Samenvatting casus 7 blok GEZONDHEID

CASUS DHR. VAN DER BOOM MET DEMENTIE

CGO

Neuropsychiatrie = psychische klachten + hersenaandoening

Cognitieve stoornissen

- Geheugenstoornis
- Afasie  problemen met het verwerken en produceren van taal / taalstoornis als gevolg van niet
aangeboren hersenletsel (bijv. dementie) – niet spreken
- Apraxie  niet in staat zijn handelingen uit het dagelijks leven uit te voeren – persoon weet wel hoe
maar krijgt het niet voor elkaar spieren te bewegen
- Agnosie  het onvermogen om dingen (beelden, geluiden, geuren) te herkennen die via de zintuigen
(ogen, oren, neus, mond, tast) waargenomen worden – persoon herkent niet meer waar een
voorwerp of persoon of etc. voor is
- Stoornis in uitvoerende functies
- Stoornis in aandacht en concentratie
- Stoornis in visueel- ruimtelijke of constructieve vaardigheden

Dit kan je tegenkomen bij dementie




FASES VAN DEMENTIE

Verschil dementie met normale vergeetachtigheid

Vergeetachtigheid: ‘normale’ geheugenklachten (bijv. niet op iemand naam komen) 

- Kan iets erger worden bij normale veroudering
- Verstoort het dagelijks leven niet  iemand kan zonder moeite bijv. het huishouden doen/ financiën
regelen / reis ondernemen

Geheugenverlies bij dementie: veel ernstiger + wordt steeds erger (progressief) / degeneratief

- Invloed op dagelijks leven wordt steeds groter (veel dagelijkse handelingen zijn te moeilijk)
- Invloed op functioneren
- Breder dan even iets vergeten  bijv. niet alleen naam vergeten maar de persoon niet herkennen 
informatie verdwijnt langzaam en is niet meer op te halen

- Mensen krijgen op meerdere vlakken problemen (aandacht bijhouden/ iets plannen / dingen
onthouden / kwijtraken van spullen)

- Iemand krijgt moeite met plaats, tijd en omgeving  waar ben ik / welk dagdeel is het / welke dag leef
ik

- Mensen vergeten soms dat er iets in hun brein zit  informatie verdwijnt langzaam

- Vergeten van dingen die hij eerder heeft geleerd + slecht beoordelingsvermogen
- Problemen met de taal kunnen ontstaan/ problemen met het zien

, - Gedrag en karakter kan veranderen/ terugtrekken uit sociale activiteiten
- Onrust




FASES VAN DEMENTIE

1. Eerste stadium = stadium van ‘lichte verwardheid’ (disorientation)  niet in tijd, plaats en
persoon maar juist:

- Gaten in het heden en verleden (inprentings- en geheugenstoornissen)  tijd heeft nog zijn
structurerend karakter
- Problemen met ordenen van waarnemingen
- Problemen met vermogen tot oordelen

Oriënteren op de werkelijkheid heeft WEL zin

- Thuis wonen is nog mogelijk

2. Tweede stadium = stadium ‘verwardheid in tijd’ (time confusion)

Mensen raken verdwaald in de realiteit

- Tijd verliest zijn structurerende functie  tijdloze algemeenheid
- Verleden en heden lopen door elkaar
- Oudere praat meer over herinneringen
- Oudere leeft meer in een ‘eigen werkelijkheid’
- Hier wordt ook gekeken of het nog verantwoord is/kan om iemand thuis te laten wonen  mensen
raken de regie over hun eigen leven kwijt

3. Derde stadium = stadium van ‘voortdurende beweging’

- Verbale vermogens zijn langzaam aan het verdwijnen
- Persoon is minder ontvankelijk voor prikkels uit de omgeving
- Deze mensen houden van bewegingen en ritmische herhalingen

4. Vierde stadium = stadium van ‘vegeteren’

- De omgeving dringt nauwelijks meer door
- Ogen zijn gesloten
- Wel reactie op aanraking  oudere zijn zeer gevoelig voor warmte en koestering  communicatie op
lichaamstaal (mimiek/geur/aanrakingen/geluid)
- Mensen zijn volledig verpleegbehoeftig/afhankelijk



Wat is een heteroanamnese en waarom is deze in het geval van dementie onmisbaar

Om een beter beeld te vormen over de zorgvrager en zijn ‘problemen’

- Je stelt vragen over de patiënt aan bijv. mantelzorger of familielid  wanneer de patiënt zelf niet in
staat is goed te antwoorden of om een breder beeld te vormen




LEG DE ROL UIT VAN EEN CASEMANAGER DEMENTIE.

- Het vinden van de weg in de ingewikkelde wereld van zorg en welzijn

,  Welke hulpmiddelen zijn nodig
- Het regelen van zorg
 Wat moet er gedaan worden
 Wat moet er nog geregeld worden (plekken / extra hulp)
- Het bieden van emotionele begeleiding
 Psycho educatie geven  uitleg geven aan persoon zelf + omgeving
 Last afnemen van naasten (omgeving)
- Komt langs op vaste momenten
- Is telefonische bereikbaar
 Aanspreekpunt zijn
- Iedereen die de diagnose alzheimer of dementie heeft gekregen heeft recht op een casemanager
- (Praktische) tips
 Financieel
 Hoe omgaan met
 Tools geven



Wat is een MMSE en wat zegt deze

MMSE test meet de vaardigheden van de hersenen

De test is een screeningsinstrument

Wordt gebruikt bij een vermoeden van geheugenproblemen of dementie  geeft een beeld van iemands
geheugen, taalvermogen en concentratie (cognitieve vaardigheden)

De uitslag is diagnostisch  of er iets zou kunnen zijn

Wordt afgenomen door bijv. huisarts of verpleegkundige




LEG DE VERSCHILLENDE WOONVORMEN UIT VOOR DEMENTERENDE ZORGVRAGERS.

Vier groepen onderstaande woonvormen

- Verpleeghuis
 Grootschalig wonen  heel veel dingen gezamenlijk (grote gangen met veel appartementjes en 1
grote gezamenlijke ruimte voor iedereen) / je woont hier in principe op indicatie
 Kleinschalig wonen  vaak grote organisatie /afdeling wat kleiner (6 kamers 1 keuken 1
woonkamer) / je woont hier in principe op indicatie
 Particulier wonen  voor mensen met een zeer hoog inkomen/ je mag hier gaan wonen zonder
indicatie
- Mantelzorgwoning


Verder

- Thuis
- Ambulante ggz/ dagopvang of dagbehandeling / logeerhuizen

, BENADERINGSWIJZEN VOOR DEMENTIE

Algemeen

- Benader niet van achteren ( schrikreactie want achter hun rug ‘ bestaat niets meer’)
- Blijf binnen het gezichtsveld
- Blijf de aandacht vasthouden anders valt het verhaal uiteen
- Neem ooghoogte aan of maak je kleiner dan de persoon
- Neem tijd voor een handeling (praatje/aanraking/’afstemmen’)
- Praat niet te hard (lijkt alsof je kwaad bent)
- Praat langzaam + duidelijke korte zinnen + heldere concrete taal
 Is beter te volgen
- Sluit aan op woordgebruik van dementerende (woorden die de persoon zelf veel gebruikt)
- Geen meerkeuze vragen (kost veel moeite en energie)
- Ondersteun woorden met herkenbare signalen
- Wees alert op non-verbale signalen van de persoon (geeft soms beter aan wat iemand bedoelt)



Mede afhankelijk van stadium van de ziekte

Lichte verwardheid

- Realiteits-oriëntatie benaderingswijze: stimuleren en activeren om verloren contact met werkelijkheid
terug te vinden
 Info over plaats en gebeurtenissen, klok ophangen, omgeving aanpassen en oriënterend laten
zijn/symbolen
 Corrigeren verwardheid, bekrachtigen adequaat handelen



Matig-ernstige verwardheid

- Validation therapie: niet corrigeren maar meegaan in belevingswereld patiënt
 Empathisch zijn
 Bevestigen wat bewoner zegt
 Vragen naar-, herkennen van- en benoemen emoties



Eindstadium

- Passiviteit van dagelijks leven (PDL): zorg voor passieve patiënt
 Muziek opzetten, rustig aanpreken, koesteren
 Voorkomen decubitus, contracturen, ontspanning




BESCHRIJF WELKE MANIEREN ER ZIJN OM OM TE GAAN MET EEN DEMENTERENDE
ZORGVRAGER.

Realiteits oriëntatie training (ROT)