Multicellulair organisme
Ons lichaam bevat 10.000x meer cellen dan de hele wereld aan bevolking van mensen.
Al deze cellen doen niet hetzelfde maar worden gedwongen in bepaalde functies, dit
proces heet differentiatie. Dit zodat een zenuwcel verschillende eiwitten tot expressie
brengen dan cellen in de maag.
Het multifunctionele systeem van een lichaam bestaat uit verschillende type cellen:
Stamcellen zijn de minst gedifferentieerde cellen en zitten in het lijf van de foetus. Deze
cellen kunnen nog tot alle mogelijke cellen differentiëren.
Stamcellen is een soort bron (ze zijn er altijd) voor progenitor cellen. Dit zijn een soort
stamcellen die altijd hetzelfde blijven (niet differentiëren) maar wel heel snel kunnen
delen. Hun niche is zo opgebouwd dat ze altijd stamcellen blijven. Bij kanker is dit ook
het geval, hier zitten de cellen ook in een bepaalde niche. Eigenlijk wil je dus om kanker
aan te kunnen pakken deze stamcellen in de niche aanpakken zodat je kanker bij de
wortels kan aangrijpen. Gedifferentieerde cellen zijn cellen die niet meer delen, ze
zitten vast in de G0 fase.
Epitheel dunne darm bestaat uit de fili en crypt. Hierbij
zitten de stamcellen helemaal aan de onderkant van de crypt,
daarboven zitten de progenitor cellen die afkomstig zijn uit 1
stamcel en daarboven zitten de gedifferentieerde cellen die
de daadwerkelijke functie uitvoeren waarna ze na een tijdje
in apoptose gaan en in de lumen terecht komen. Dit wordt
vervolgens uitgepoept.
De gedifferentieerde cellen kunnen verschillende functies
hebben:
- antrocyten voedsel opnemen
- slijmbekercellen produceren slijm
- endocriene cellen produceren hormonen
Paneth cellen zitten in iedere bodem van een crypt, ze hebben een Imuumfunctie om
bacteriën te bestrijden. Daarnaast blijven stamcellen, stamcellen als ze contact hebben
met Paneth cellen. De Paneth cellen geven dus de signalen af aan stamcellen om
stamcellen te blijven. Als een stamcel gaat delen wordt er door 1 van de twee cellen
contact verbroken met Paneth cel en gaat hij differentiëren.
,Er zijn verschillende signalen belangrijk voor de differentiatie.
- Lamina basalis
➢ Bestaat uit extra cellulaire matrix wat eigenlijk gewoon eiwitten zijn. De
belangrijkste is collageen type 4. Dit collageen vormt een soort
kippengaas die de grens vormt tussen epitheel en stroma. De cellen die op
de lamina basalis zitten zijn voor een gedeelte belangrijk voor
differentiatie. Elke lamina basalis kan op een andere plek een ander
signaal geven. In de longen geeft de lamina basalis dus een ander signaal
af aan epitheel cellen dan in de maag. Er zitten dus verschillende eiwitten
in de lamina basalis die zorgen voor deze verschillende afgifte van
signalen. Wel zit in ELKE lamina basalis collageen type 4.
- integrines
➢ De lamina basalis pakt de bovenliggende cellen vast met integrines. Dit
zijn bindingsmoleculen vanuit de moleculen in de cellen de lamina
basalis vastpakken. De verchillende soorten intergines
(alfa/beta/gamma) zorgen voor interactie met verschillende moleculen.
Dit heeft een effect op de transcriptie en dus differentiatie.
- Cadherines
➢ Zijn de bindingsmoleculen tussen cellen. Het zijn twee dezelfde moleculen
die met elkaar kunnen binden en zo cellen bij elkaar houden. Deze
binding zorgt ervoor dat bepaalde genen worden aangezet en zorgt dus
voor differentiatie.
- Hormonen
➢ We hebben heel veel hormonen. Deze zorgen allemaal voor het aanzetten
van bepaalde genen,
- Groeifactoren
➢ Worden uitgescheiden door cellen waardoor andere cellen weer een
interactie aangaan.
- Cytokines
➢ Zijn groeifactoren
- Neuronen
➢ Geven informatie door aan weefsels
- Gap junctions
➢ Gaatjes in het membraan waarmee buurcellen met elkaar in contact staan
waardoor ze kleine moleculen kunnen uitwisselen wat zorgt voor een
bepaalde vorm van functie en differentiatie.
Een cel kan zichzelf voortplanten. In de evolutie is er iets belangrijks voor een Multi
cellulair organismen, namelijk de complexiteit is beter. Door verschillende complexen
die worden gevormd door bacterien en/of cellen is de overlevingskans vaak groter.
Verschillende vormen van zo’n complex zijn:
- Biomolecular complex formation
➢ Ennzymatische reactie van verschillende eiwitten zijn aan elkaar geplakt.
Het substraat loopt dus als een soort lopende band langs alle reacties.
Het energie dat vrij komt in de ene omzetting kan gebruikt worden in de
andere reactie, dit is veel gunstiger dan dat alle reacties los van elkaar
stonden en het via diffusie naar elkaar moest stromen.
- Baceterial clone formation
, - Multicellular pattern formation
➢ Cellen vullen elkaar aan, bijvoorbeeld zoals de ‘’tip’’ cellen die een sensor
hebben naar de IVFG en de ‘Stolk’’ cellen die de tip volgen en
daadwerkelijk het bloedvat vormen.
Eukaryote cel DNA zit gescheiden, zijn meercellige organismen
Prokaryote cel bijvoorbeeld bacterien, veel minder organellen aanwezig.
Virus zijn geen cellen omdat ze de andere cellen infecteren en die machine gebruiken om
zich te vermenigvuldigen. Ze beschikken zelf niet over een machine waarmee ze zich
kunnen vermenigvuldigen.
In de vroege fase van de evolutie, was er geen zuurstof in de atmosfeer. Toen de
blauwalgen kwamen en wel zuurstof konden maken kwam er zuurstof in de lucht. Dit
was killing voor de meeste organismen behalve voor simpele prokaryote die in staat
waren het zuurstof om te zetten in water. Deze organismen werden opgegeten door een
fagocyten, toen bleek er endosymbiose plaats te vinden. Vervolgens kon een
prokaryoot er energie van maken, dit waren de voorlopers van mitochondriën.
Veranderingen in omstandigheden maakte het dus mogelijk voor ontstaan van
verschillende organellen zoals de eukaryote.
Hoorcollege 3
Epitheel en cel differentiatie
Menselijk cellen kun je onderverdelen in:
- Epithelium (Epitheel)
o Huid protectie
o trans cellulair transport
o Secretie (differentiëren in klierweefsel)
o Absorptie
o Selectief permeabel
o Zenuwcellen die zorgen voor smaak, geur, etc
- Connective tissue (bindweefsel)
o Stroma (laag onder het epitheel)
o Vetweefsel
o Kraakbeen
o Bot
o Bloed
- Muscle tissue
o Skeletspier
o Hartspier
o Gladde spieren
Ons lichaam bevat 10.000x meer cellen dan de hele wereld aan bevolking van mensen.
Al deze cellen doen niet hetzelfde maar worden gedwongen in bepaalde functies, dit
proces heet differentiatie. Dit zodat een zenuwcel verschillende eiwitten tot expressie
brengen dan cellen in de maag.
Het multifunctionele systeem van een lichaam bestaat uit verschillende type cellen:
Stamcellen zijn de minst gedifferentieerde cellen en zitten in het lijf van de foetus. Deze
cellen kunnen nog tot alle mogelijke cellen differentiëren.
Stamcellen is een soort bron (ze zijn er altijd) voor progenitor cellen. Dit zijn een soort
stamcellen die altijd hetzelfde blijven (niet differentiëren) maar wel heel snel kunnen
delen. Hun niche is zo opgebouwd dat ze altijd stamcellen blijven. Bij kanker is dit ook
het geval, hier zitten de cellen ook in een bepaalde niche. Eigenlijk wil je dus om kanker
aan te kunnen pakken deze stamcellen in de niche aanpakken zodat je kanker bij de
wortels kan aangrijpen. Gedifferentieerde cellen zijn cellen die niet meer delen, ze
zitten vast in de G0 fase.
Epitheel dunne darm bestaat uit de fili en crypt. Hierbij
zitten de stamcellen helemaal aan de onderkant van de crypt,
daarboven zitten de progenitor cellen die afkomstig zijn uit 1
stamcel en daarboven zitten de gedifferentieerde cellen die
de daadwerkelijke functie uitvoeren waarna ze na een tijdje
in apoptose gaan en in de lumen terecht komen. Dit wordt
vervolgens uitgepoept.
De gedifferentieerde cellen kunnen verschillende functies
hebben:
- antrocyten voedsel opnemen
- slijmbekercellen produceren slijm
- endocriene cellen produceren hormonen
Paneth cellen zitten in iedere bodem van een crypt, ze hebben een Imuumfunctie om
bacteriën te bestrijden. Daarnaast blijven stamcellen, stamcellen als ze contact hebben
met Paneth cellen. De Paneth cellen geven dus de signalen af aan stamcellen om
stamcellen te blijven. Als een stamcel gaat delen wordt er door 1 van de twee cellen
contact verbroken met Paneth cel en gaat hij differentiëren.
,Er zijn verschillende signalen belangrijk voor de differentiatie.
- Lamina basalis
➢ Bestaat uit extra cellulaire matrix wat eigenlijk gewoon eiwitten zijn. De
belangrijkste is collageen type 4. Dit collageen vormt een soort
kippengaas die de grens vormt tussen epitheel en stroma. De cellen die op
de lamina basalis zitten zijn voor een gedeelte belangrijk voor
differentiatie. Elke lamina basalis kan op een andere plek een ander
signaal geven. In de longen geeft de lamina basalis dus een ander signaal
af aan epitheel cellen dan in de maag. Er zitten dus verschillende eiwitten
in de lamina basalis die zorgen voor deze verschillende afgifte van
signalen. Wel zit in ELKE lamina basalis collageen type 4.
- integrines
➢ De lamina basalis pakt de bovenliggende cellen vast met integrines. Dit
zijn bindingsmoleculen vanuit de moleculen in de cellen de lamina
basalis vastpakken. De verchillende soorten intergines
(alfa/beta/gamma) zorgen voor interactie met verschillende moleculen.
Dit heeft een effect op de transcriptie en dus differentiatie.
- Cadherines
➢ Zijn de bindingsmoleculen tussen cellen. Het zijn twee dezelfde moleculen
die met elkaar kunnen binden en zo cellen bij elkaar houden. Deze
binding zorgt ervoor dat bepaalde genen worden aangezet en zorgt dus
voor differentiatie.
- Hormonen
➢ We hebben heel veel hormonen. Deze zorgen allemaal voor het aanzetten
van bepaalde genen,
- Groeifactoren
➢ Worden uitgescheiden door cellen waardoor andere cellen weer een
interactie aangaan.
- Cytokines
➢ Zijn groeifactoren
- Neuronen
➢ Geven informatie door aan weefsels
- Gap junctions
➢ Gaatjes in het membraan waarmee buurcellen met elkaar in contact staan
waardoor ze kleine moleculen kunnen uitwisselen wat zorgt voor een
bepaalde vorm van functie en differentiatie.
Een cel kan zichzelf voortplanten. In de evolutie is er iets belangrijks voor een Multi
cellulair organismen, namelijk de complexiteit is beter. Door verschillende complexen
die worden gevormd door bacterien en/of cellen is de overlevingskans vaak groter.
Verschillende vormen van zo’n complex zijn:
- Biomolecular complex formation
➢ Ennzymatische reactie van verschillende eiwitten zijn aan elkaar geplakt.
Het substraat loopt dus als een soort lopende band langs alle reacties.
Het energie dat vrij komt in de ene omzetting kan gebruikt worden in de
andere reactie, dit is veel gunstiger dan dat alle reacties los van elkaar
stonden en het via diffusie naar elkaar moest stromen.
- Baceterial clone formation
, - Multicellular pattern formation
➢ Cellen vullen elkaar aan, bijvoorbeeld zoals de ‘’tip’’ cellen die een sensor
hebben naar de IVFG en de ‘Stolk’’ cellen die de tip volgen en
daadwerkelijk het bloedvat vormen.
Eukaryote cel DNA zit gescheiden, zijn meercellige organismen
Prokaryote cel bijvoorbeeld bacterien, veel minder organellen aanwezig.
Virus zijn geen cellen omdat ze de andere cellen infecteren en die machine gebruiken om
zich te vermenigvuldigen. Ze beschikken zelf niet over een machine waarmee ze zich
kunnen vermenigvuldigen.
In de vroege fase van de evolutie, was er geen zuurstof in de atmosfeer. Toen de
blauwalgen kwamen en wel zuurstof konden maken kwam er zuurstof in de lucht. Dit
was killing voor de meeste organismen behalve voor simpele prokaryote die in staat
waren het zuurstof om te zetten in water. Deze organismen werden opgegeten door een
fagocyten, toen bleek er endosymbiose plaats te vinden. Vervolgens kon een
prokaryoot er energie van maken, dit waren de voorlopers van mitochondriën.
Veranderingen in omstandigheden maakte het dus mogelijk voor ontstaan van
verschillende organellen zoals de eukaryote.
Hoorcollege 3
Epitheel en cel differentiatie
Menselijk cellen kun je onderverdelen in:
- Epithelium (Epitheel)
o Huid protectie
o trans cellulair transport
o Secretie (differentiëren in klierweefsel)
o Absorptie
o Selectief permeabel
o Zenuwcellen die zorgen voor smaak, geur, etc
- Connective tissue (bindweefsel)
o Stroma (laag onder het epitheel)
o Vetweefsel
o Kraakbeen
o Bot
o Bloed
- Muscle tissue
o Skeletspier
o Hartspier
o Gladde spieren
