₋ De globale organisatie van de hemisferen te beschrijven en daarbij aan te geven wat de
regionale indeling van de cortex is (in relatie met een aantal motorische en sensorische
functies). Fysiologie hfdst. 6 (blz. 116 – 122)
₋ De hersengebieden benoemen die betrokken zijn bij de organisatie van de motoriek en
daarvan hun functie aan te geven.
Fysiologie hfdst. 7 (blz. 145 – 148, 151 - 152), Lohman (blz. 378 – 385)
₋ Het bewegingsplan van motorische aansturing vanaf de motorische cortex tot aan de
activatie van de spier te benoemen en daarbij onderscheid te maken tussen de bouw en het
verloop van de piramidale en extrapiramidale baansystemen.
Fysiologie hfdst. 7 (blz. 151 – 152)), Lohman, Motorische vezelsystemen (blz. 374 – 378)
Bouwplan ZS
Efferent = motorisch = descenderend
Afferent = sensorisch = ascenderend
Bevinden zich allen in het centrale
ZS en in de periferie
Autonome ZS tegenover animaal
Opslag en
ZS -> functionele indeling
verwerking
Motorisch systeem
Motorische uiteinden hierdoor worden acties
aangestuurd. Spiercellen maken uiteindelijk
de beweging.
Organisatie hersenen
Onderscheid grote hersenen, tussenhersenen,
Hersenstam, cerebellum en ruggenmerg
- Cerebellum belangrijk voor motoriek
- Tussenhersenen/diencephalon met het bolletje, ligt
tussen telencephalon en mesencephalon
- Grote hersenen/eindhersenen 2 hersenhelften/hemisferen
Gyrus pre- en postcentralis een deel v.e hersenkwab (winding) in
het voorste deelv.d. pariëtale kwab v.d. grote hersenen.
Gyrus postcentralis ligt achter de sulcus centralis en voor de sulcus postcentralis.
Locus occipitalis = achterste kwab; gezichtsvermogen
Lobus frontalis = voorste kwab; motoriek
Lobus = kwab
Sulcus centralis = centrale groeve/ groeve in grote hersenen
Sulcus = groeve
Sulcus lateralis = laterale groeve
Fissura = kloof
Lobus parietalis = pariëtale kwab, deel van telencephalon; somatosensoriek
Gyrus = winding
Lobus temporalis = behoort tot telencephalon; gehoor
Hemisferen/hersenhelften worden gescheiden door fissura longitudinalis
, Motorische organisatie
- 2 hemisferen
- Premotorische cortex (geel); je hebt ook een primaire sensorische cortex
- Primaire motorische cortex (blauw); stuurt motorische taken aan.
- Basale ganglia
- Hersenstam
- Cerebellum
Frontalis in teken van motoriek. Rest in teken van sensoriek
Hogere hersenfuncties
Lateralisatie; specialisatie ene hemisfeer is dominant van de andere hemisfeer. De ene hemisfeer
ondersteund meer/betere functies dan de andere hemisfeer.
Rechter hemisfeer: stuurt linker deel vh lichaam aan. Ook voor sensorische gebieden.
· Muzikaliteit, creativiteit
· Herkennen uitdrukking gezichten
· Intuïtie
Linker hemisfeer
· Taal
· Logica
Filmpje Erik Scherder
Beide hersenheften tegelijkertijd gebruiken is moeilijker dan één hersenhelft gebruiken met
meerdere functies tegelijk.
Voorbeeld: tikken met rechts; linker hersenhelft activeert. Links tikken; rechter hersenhelft activeert
(motorisch) en tegelijkertijd neuriën.
Verbindingsbanen
Projectievezels (bovenste plaatje)
- Verbindingen motorische en sensorische cortex met lagere niveaus ZS (hersenstam)
Associatievezels (middelste plaatje)
- Vezels tussen grijze stof van cortex binnen één hemisfeer
Commissuurvezels (deel van associatievezels) (onderste plaatje)
- Links-rechts verbindingen (tussen 2 hemisferen, zoals corpus callosum)
De lokalisatie van functies (zie pagina 1) in de projectievelden of primaire velden, waar neuronen
liggen die verbonden zijn met specifieke zintuigcellen (sensorische projectievelden) of motorische
eenheden (motorische projectievelden).
Witte stof vezels vh telencephalon kunnen in 2 groepen worden verdeeld: projectievezels en
associatievezels.