Tentamen eerste kans:
Verkenning en verdieping sociale (on)veiligheid 2020-2021
Casus 1
Wesley is de jongste in een gezin met twee kinderen. Hij heeft een één jaar oudere zus, Kimberley.
Zijn moeder is bij zijn geboorte overleden en sindsdien voedt zijn vader de kinderen alleen op.
Vader werkt in de bouw, heeft onregelmatig werk en hangt vaak in het café. Ze wonen in een
achterstandswijk en er is altijd geldgebrek.
Vanaf de peuterleeftijd is Wesley een onrustig en driftig kind. Op de lagere school heeft hij vaak
ruzie met andere kinderen en hij wordt door de leraren regelmatig op de gang gezet. Zijn vader
weet er niet goed raad mee en geeft hem klappen als hij hoort dat Wesley zich weer eens
misdragen heeft.
Op zijn 9e komt hij voor het eerst in aanraking met de politie voor het stelen van 5 repen Mars.
Vanaf zijn 10e spijbelt hij veel en wordt hij betrapt op het stelen van een pakje sigaretten. Op zijn
13e slaat hij een medescholier bewusteloos, op het politiebureau valt het op dat hij naar alcohol
ruikt.
Vragen Jeugdcriminologie
Je bent als veiligheidscoördinator van de gemeente voorzitter van een multidisciplinaire werkgroep
die de casus van Wesley behandelt. Je weet dat er op verschillende niveaus universele risicofactoren
voor later crimineel gedrag bestaan. In het boek Focus op Jeugdcriminaliteit (2014) worden er vier
niveaus onderscheiden. In de casus zijn een aantal risicofactoren te herkennen die bij die
verschillende niveaus behoren.
A. Benoem de vier niveaus en benoem per niveau twee elementen uit Wesleys leven die als
risicofactor bekend staan. (4 punten)
1. Kindniveau : agressief, onrustig en driftig gedrag op jonge leeftijd, contact politie
onder de 12, veel oppositie/leeftijdsongewoon en regelovertredend gedrag, spijbelen
(max1, 0.5 per risicofactor)
2. Gezinsniveau: sociaal economische deprivatie (onregelmatig werk) /achterstand
en weinig toezicht, afwezigheid moeder en geringe pedagogische kwaliteiten
vader/ineffectieve discipline (max1, 0.5 per risicofactor)
3. School/Vrije tijd: Spijbelen, slechte leerprestaties, lokale jeugdgroep.. (max1, 0.5
per risicofactor)
4.Maatschappij/cultuur: achterstandswijk, vader veel in café/slechte omgeving
kinderen, geldgebrek (max1, 0.5 per risicofactor)
B. Wat wordt in het kader van risicofactoren bedoeld met de ‘cumulatieve effecttheorie’? (3
punten)
Leerdoel 1K (FJ blz 89)
Er is sprake van een complexe wisselwerking (1pt) tussen vroege risicofactoren
onderling, tussen late stoornissen onderling en tussen risicofactoren en stoornissen
die elkaar versterken en kunnen leiden tot een exponentiële toename. (1pt)
, Opeenstapeling van problemen zorgt voor een verhoogd risico op delinquent gedrag
(1pt). Het is dus niet zo dat één riscofactor de oorzaak is van criminele gedrag, het is
bijna altijd een multi-probleem situatie
C. Terrie Moffitt publiceerde in 1993 haar Twee Padentheorie over jeugdcriminaliteit. Ze
beschreef daarbij twee soorten paden die jeugdcriminelen kunnen bewandelen. Op welk pad
zit Wesely volgens Moffitt’s theorie? Beargumenteer je antwoord. (5 punten)
1pt voor juiste pad, max 4 voor onderbouwing
Life-course persistent pad (persistente): consistent antisociaal gedrag door leven
heen al vanaf jonge leeftijd (1)
- Wesley start vroeg namelijk op peuterleeftijd al onrustig en driftig (1)
- op lagere school al problemen met andere kinderen en leraren (op gang
gezet/spijbelen) (1)
- problematische persoonlijkheid (1)
- Tekortschietende pedagogische/affectieve reactie van vader (1)
- opbouw in probleemgedrag (en frequent)
- al vroeg eerste delicten (winkeldiefstal) (1)
- op zijn 13e al in contact met politie (geweldsdelict/alcohol) (1)
Vragen Governance
Naast dat Wesley veel steelt en in aanraking komt met de politie, hangt Wesley vaak buiten met
vrienden op straat. Om de sfeer erin te houden drinken zij alcohol, hebben zij grote
geluidsinstallaties mee en rijden zij constant heen en weer op scooters. De buurt klaagt over overlast
die door deze jongeren wordt veroorzaakt.
D. Beschrijf bovenstaande casus als een maatschappelijk probleem en een beleidsprobleem.
Maak bij de beantwoording van de vraag gebruik van de definities van beide begrippen. (3
punten)
(3pt totaal)
Het maatschappelijke probleem is de overlast die de jongeren veroorzaken (1
pt). Dit komt doordat er een discrepantie is tussen de huidige situatie en de
gewenste situatie (1 pt). Het is een beleidsprobleem omdat het
maatschappelijke probleem vatbaar is voor beleid en ook manipuleerbaar is
door de inzet van beleidsinstrumenten (1 pt)
E. Voordat beleid wordt uitgevoerd moet het eerst op de politieke agenda komen. Welk model
voor agendavorming denk jij dat hier het meest van toepassing is? Beargumenteer je
antwoord. (4 punten)
Naargelang het antwoord maximaal 4 punten. Er zijn vier mogelijke modellen
(barrièremodel, stromenmodel, kloofmodel en relatieve aandachtsmodel). In
principe kunnen alle modellen van toepassing zijn. Deze kunnen dan ook goed
gerekend worden, mits de motivatie voor het gekozen model juist is. Voor het
gekozen model 1 punt en voor de motivatie 3 punten)
F. Stel jij bent beleidsmedewerker binnen de gemeente waar Wesley en zijn familie wonen.
Welke beleidsinstrumenten zou jij inzetten om het beleidsprobleem aan te pakken? Benoem
in je antwoord de vier typen beleidsinstrumenten en geef bij elk type instrument een
voorbeeld dat past binnen bovenstaande casus. (8 punten)
Verkenning en verdieping sociale (on)veiligheid 2020-2021
Casus 1
Wesley is de jongste in een gezin met twee kinderen. Hij heeft een één jaar oudere zus, Kimberley.
Zijn moeder is bij zijn geboorte overleden en sindsdien voedt zijn vader de kinderen alleen op.
Vader werkt in de bouw, heeft onregelmatig werk en hangt vaak in het café. Ze wonen in een
achterstandswijk en er is altijd geldgebrek.
Vanaf de peuterleeftijd is Wesley een onrustig en driftig kind. Op de lagere school heeft hij vaak
ruzie met andere kinderen en hij wordt door de leraren regelmatig op de gang gezet. Zijn vader
weet er niet goed raad mee en geeft hem klappen als hij hoort dat Wesley zich weer eens
misdragen heeft.
Op zijn 9e komt hij voor het eerst in aanraking met de politie voor het stelen van 5 repen Mars.
Vanaf zijn 10e spijbelt hij veel en wordt hij betrapt op het stelen van een pakje sigaretten. Op zijn
13e slaat hij een medescholier bewusteloos, op het politiebureau valt het op dat hij naar alcohol
ruikt.
Vragen Jeugdcriminologie
Je bent als veiligheidscoördinator van de gemeente voorzitter van een multidisciplinaire werkgroep
die de casus van Wesley behandelt. Je weet dat er op verschillende niveaus universele risicofactoren
voor later crimineel gedrag bestaan. In het boek Focus op Jeugdcriminaliteit (2014) worden er vier
niveaus onderscheiden. In de casus zijn een aantal risicofactoren te herkennen die bij die
verschillende niveaus behoren.
A. Benoem de vier niveaus en benoem per niveau twee elementen uit Wesleys leven die als
risicofactor bekend staan. (4 punten)
1. Kindniveau : agressief, onrustig en driftig gedrag op jonge leeftijd, contact politie
onder de 12, veel oppositie/leeftijdsongewoon en regelovertredend gedrag, spijbelen
(max1, 0.5 per risicofactor)
2. Gezinsniveau: sociaal economische deprivatie (onregelmatig werk) /achterstand
en weinig toezicht, afwezigheid moeder en geringe pedagogische kwaliteiten
vader/ineffectieve discipline (max1, 0.5 per risicofactor)
3. School/Vrije tijd: Spijbelen, slechte leerprestaties, lokale jeugdgroep.. (max1, 0.5
per risicofactor)
4.Maatschappij/cultuur: achterstandswijk, vader veel in café/slechte omgeving
kinderen, geldgebrek (max1, 0.5 per risicofactor)
B. Wat wordt in het kader van risicofactoren bedoeld met de ‘cumulatieve effecttheorie’? (3
punten)
Leerdoel 1K (FJ blz 89)
Er is sprake van een complexe wisselwerking (1pt) tussen vroege risicofactoren
onderling, tussen late stoornissen onderling en tussen risicofactoren en stoornissen
die elkaar versterken en kunnen leiden tot een exponentiële toename. (1pt)
, Opeenstapeling van problemen zorgt voor een verhoogd risico op delinquent gedrag
(1pt). Het is dus niet zo dat één riscofactor de oorzaak is van criminele gedrag, het is
bijna altijd een multi-probleem situatie
C. Terrie Moffitt publiceerde in 1993 haar Twee Padentheorie over jeugdcriminaliteit. Ze
beschreef daarbij twee soorten paden die jeugdcriminelen kunnen bewandelen. Op welk pad
zit Wesely volgens Moffitt’s theorie? Beargumenteer je antwoord. (5 punten)
1pt voor juiste pad, max 4 voor onderbouwing
Life-course persistent pad (persistente): consistent antisociaal gedrag door leven
heen al vanaf jonge leeftijd (1)
- Wesley start vroeg namelijk op peuterleeftijd al onrustig en driftig (1)
- op lagere school al problemen met andere kinderen en leraren (op gang
gezet/spijbelen) (1)
- problematische persoonlijkheid (1)
- Tekortschietende pedagogische/affectieve reactie van vader (1)
- opbouw in probleemgedrag (en frequent)
- al vroeg eerste delicten (winkeldiefstal) (1)
- op zijn 13e al in contact met politie (geweldsdelict/alcohol) (1)
Vragen Governance
Naast dat Wesley veel steelt en in aanraking komt met de politie, hangt Wesley vaak buiten met
vrienden op straat. Om de sfeer erin te houden drinken zij alcohol, hebben zij grote
geluidsinstallaties mee en rijden zij constant heen en weer op scooters. De buurt klaagt over overlast
die door deze jongeren wordt veroorzaakt.
D. Beschrijf bovenstaande casus als een maatschappelijk probleem en een beleidsprobleem.
Maak bij de beantwoording van de vraag gebruik van de definities van beide begrippen. (3
punten)
(3pt totaal)
Het maatschappelijke probleem is de overlast die de jongeren veroorzaken (1
pt). Dit komt doordat er een discrepantie is tussen de huidige situatie en de
gewenste situatie (1 pt). Het is een beleidsprobleem omdat het
maatschappelijke probleem vatbaar is voor beleid en ook manipuleerbaar is
door de inzet van beleidsinstrumenten (1 pt)
E. Voordat beleid wordt uitgevoerd moet het eerst op de politieke agenda komen. Welk model
voor agendavorming denk jij dat hier het meest van toepassing is? Beargumenteer je
antwoord. (4 punten)
Naargelang het antwoord maximaal 4 punten. Er zijn vier mogelijke modellen
(barrièremodel, stromenmodel, kloofmodel en relatieve aandachtsmodel). In
principe kunnen alle modellen van toepassing zijn. Deze kunnen dan ook goed
gerekend worden, mits de motivatie voor het gekozen model juist is. Voor het
gekozen model 1 punt en voor de motivatie 3 punten)
F. Stel jij bent beleidsmedewerker binnen de gemeente waar Wesley en zijn familie wonen.
Welke beleidsinstrumenten zou jij inzetten om het beleidsprobleem aan te pakken? Benoem
in je antwoord de vier typen beleidsinstrumenten en geef bij elk type instrument een
voorbeeld dat past binnen bovenstaande casus. (8 punten)
