoordelijkheid gaat het om
het verantwoord omgaan met de bevoegdheden die een medewerker heeft en transpart te zijn over wat het
met die bevoegdheden doet. Enige tijd geleden werd in het toeslagendossier en de welbekende zwartgelakte
, dossiers duidelijk dat de Belastingdienst niet altijd transpart is (NOS, 2019). Hiermee liet de Belastingdienst zien
dat ze in strijd handelen met de eigen basiswaarden. Dit kan het vertrouwen in de dienst en de medewerkers
schaden. Met zorgvuldigheid wordt verwacht dat de medewerkers betrouwbaar zijn en iedereen met respect
behandelen (Ministerie van Financiën, 2009).
4. Business definitions:
Volgens De Wit (2017) gaat het hierbij om op welke markten de organisatie zich begeeft (p.54). De
Belastingdienst is als onderdeel van de Rijksoverheid een uitvoeringsorganisatie in de publieke sector (Tijdelijke
commissie Uitvoeringsorganisaties, 2021). Uit het Kamerstuk II, 32637 nr. 329 (2018) wordt duidelijk dat
Nederland een gunstig vestigingsklimaat heeft. Dit zorgt ervoor dat de Belastingdienst niet alleen nationaal,
maar ook internationaal opereert. Binnen de nationale en internationale markten richt de Belastingdienst zich
op de binnen- en buitenlandse belastingplichtigen en toeslaggerechtigden. Dit kunnen burgers, midden- en
kleinbedrijven en grote ondernemingen zijn (Belastingdienst, 2020).
2. Beoordeel de ‘salience’ van drie interne en drie externe stakeholders van uw organisatie.
Volgens Freeman (1984) is een stakeholder: ‘’ any group or individual who can affect or is affected by the
achievement of the organization’s objectives’’ (p.46). In het artikel van Mitchell et al. (1997) worden diverse
definities van een stakeholder geanalyseerd en worden daaruit drie kenmerken genoemd waarmee je kan
bepalen wie de stakeholders van een organisatie zijn. Om te spreken van een stakeholder moet het minstens
één kenmerk bevatten. De kenmerken zijn macht, legitimiteit en urgentie. Met deze kenmerken wordt ook de
mate aangeduid waarin managers aandacht moeten geven aan stakeholders. Dit wordt ook wel salience
genoemd (Mitchell et al., 1997).
Intern:
1. De medewerkers zijn een belangrijke interne stakeholder van de Belastingdienst (Belastingdienst, 2020).
Medewerkers zijn de drijvende kracht binnen de organisatie en zonder medewerkers kan de Belastingdienst
haar taken niet verrichten. Hierdoor beschikken de medewerkers over macht. Van legitimiteit is ook sprake,
aangezien de medewerkers een arbeidsrechtelijke dienstbetrekking hebben. Dit verplicht de Belastingdienst
om zich als een goede werkgever te gedragen (Burgerlijk Wetboek Boek 7, 2021, art. 611.). Van urgentie is ook
sprake, zo blijkt uit de jaarlijkse personeelsmonitor (persoonlijke communicatie, maart 2021). Uit de resultaten
formuleert de Belastingdienst verbeterpunten en laat hiermee zien dat ze waarde hechten aan de
medewerkers. Volgens Mitchel et al. (1997) worden de medewerkers gezien als een definitive stakekolder.
2. De ondernemingsraad bestaat uit medewerkers, echter zie ik de ondernemingsraad als een aparte
stakeholder. Wettelijk is bepaald dat de Belastingdienst een ondernemingsraad moet instellen (Wet op
Ondernemingsraden, 1971, art. 2, lid 1). De ondernemingsraad wordt betrokken bij belangrijke beslissingen
binnen de organisatie. Echter heeft het meer een adviserende dan een besluitvormende rol. Wanneer de
personeelsbelangen worden geraakt, dan heeft de ondernemingsraad een prominentere rol in de
besluitvorming (Ministerie van Algemene Zaken, 2018). De ondernemingsraad heeft weinig macht, maar wel
legitimiteit en urgentie. Dit maakt de ondernemingsraad een dependent stakeholder (Mitchell et al., 1997). Dit
verandert echter wanneer de personeelsbelangen worden geraakt, dan krijgt de ondernemingsraad veel macht
en verandert het volgens Mitchel et al. (1997) in een definitive stakekolder.
3. Het management maakt deel uit van het personeelsbestand, echter zie ik het als een andere stakeholder
dan de medewerkers. Uit intranet (persoonlijke communicatie, maart 2021) wordt duidelijk dat er binnen de
Belastingdienst diverse managementlagen zijn met het voornaamste doel de bedrijfsvoering. Het management
staat dus aan het roer van het schip. Dat brengt met zich mee dat het management een enorme
verantwoordelijkheid en prominente rol binnen de organisatie heeft. Het management beschikt daarmee over
macht, legitimiteit en urgentie. Hierdoor wordt het management volgens Mitchel et al. (1997) gezien als een
definitive stakekolder.
Opdrachtnummer Opdracht 5.4
(2 cijfers, taak en opdracht)
Datum inzending
Naam
Studentnummer
Telefoon privé en/of zakelijk
E-mail adres
Eventuele opmerkingen
Uitwerkingen
1. Introduceer uw organisatie bij het eerste punt en omschrijf zo helder mogelijk de vier bouwstenen
van de ‘ corporate mission’ van uw organisatie.
1. Ik ben ruim 7 jaar werkzaam bij de Belastingdienst en kies daarom bij het maken van deze opdracht voor
deze organisatie.
De Wit (2017) geeft de volgende definitie van corporate mission: ‘’a corporate mission is the enduring set of
fundamental principles that forms the base of a firm’s identity and guides its strategic decision-making’’ (p. 53).
De bedrijfsmissie kan worden onderverdeeld in vier bouwstenen, namelijk organizational purpose,
organizational beliefs, organizational values en business definitions (De Wit, 2017, pp. 53-54).
Organizational purpose:
De Wit (2017) omschrijft het doel van de organisatie als de reden waarvoor een organisatie bestaat (p.53). De
Belastingdienst is een uitvoeringsorganisatie die in het leven is geroepen om het beleid van de overheid uit te
voeren (Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties, 2021). Het bestaansrecht van de Belastingdienst is gericht
op de uitgaven die de Rijksoverheid doet. Deze uitgaven worden bekostigt uit de belastingopbrengsten
(Ministerie van Algemene Zaken, 2020). Het voornaamste doel van de Belastingdienst is om namens de
Rijksoverheid belastingen en premies te innen van belastingplichtigen en toeslagen uit te betalen aan
toeslaggerechtigden. Naast het heffen, innen en uitbetalen houdt de Belastingdienst ook toezicht op het
naleven van de fiscale regelgeving en op de in- en uitvoer van goederen (Ministerie van Financiën, 2018). De
Belastingdienst draagt daarmee bij aan een financieel gezond Nederland (Belastingdienst, 2020).
2. Organizational beliefs:
Volgens De Wit (2017) is het belangrijk dat binnen een organisatie de fundamentele overtuigingen breed
worden gedragen (pp. 53-54). Binnen de Belastingdienst bestaan de overtuigingen uit vier speerpunten,
namelijk burgers en bedrijven centraal, proactief, samen en deskundig (persoonlijke communicatie, maart
2021).
3. Organizational values
De Wit (2017) geeft aan dat de organisatorische waarden de fundamentele waarden omvatten die
gemeenschappelijk binnen de organisatie worden gedragen (p.54). Uit gegevens van de Belastingdienst
(persoonlijke communicatie, maart 2021) wordt duidelijk dat integriteit en de daaraan gekoppelde drie
basiswaarden geloofwaardigheid, zorgvuldigheid en verantwoordelijkheid hoog in het vaandel staan. Wie deze
gemeenschappelijke waarden schendt, kan zware gevolgen ondervinden. Zie het voorbeeld waarbij een
directeur strafontslag krijgt (Taxlive, 2020). De gevolgen van integriteitsschendingen vind ik persoonlijk te
zwaar, omdat een vergissing of fout snel is gemaakt. Deze gevolgen worden echter wel noodzakelijk geacht om
de belangen van de Belastingdienst niet te schaden (Ministerie van Financiën, 2009). Met geloofwaardigheid
worden de medewerkers geacht onafhankelijk te zijn, voorbeeldgedrag te vertonen en
belangenverstrengelingen te vermijden (Ministerie van Financiën, 2009). Bij verantwoordelijkheid gaat het om
het verantwoord omgaan met de bevoegdheden die een medewerker heeft en transpart te zijn over wat het
met die bevoegdheden doet. Enige tijd geleden werd in het toeslagendossier en de welbekende zwartgelakte
, dossiers duidelijk dat de Belastingdienst niet altijd transpart is (NOS, 2019). Hiermee liet de Belastingdienst zien
dat ze in strijd handelen met de eigen basiswaarden. Dit kan het vertrouwen in de dienst en de medewerkers
schaden. Met zorgvuldigheid wordt verwacht dat de medewerkers betrouwbaar zijn en iedereen met respect
behandelen (Ministerie van Financiën, 2009).
4. Business definitions:
Volgens De Wit (2017) gaat het hierbij om op welke markten de organisatie zich begeeft (p.54). De
Belastingdienst is als onderdeel van de Rijksoverheid een uitvoeringsorganisatie in de publieke sector (Tijdelijke
commissie Uitvoeringsorganisaties, 2021). Uit het Kamerstuk II, 32637 nr. 329 (2018) wordt duidelijk dat
Nederland een gunstig vestigingsklimaat heeft. Dit zorgt ervoor dat de Belastingdienst niet alleen nationaal,
maar ook internationaal opereert. Binnen de nationale en internationale markten richt de Belastingdienst zich
op de binnen- en buitenlandse belastingplichtigen en toeslaggerechtigden. Dit kunnen burgers, midden- en
kleinbedrijven en grote ondernemingen zijn (Belastingdienst, 2020).
2. Beoordeel de ‘salience’ van drie interne en drie externe stakeholders van uw organisatie.
Volgens Freeman (1984) is een stakeholder: ‘’ any group or individual who can affect or is affected by the
achievement of the organization’s objectives’’ (p.46). In het artikel van Mitchell et al. (1997) worden diverse
definities van een stakeholder geanalyseerd en worden daaruit drie kenmerken genoemd waarmee je kan
bepalen wie de stakeholders van een organisatie zijn. Om te spreken van een stakeholder moet het minstens
één kenmerk bevatten. De kenmerken zijn macht, legitimiteit en urgentie. Met deze kenmerken wordt ook de
mate aangeduid waarin managers aandacht moeten geven aan stakeholders. Dit wordt ook wel salience
genoemd (Mitchell et al., 1997).
Intern:
1. De medewerkers zijn een belangrijke interne stakeholder van de Belastingdienst (Belastingdienst, 2020).
Medewerkers zijn de drijvende kracht binnen de organisatie en zonder medewerkers kan de Belastingdienst
haar taken niet verrichten. Hierdoor beschikken de medewerkers over macht. Van legitimiteit is ook sprake,
aangezien de medewerkers een arbeidsrechtelijke dienstbetrekking hebben. Dit verplicht de Belastingdienst
om zich als een goede werkgever te gedragen (Burgerlijk Wetboek Boek 7, 2021, art. 611.). Van urgentie is ook
sprake, zo blijkt uit de jaarlijkse personeelsmonitor (persoonlijke communicatie, maart 2021). Uit de resultaten
formuleert de Belastingdienst verbeterpunten en laat hiermee zien dat ze waarde hechten aan de
medewerkers. Volgens Mitchel et al. (1997) worden de medewerkers gezien als een definitive stakekolder.
2. De ondernemingsraad bestaat uit medewerkers, echter zie ik de ondernemingsraad als een aparte
stakeholder. Wettelijk is bepaald dat de Belastingdienst een ondernemingsraad moet instellen (Wet op
Ondernemingsraden, 1971, art. 2, lid 1). De ondernemingsraad wordt betrokken bij belangrijke beslissingen
binnen de organisatie. Echter heeft het meer een adviserende dan een besluitvormende rol. Wanneer de
personeelsbelangen worden geraakt, dan heeft de ondernemingsraad een prominentere rol in de
besluitvorming (Ministerie van Algemene Zaken, 2018). De ondernemingsraad heeft weinig macht, maar wel
legitimiteit en urgentie. Dit maakt de ondernemingsraad een dependent stakeholder (Mitchell et al., 1997). Dit
verandert echter wanneer de personeelsbelangen worden geraakt, dan krijgt de ondernemingsraad veel macht
en verandert het volgens Mitchel et al. (1997) in een definitive stakekolder.
3. Het management maakt deel uit van het personeelsbestand, echter zie ik het als een andere stakeholder
dan de medewerkers. Uit intranet (persoonlijke communicatie, maart 2021) wordt duidelijk dat er binnen de
Belastingdienst diverse managementlagen zijn met het voornaamste doel de bedrijfsvoering. Het management
staat dus aan het roer van het schip. Dat brengt met zich mee dat het management een enorme
verantwoordelijkheid en prominente rol binnen de organisatie heeft. Het management beschikt daarmee over
macht, legitimiteit en urgentie. Hierdoor wordt het management volgens Mitchel et al. (1997) gezien als een
definitive stakekolder.
