Dit document maakt gebruik van bladwijzers.
NBA-handreiking 1141
Data-analyse bij de controle: uitdagingen en
vooral kansen
18 juni 2019
, NBA-handreiking 1141
Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
NBA-handreiking Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
NBA-handreiking: Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
Van toepassing op: Alle accountants die betrokken zijn bij de controle
Onderwerp: De accountant en de toepassing van data-analyse in de verschillende
fasen van de controle
Datum: 18 juni 2019
Status: NBA-handreiking, geen dwingende bepalingen. Wanneer in de tekst
het woord ‘dient’ of een synoniem daarvan wordt gebruikt, betreft het
een verwijzing naar wettelijke of overige verplichtingen.
Relevante regelgeving: Nadere voorschriften controle- en overige standaarden (NV COS).
De NBA is voornemens dit document in 2019 door te ontwikkelen als een zogenaamd ‘levend’
document, wat inhoudt dat het document regelmatig geactualiseerd zal worden met recente
ontwikkelingen en inzichten.
Koninklijke NBA 2
, NBA-handreiking 1141
Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
NBA-handreiking 1141, Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
Inhoudsopgave
1 Inleiding 5
2 Leeswijzer voor deze handreiking 6
3 De fasen van de controle en het toepassen van data-analyse 7
3.1 Inleiding 7
3.2 De accountant verzamelt controle-informatie in alle fasen van de controle 7
3.3 Data-analyse toepassen in de planningsfase en bij het uitvoeren van risico-
inschattingswerkzaamheden 7
3.4 Data-analyse toepassen bij het toetsen van interne beheersingsmaatregelen 9
3.5 Data-analyse toepassen bij het uitvoeren van gegevensgerichte werkzaamheden 9
4 Fraude 12
4.1 Inleiding 12
4.2 Risico-inschattingswerkzaamheden 12
4.3 Controlewerkzaamheden 13
4.4 Frauduleuze financiële verslaggeving 14
4.5 Oneigenlijke toe-eigening van activa 15
5 Het verkrijgen van de data en vaststellen van de betrouwbaarheid daarvan 16
5.1 De uitdaging voor de accountant bij de toepassing van data-analyse 16
5.2 Aandachtspunten om de betrouwbaarheid van de te analyseren data te evalueren 16
5.3 Aandachtspunten voor het ETL-proces 18
5.4 Overige aandachtspunten 19
6 Hoe resulteert data-analyse in voldoende en geschikte controle-informatie? 21
6.1 Wat is voldoende en geschikte controle-informatie? 21
6.2 Data-analyse toepassen om bevestigende controle-informatie te verkrijgen 22
6.3 Data-analyse toepassen om een (mogelijke) fout te ontdekken 22
7 Hoe gaat de accountant om met de uitkomsten van data-analyse? 24
7.1 Het definiëren van een norm 24
7.2 Nader onderzoek van de geconstateerde afwijkingen 24
8 Documentatie van de data-analyse werkzaamheden 26
8.1 Inleiding en aansluiting met voorgaande hoofstukken 26
8.2 Documentatie uitgevoerde data-analyse activiteiten 26
8.3 Welke data bewaart de accountant in het dossier? 27
Bijlage 1: Voorbeelden van data-analyse om een (mogelijke) fout te ontdekken 28
Bijlage 2: Hoe kan de accountant data-analyse activiteiten (inclusief documentatie) op een
gedegen wijze voorbereiden? 29
Bijlage 3: Begrippenlijst 34
Koninklijke NBA 3
, NBA-handreiking 1141
Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
Koninklijke NBA 4
NBA-handreiking 1141
Data-analyse bij de controle: uitdagingen en
vooral kansen
18 juni 2019
, NBA-handreiking 1141
Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
NBA-handreiking Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
NBA-handreiking: Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
Van toepassing op: Alle accountants die betrokken zijn bij de controle
Onderwerp: De accountant en de toepassing van data-analyse in de verschillende
fasen van de controle
Datum: 18 juni 2019
Status: NBA-handreiking, geen dwingende bepalingen. Wanneer in de tekst
het woord ‘dient’ of een synoniem daarvan wordt gebruikt, betreft het
een verwijzing naar wettelijke of overige verplichtingen.
Relevante regelgeving: Nadere voorschriften controle- en overige standaarden (NV COS).
De NBA is voornemens dit document in 2019 door te ontwikkelen als een zogenaamd ‘levend’
document, wat inhoudt dat het document regelmatig geactualiseerd zal worden met recente
ontwikkelingen en inzichten.
Koninklijke NBA 2
, NBA-handreiking 1141
Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
NBA-handreiking 1141, Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
Inhoudsopgave
1 Inleiding 5
2 Leeswijzer voor deze handreiking 6
3 De fasen van de controle en het toepassen van data-analyse 7
3.1 Inleiding 7
3.2 De accountant verzamelt controle-informatie in alle fasen van de controle 7
3.3 Data-analyse toepassen in de planningsfase en bij het uitvoeren van risico-
inschattingswerkzaamheden 7
3.4 Data-analyse toepassen bij het toetsen van interne beheersingsmaatregelen 9
3.5 Data-analyse toepassen bij het uitvoeren van gegevensgerichte werkzaamheden 9
4 Fraude 12
4.1 Inleiding 12
4.2 Risico-inschattingswerkzaamheden 12
4.3 Controlewerkzaamheden 13
4.4 Frauduleuze financiële verslaggeving 14
4.5 Oneigenlijke toe-eigening van activa 15
5 Het verkrijgen van de data en vaststellen van de betrouwbaarheid daarvan 16
5.1 De uitdaging voor de accountant bij de toepassing van data-analyse 16
5.2 Aandachtspunten om de betrouwbaarheid van de te analyseren data te evalueren 16
5.3 Aandachtspunten voor het ETL-proces 18
5.4 Overige aandachtspunten 19
6 Hoe resulteert data-analyse in voldoende en geschikte controle-informatie? 21
6.1 Wat is voldoende en geschikte controle-informatie? 21
6.2 Data-analyse toepassen om bevestigende controle-informatie te verkrijgen 22
6.3 Data-analyse toepassen om een (mogelijke) fout te ontdekken 22
7 Hoe gaat de accountant om met de uitkomsten van data-analyse? 24
7.1 Het definiëren van een norm 24
7.2 Nader onderzoek van de geconstateerde afwijkingen 24
8 Documentatie van de data-analyse werkzaamheden 26
8.1 Inleiding en aansluiting met voorgaande hoofstukken 26
8.2 Documentatie uitgevoerde data-analyse activiteiten 26
8.3 Welke data bewaart de accountant in het dossier? 27
Bijlage 1: Voorbeelden van data-analyse om een (mogelijke) fout te ontdekken 28
Bijlage 2: Hoe kan de accountant data-analyse activiteiten (inclusief documentatie) op een
gedegen wijze voorbereiden? 29
Bijlage 3: Begrippenlijst 34
Koninklijke NBA 3
, NBA-handreiking 1141
Data-analyse bij de controle: uitdagingen en vooral kansen
Koninklijke NBA 4
