Samenvatting casus 3 blok GEZONDHEID

CASUS MARIEKE

CASUS begrippen

Saturatie  zuurstofgehalte in het bloed

Zuurstof bevochtigen met AquaPak 

- voor bevochtiging zuurstof wordt gebruik gemaakt van gesteriliseerd water AquaPak
- doel bevochtiging zuurstof is het voorkomen van uitdrogen van slijmvlies van mond en/of keel

beneden flow (bevochtigen zuurstof is nodig)  flow (zuurstofstroming) van > 5 liter p/min bij lagere flow
heeft het geen voordelen en is het effect beperkt

WIP werkgroep infectie preventie  bracht sinds 1988 nationale richtlijnen voor infectiepreventie uit voor
zorginstellingen




CGO

GEZONDHEIDSVERSCHILLEN EN SES


WAT ZIJN DE OORZAKEN VAN GEZONDHEIDSVERSCHILLEN?

Gezondheidsverschillen hangen vooral samen met SES en de daarbij behorende leefgewoonten en
(on)mogelijkheden van de mens



Gezondheid volgens WHO = een dynamische toestand van volledig lichamelijk, psychisch, spiritueel en sociaal
welbevinden, en niet alleen het ontbreken van ziekte of gebrek  meer ideëel dan praktisch

Gezondheid als dynamisch proces = hoe iemand reageert op uitdagingen in het leven en hoe hij zijn leven met
of zonder beperkingen vormgeeft

Gezondheid volgens Machteld Huber (positieve
gezondheid) = gezondheid is het vermogen zich
aan te passen en eigen regie te voeren in het licht
van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van
het leven  laat dynamiek van gezondheid zien +
veerkracht van mensen/vermogen van mensen om
gebruik te maken van hun netwerk wordt
betrokken bij het kijken naar gezondheid

- Zes domeinen worden onderscheiden

,Wat is zelfmanagement?

- Zelf doen en zelf bepalen
- Regievoeren over je eigen leven/ in staat zijn regie te voeren/regie te nemen
- Het feit dat je het kunt is belangrijker dan de mate waarin


Bewaken van de autonomie (belangrijk bij zelfmanagement)

- Zelfregie + zelfbehoud
- Je gunt de ander de vrijheid keuzes te kunnen maken/ respect
 In staat zijn keuzes te mogen maken



Zelfredzaamheid  in staat jezelf te redden  bijv. opstaan en naar de keuken lopen /of niet kunnen opstaan
om naar de keuken te lopen



Gelijke toegang en gelijke kansen in de zorg is kan soms ingewikkeld zijn




WAT WORDT VERSTAAN ONDER SOCIAALECONOMISCHE STATUS (SES)?

SES = Sociaal Economische Status  ook wel sociaaleconomische positie

- Een soort ‘ladder’ waarop mensen op basis van hun sociaaleconomische situatie (vooral inkomen en
opleiding) kunnen worden ingedeeld in een hoge, een midden- en een lage groep




WELKE INVLOED HEEFT EEN LAGE SES OP GEZONDHEID?

Gezondheidsverschillen tussen mensen met een hoge en een lage SES neemt toe

- Er is een relatie tussen opleidingsniveau en inkomen/ gezondheid en levensverwachting
 Laagopgeleiden leven gemiddeld ruim vijf jaar korter  bijv. doordat mensen met een lage SES
roken vaker, drinken vaker overmatig, hebben vaker ongezond voedingsgedrag, bewegen minder

- Mensen met een lage SES zijn:
 Vaker ziek
 Meer chronische aandoeningen
 Vaker voorkomende langdurige beperkingen (horen, zien, mobiliteit, ADL) – samenhangend met
vaker voorkomen van (chronische) gezondheidsproblemen
 Rapporteren meer lichamelijke stoornissen, beperkingen en handicaps
 Hebben vaker psychische stoornissen  psychische ongezondheid wordt bepaald door hun
kwetsbaarheid voor gebeurtenissen die stress oproepen (slechte woonomstandigheden/
vooruitzichten op de arbeidsmarkt/ opleiding / beroepsstatus / inkomen) + gevoel minder
controle te hebben op hun omgeving

- Mensen met een hoge SES zijn gezonder dan mensen met een lage SES

,  Verschil in levensverwachting in goede ervaren gezondheid tussen mensen met een lage en hoge
SES is ongeveer 15 jaar
 Mensen met een hogere beroepsstatus + inkomen rapporteren een betere ervaren gezondheid



Mensen met lage sociaaleconomische status (SES) / gekoppeld aan gezondheidsvaardigheden  hebben over
het algemeen een slechtere gezondheid (kanker, hart en vaatziekte, diabetes(voedingspatroon/overgewicht)
en astma(roken)) bijvoorbeeld omdat informatie niet goed verwerkt kan worden 

- Oorzaak gevolg  mensen overlijden eerder



Wat kan helpen / wat kan zorgverlener doen

Maatwerk:

- Meer ondersteuning bieden (of zoeken)
- Begrijpelijker informatiemateriaal
- Als zorgverlener normaliseren  mensen vertellen dat het niet raar is en uitleggen dat het vaker
voorkomt
- Als zorgverlener iemand zijn of haar informatie laten delen in een veilige omgeving
- Zorgverlener informeren over laaggeletterdheid/ slechte gezondheidsvaardigheden


Wat kan je doen

- Ondersteunen (instructiefilmpje/meelopen)
- Gebruik visuele middelen: video’s, plaatjes
- Informatie aanpassen op taalniveau  makkelijk taalgebruik/ concreet / herhalen
- Terugvragen  vragen te herhalen wat je hebt uitgelegd (op een aardige manier)  ik wil even weten
of u het begrepen heeft
- Punten die je wil maken beperken tot de belangrijkste (3-5) zodat er geen overvloed komt aan
informatie
- Gebruik eenvoudige taal (wel iemand als een volwassenen aanspreken)
- Stel 1 vraag tegelijk
- Moedig mensen aan vragen te stellen




GEZONDHEIDSDETERMINANTEN (HEALTH CONCEPT VAN LALONDE)

Kijken naar de zorgvrager vanuit 4 perspectieven/dimensies  holistische benadering

- Somatiek/lichamelijk
- Psyche
- Sociale
- Zingeving/spiritueel

Determinanten  beïnvloedende factor


WAT HOUDT HEALTH CONCEPT LALONDE IN?

, Health Concept van Lalonde = model om invloeden op gezondheid en plaats te geven  uitgaan van
gezondheid en niet van ziekte

- Voorheen was de manier om gezondheidsproblemen aan te pakken (gezien vanuit ziekte en het
terugdringen daarvan)  het toepassen, verbeteren en/of uitbreiden van
gezondheidszorgvoorzieningen
- Nu is de manier om gezondheidsproblemen aan te pakken (met Lalonde) 
gezondheidsdeterminanten, bepalende factoren die invloed hebben op ziekte en gezondheid


Gezondheidsdeterminanten Lalonde 

- Gezondheid is het uitgangspunt
- Hulpmiddel om gezondheidsdeterminanten in kaart te brengen die van invloed zijn op de gezondheid
van de mens
 Er wordt gekeken naar de gezondheidsdeterminanten die van invloed zijn op gezondheid op
groepsniveau (niet voor individuele gezondheid van een patiënt of cliënt nader te bekijken)
- Kan gebruikt worden voor analyse van gezondheid + analyse van gezondheidsprobleem
 Gezondheid kan worden verbeterd + risico’s kunnen worden verminderd + gezondheidsprobleem
wordt aangepakt vanuit de verschillende determinanten



Gezondheidsdeterminanten = groepen factoren die een kader bieden om
gezondheidsproblemen te analyseren  vormen een handvat voor:

- Het optimaliseren van gezondheidsproblemen
- Inzicht krijgen in gezondheidsrisico's
- Het verbeteren van de (volks)gezondheid
- Elk een specifieke invloed op een gezondheidsprobleem:
 Biologische factoren/ leefstijl & (gezondheid)gedrag / de fysieke
en maatschappelijke omgeving / voorzieningen gezondheidszorg -
medische zorg & preventie




WAT IS DE INVLOED VAN GEZONDHEIDSDETERMINANTEN OP GEZONDHEID?

Gezondheidsmodel van Lalonde

- Endogene determinanten – intern milieu  biologische
factoren
- Exogene determinanten – extern milieu 
 Fysieke leefomgeving  woonsituatie en wijk /
sociaal-maatschappelijke leefomgeving  sociale
relaties



Gezondheid als vertrekpunt + vanuit gezondheid denken

Biologische factoren/intern milieu (endogene persoonsgebonden gezondheidsdeterminant)