Hoorcollege 1: Geest, gedrag en wetenschap
De studie van geest: wetenschappelijke studie van geest en gedrag
Psyche = geest
Logie = gebied van studie
Wetenschappelijke kennis die vergaren aan de hand van wetenschappelijke methoden:
empirisch onderzoek
Sociale wetenschappen:
Maatschappelijke wetenschappen
Sociologie
Politicologie
Economie
Rechtsgeleerdheid
Antropologie
Gedragswetenschappen:
Psychologie
Agogiek
Gerontologie
Communicatie
3 soorten psychologen:
1. Experimenteel psychologen onderzoek
2. Psychologie docenten
3. Toegepast psychologen
Richtingen binnen de psychologie:
- Klinische psychologen
- Onderwijspsychologie
- Gezondheidspsychologen
- Arbeids- organisatiepsychologie
- Forensische psychologie
- Sportpsychologie
- Omgevingspsychologie
Wat is het verschil tussen psycholoog en psychiater?
- Medicatie voorschrijven psychiater
- Geen medicatie voorschrijven psycholoog
Kritisch:
- Wat/ wie is de bron? (Onderbouwen)
- Is de bewering redelijk of extreem?
- Wat is het bewijsmateriaal?
, - Kan de conclusie door vervorming zijn beïnvloed?
- Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
- Zijn er voor het probleem verschillende standpunten nodig?
- Ik vind…. Uitgaan van feiten Verantwoorden!
Wetenschappelijke studie van:
Geest interne processen
Gedrag externe processen
4 stappen wetenschappelijke methoden:
1. Een hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. Resultaten analyseren
4. Resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren
Soorten psychologisch onderzoek:
- Experimenteren
- Survey (vragenlijsten)
- Natuurlijke observaties
- Gevalstudie (casestudy)
- Correlatieonderzoek
1. Gedachten intern proces niet observeerbaar
2. Gevoel intern proces niet observeerbaar
3. Gedrag extern proces wel observeerbaar
6 perspectieven
(Invalshoeken op gedachten, gevoelens en gedrag)
1. Biologisch perspectief
- Oorzaak in gedrag in zenuwstelsel, endocriene stelsel (hormonen) en de genen.
- Neurowetenschap
- Evolutionaire psychologie
2. Cognitief perspectief
- Introspectie naar binnen kijken wat voel of denk je?
- Nadruk op: gewaarwording, leren, denken, geheugen.
- Gedachten leiden tot gevoel en gedrag
3. Behavioristisch perspectief
- Waarneembaar gedrag
- Gedrag is volledig aangeleerd
- Tabula rara ervaringen & nieuwe dingen meemaken
- Grote bijdrage in het begrijpen hoe mensen (gedrag) leren (Skinner)
- Klassieke en operante conditionering
- Beloningen
, 4. De gehele persoon (psychodynamisch, humanistisch, karaktertrekken en
temperament)
- Psychodynamisch
Onbewuste geest, dingen ervaren, klein deel bewust
Psychoanalyse
Nadruk op geestelijke stoornissen (psychopathologie)
- Humanistisch:
Nadruk op: mogelijkheden, groei, potenties en optimaal gebruik maken van
talenten
- Karaktertrekken en temperament
Verschillen tussen mensen ontstaan uit verschillen in blijvende kenmerken en
neigingen, die karaktertrekken en temperamenten worden genoemd.
5. Ontwikkelingsperspectief
- Nature: aanleg Nuture: omgeving
- Mensen veranderen op voorspelbare wijze naarmate de invloeden van erfelijkheid en
omgeving zich in de loop van de tijd ontplooien.
- Levenslooppsychologie
6. Sociocultureel perspectief
- Sociale invloeden
- Cultuur en culturele verschillen (bijvoorbeeld assertiviteit)
Samen vormen zij een HOLISTISCH BEELD
Psychologie houdt zich niet alleen bezig met cognitieve processen, maar ook met
gedragingen.
Interne cognitieve processen (die we alleen direct waarnemen): denken, voelen en
begeren.
Externe processen: praten, glimlachen en lopen
De studie van geest: wetenschappelijke studie van geest en gedrag
Psyche = geest
Logie = gebied van studie
Wetenschappelijke kennis die vergaren aan de hand van wetenschappelijke methoden:
empirisch onderzoek
Sociale wetenschappen:
Maatschappelijke wetenschappen
Sociologie
Politicologie
Economie
Rechtsgeleerdheid
Antropologie
Gedragswetenschappen:
Psychologie
Agogiek
Gerontologie
Communicatie
3 soorten psychologen:
1. Experimenteel psychologen onderzoek
2. Psychologie docenten
3. Toegepast psychologen
Richtingen binnen de psychologie:
- Klinische psychologen
- Onderwijspsychologie
- Gezondheidspsychologen
- Arbeids- organisatiepsychologie
- Forensische psychologie
- Sportpsychologie
- Omgevingspsychologie
Wat is het verschil tussen psycholoog en psychiater?
- Medicatie voorschrijven psychiater
- Geen medicatie voorschrijven psycholoog
Kritisch:
- Wat/ wie is de bron? (Onderbouwen)
- Is de bewering redelijk of extreem?
- Wat is het bewijsmateriaal?
, - Kan de conclusie door vervorming zijn beïnvloed?
- Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
- Zijn er voor het probleem verschillende standpunten nodig?
- Ik vind…. Uitgaan van feiten Verantwoorden!
Wetenschappelijke studie van:
Geest interne processen
Gedrag externe processen
4 stappen wetenschappelijke methoden:
1. Een hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. Resultaten analyseren
4. Resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren
Soorten psychologisch onderzoek:
- Experimenteren
- Survey (vragenlijsten)
- Natuurlijke observaties
- Gevalstudie (casestudy)
- Correlatieonderzoek
1. Gedachten intern proces niet observeerbaar
2. Gevoel intern proces niet observeerbaar
3. Gedrag extern proces wel observeerbaar
6 perspectieven
(Invalshoeken op gedachten, gevoelens en gedrag)
1. Biologisch perspectief
- Oorzaak in gedrag in zenuwstelsel, endocriene stelsel (hormonen) en de genen.
- Neurowetenschap
- Evolutionaire psychologie
2. Cognitief perspectief
- Introspectie naar binnen kijken wat voel of denk je?
- Nadruk op: gewaarwording, leren, denken, geheugen.
- Gedachten leiden tot gevoel en gedrag
3. Behavioristisch perspectief
- Waarneembaar gedrag
- Gedrag is volledig aangeleerd
- Tabula rara ervaringen & nieuwe dingen meemaken
- Grote bijdrage in het begrijpen hoe mensen (gedrag) leren (Skinner)
- Klassieke en operante conditionering
- Beloningen
, 4. De gehele persoon (psychodynamisch, humanistisch, karaktertrekken en
temperament)
- Psychodynamisch
Onbewuste geest, dingen ervaren, klein deel bewust
Psychoanalyse
Nadruk op geestelijke stoornissen (psychopathologie)
- Humanistisch:
Nadruk op: mogelijkheden, groei, potenties en optimaal gebruik maken van
talenten
- Karaktertrekken en temperament
Verschillen tussen mensen ontstaan uit verschillen in blijvende kenmerken en
neigingen, die karaktertrekken en temperamenten worden genoemd.
5. Ontwikkelingsperspectief
- Nature: aanleg Nuture: omgeving
- Mensen veranderen op voorspelbare wijze naarmate de invloeden van erfelijkheid en
omgeving zich in de loop van de tijd ontplooien.
- Levenslooppsychologie
6. Sociocultureel perspectief
- Sociale invloeden
- Cultuur en culturele verschillen (bijvoorbeeld assertiviteit)
Samen vormen zij een HOLISTISCH BEELD
Psychologie houdt zich niet alleen bezig met cognitieve processen, maar ook met
gedragingen.
Interne cognitieve processen (die we alleen direct waarnemen): denken, voelen en
begeren.
Externe processen: praten, glimlachen en lopen