Hedendaagse Pedagogiek samenvatting blok 1

Hedendaagse pedagogiek hoofdstuk 3, gezinsvorming en gezinsontwikkeling

3.1 Inleiding
Het blijkt dat in Nederland een groot gedeelte van de bevolking zich hecht aan het
traditionele kerngezin. Dit is alleen sinds de laatste jaren niet meer mogelijk door de
diversiteit aan gezinsvormen. Het is alleen de vraag of de verschillende gezinsvormen invloed
hebben op de ontwikkeling van kinderen.

3.2 Het traditionele kerngezin door de eeuwen heen.
Vanaf de tweede helft van de 19de (1870 en 1920) eeuw kwamen er veranderingen in de
gezinsvormen, het was vanaf die tijd namelijk ongebruikelijker om te scheiden, daardoor
groeide 90% van de kinderen op in een traditioneel kerngezin.
In de jaren 60 tot 80 was er een tweede verandering omdat de normen en waarden
veranderden, want de kerk kreeg minder invloed (secularisering). Maar ook was er sprake
van individualisering, modernisering en emancipatie (mensen werden zelfstandiger). Mensen
gingen sneller samenwonen en kregen ongehuwd kinderen waardoor kinderen minder snel
in een traditioneel gezin opgroeiden. De ouders gingen sneller scheiden en daardoor
ontstonden er nieuwe relaties en dus andere gezinsvormen.

3.3 Timing van het ouderschap
Het aantal tienermoeder is gedaald, dat komt door extra aandacht voor preventie en
strengere regels tot huwelijk migratie. Het aantal lastminutemoeders is juist gestegen. Dit
komt doordat vooral veel hoogopgeleide moeders eerst aan hun carrière denken.
Kinderen van tienermoeders blijken vaker op te groeien in grote gezinnen en in een lager
sociaaleconomisch milieu dan kinderen van oudere moeders. Ook hebben deze kinderen te
maken met vroegtijdig ouderschap, lagere intelligentie en een grotere kans op criminaliteit.
Deze omgevingsfactoren zorgen ervoor dat de kinderen meer probleemgedrag vertonen.
Vooral de leefomstandigheden zorgen ervoor dat de kinderen zich anders ontwikkelen, niet
de leeftijd van de moeder.
De negatieve effecten (kinderen krijgen vaker te maken met hardhandige disciplinering,
negatieve moeder-kind interacties en lagere mate van sensitiviteit) van tienermoeders
kunnen verklaard worden op basis van twee hypothesen:
1. Sociale-invloed hypothese: het moederschap kan worden gezien als een onderbreking
in de normale ontwikkeling van de jongere (de moeder). Dit zorgt voor sociale en
economische stress en daardoor zijn ze minder in staat om op te voeden.
2. Sociale-selectie hypothese: het moederschap komt voort uit psychosociale factoren
(kunnen de kans op tienermoederschap vergroten én ze kunnen een slechte invloed
hebben op de kwaliteit van de opvoeding). Een voorbeeld daarvan is seksueel
risicogedrag, zoals onveilig vrijen. Hierdoor heeft een meisje meer kans om op jonge
leeftijd zwanger te raken en leert zij haar kind afwijkende seksuele normen.

Niet alleen tienermoeders brengen problemen met zich mee, ook de lastminutemoeder
kunnen last hebben van compilaties. Zoals compilaties bij de bevruchting, zwangerschap en
bevalling.

, De sensitiviteit en het vermogen om het kind structuur aan te leren van moeders neemt tot
30 jaar toe.
Maturiteitshypothese: stelt dat oudere moeders meer kennis, levenservaring en sociale- en
financiële steun (ook een groter sociaal netwerk) hebben waardoor ze een beter
opvoedingsomgeving creëren.
De ontwikkeling van een kind heeft dus niet echt te maken met de leeftijd van de moeder
maar vooral met de omgeving waarin het kind opgroeit.

3.4 Adoptie
Er wordt gekozen voor adoptie omdat mensen geen kinderen kunnen krijgen. Een
minderheid van de mensen kiest voor adoptie vanuit idealistische redenen.
De adoptieplaatsingen is afgenomen, van 705 in 2010 naar 304 in 2015. Er is alleen wel een
toename bij adoptie als het gaat om ‘special needs’ kinderen.
In de kindertehuizen waar de adoptiekinderen vandaan komen zijn niet de meest optimale
omstandigheden voor de kinderen. Er kan sprake zijn van weinig stimulatie (er wordt
bijvoorbeeld weinig met de kinderen gespeeld), minder fysieke verzorging (snelle wasbeurt
of het niet poetsen van de tanden) of emotionele verwaarlozing (steeds andere leidsters).
Ook kunnen de kinderen te maken krijgen met negatieve ervaringen rondom het
adoptieproces. Ze moeten namelijk hun familie achterlaten, komen in een ander land met
een andere etniciteit en kunnen te maken krijgen met discriminatie, dit kan ook ervaren
worden als een trauma. Dit kunnen risicofactoren zijn voor de ontwikkeling van het kind.
De adoptie kan ook een beschermende factor zijn want na de adoptie kunnen ze zich
ontwikkelen in betere omstandigheden dan waar ze vandaan komen. Uit onderzoek blijkt dat
ze een inhaalslag maken ten opzichte van de achtergebleven kinderen, wel lopen de
adoptiekinderen achter op de autochtone kinderen. De kinderen hebben even vaak een
hechte relatie met de ouders als niet-geadopteerde kinderen. Wel speelt bij de adoptie de
tijd een belangrijke rol. Kinderen die geadopteerd zijn voor hun eerste levensjaar hadden wel
dezelfde hechtenis, kinderen na dat jaar niet.
Geadopteerde kinderen hebben iets vaker last van probleemgedrag in tegenstelling tot niet-
geadopteerde kinderen.
Uit onderzoek is gebleken dat de opvoedstijl van ouders van adoptiekinderen niet anders is
dan de biologische ouders van kinderen. Waar de adoptieouders wel rekening mee moeten
houden is de nieuwsgierigheid van het kind naar zijn herkomst.
Femmie juffer:
“Adoptie en verlies zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Kinderen worden losgemaakt
van hun oorsprong en in een nieuw gezin geplaatst. Om pedagogische thema’s als scheiding
en gehechtheid kun je dus niet heen.”
“Ouders doen er wel degelijk toe: met verreweg de meeste adoptiekinderen gaat het immers
goed.”
“Ouders beïnvloeden de gehechtheid door hun ontvankelijkheid en respons op de signalen
van hun kind.”