College 7. I) handhaving II) Invloed EU-recht op nationaal
bestuursrecht
Schadevergoeding bij een onrechtmatige daad
Op grond van artikel 8:90 en 8:91 Awb in de beroepsfase, nog niet in de bezwaarfase. Officieel doe je
dit via een zelfstandige verzoekschriftprocedure. Als je enkel het verzoek doet bij het bestuursorgaan
om nadeelcompensatie te vorderen, dan is dit niet de officiële weg.
Dubbele connexiteit is belangrijk om de vraag te beantwoorden of je met een zelfstandig
schadebesluit naar de bestuursrechter kunt. Vaak kan dit, maar in enkele gevallen niet.
1) Materieel: is de schadeoorzaak een besluit of handeling van het bestuur?
2) Formeel: voldoe het verzoek aan de processuele/formele kwaliteiten? De vraag of de
schadeoorzaak appellabel is.
Appellabel: schadeverzoek is dat ook. Niet appellabel: schadeverzoek is dat ook niet. Daar staat of
valt de bevoegdheid van de bestuursrechter mee (alleen bij zelfstandige schadebesluiten).
Straatprostitutie Heerlen: gebiedsaanwijzing is appellabel, ook als die bevoegdheid voortvloeit uit
een algemeen verbindend voorschrift die zelf niet appellabel is. De bestuursrechter was hier bevoegd
om de zaak te behandelen.
Bij een feitelijk handelen is de civiele rechter bevoegd om een schadeverzoek te behandelen.
Als een appellabel besluit niet is aangevochten, dan krijgt het de status van een bevoegd genomen
besluit. Als je na de beroeps/bezwaarperiode dus een zelfstandig schadeverzoek doet bij de civiele
rechter, dan zal deze niet bevoegd zijn omdat hij dient vast te houden aan het oordeel van de
bestuursrechter. Omdat er niet geprocedeerd is wordt het besluit dus geacht rechtmatig te zijn, en
dat is nou net waar de burgerlijke rechter niet over oordeelt. Kabouter-arrest.
Café t hemeltje, brandvoorschriften niet nageleefd. Bestuur had moeten handhaven.
Vuurwerkloods in woonwijk in enschede. Ging mis – ontploffing. Voorschriften voor opslag vuurwerk
waren niet in acht genomen. Bestuur had moeten toezien/controleren en moeten handhaven, niet
gebeurd.
Voorbeelden bij beginsel plicht tot handhaving
Bestuur moet handhaven. Maar loopt wel tegen grenzen aan van de democratische rechtstaat.
Idealiter is toezicht door toezichtambtenaren voldoende. = 1 e stap. Als toezicht werkt is de overheid
klaar.
Vaak is het niet voldoende. Leidt toezicht niet tot gewenste resultaat, dan kan worden gehandhaafd,
er volgt een handhavingsbesluit.
-A ze moeten wel de bevoegdheid hebben om zon besluit (beschikking) te nemen
B er zijn verschillende soorten sancties voor het bestuur. Afhankelijk van welke bevoegdheid is
geattribueerd door de wetgever.
Geen succes met handhavingsbesluit, dan wordt er tenuitvoergelegd. Besluit heeft vaak
voorwaardelijk karakter, burger kan het zelf nog oplossen, dan zal bestuur niks tenuitvoerleggen.
Tenuitvoerlegging is ook gebonden aan juridische grenzen.
A bevoegdheid tot opleggen van bestuurlijke sanctie is niet in de Awb te vinden. Daarvoor moet je
kijken in bijzondere wetten.
Bij handhavingsbesluiten wordt heel erg gehecht aan het legaliteitsbeginsel. Er zijn wel
uitzonderingen op dit beginsel, maar dat is bij begunstigende besluiten voor burger. Hier wordt de
, burger juist nadelig aangepakt, ingrijpende sanctie in burgers rechten en plichten à Er MOET een
bevoegdheid zijn in de wet – geen uitzonderingen
Handhaving
Traject tot mogelijke handhaving:
1) Toezicht
2) Handhavingsbesluit
a. Bevoegdheid tot handhaving
b. Soorten sancties, inclusief onderlinge verhouding
3) Tenuitvoerlegging
Een handhavingsbesluit:
1) Bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie/handhaving. Op grond van artikel
5:4 Awb zijn deze bevoegdheden te vinden in bijzondere wetten. In beginsel vind je deze niet
in de Awb zelf.
2) Soorten bestuurlijke sancties:
a. Last onder bestuursdwang
b. Last onder dwangsom
c. Bestuurlijke boete
Er zijn meerdere sancties, maar bovenstaande zijn veruit de meest voorkomende.
3 sancties in concreto:
1. last onder bestuursdwang
Last = een besluit, soort dreiging met bestuursdwang. Burger kan er nog aan ontkomen.
Illegaal bouwwerk in je tuin. Ziet toezichthouder en zegt dat is A- overtreding. B- Je moet het
ongedaan maken. C- Als jij het niet doet, dan doet wij het. D- Op jouw kosten (niet betalen voor
administratiekosten).
2. last onder dwangsom
Lijkt op bovenstaande. Ook last, dreiging.
Bedrijf doet iets illegaals, loost te veel. Gemeentebestuur zegt je doet iets illegaals, je moet ermee
stoppen, binnen week of 2/3, als je daarna nog niet stopt met lozen, ga jij aan ons een dwangsom
betalen voor iedere dag dat jij illegaal loost.
3. bestuurlijke boete
Lijkt op dwangsom. Maar geen last. Is betalingsverplichting!
Als er te grote/onomkeerbare schade wordt aangericht is spoedbestuursdwang mogelijk. Er kan
onmiddellijk bestuursdwang worden toegepast. Eerst tenuitvoerleggen, daarna komt het besluit.
Besluit is zo belangrijk voor burger voor bezwaar en beroep – rechtsbescherming.
Onderscheiding sancties naar het doel: artikel 5:2 Awb
Herstelsanctie (reparatoir)
Last onder bestuursdwang
Last onder dwangsom
Bestraffende sanctie (punitief)
Bestuurlijke boete. Onvoorwaardelijk, leedtoevoeging. Je hebt niet meer de mogelijkheid om
te herstellen.
bestuursrecht
Schadevergoeding bij een onrechtmatige daad
Op grond van artikel 8:90 en 8:91 Awb in de beroepsfase, nog niet in de bezwaarfase. Officieel doe je
dit via een zelfstandige verzoekschriftprocedure. Als je enkel het verzoek doet bij het bestuursorgaan
om nadeelcompensatie te vorderen, dan is dit niet de officiële weg.
Dubbele connexiteit is belangrijk om de vraag te beantwoorden of je met een zelfstandig
schadebesluit naar de bestuursrechter kunt. Vaak kan dit, maar in enkele gevallen niet.
1) Materieel: is de schadeoorzaak een besluit of handeling van het bestuur?
2) Formeel: voldoe het verzoek aan de processuele/formele kwaliteiten? De vraag of de
schadeoorzaak appellabel is.
Appellabel: schadeverzoek is dat ook. Niet appellabel: schadeverzoek is dat ook niet. Daar staat of
valt de bevoegdheid van de bestuursrechter mee (alleen bij zelfstandige schadebesluiten).
Straatprostitutie Heerlen: gebiedsaanwijzing is appellabel, ook als die bevoegdheid voortvloeit uit
een algemeen verbindend voorschrift die zelf niet appellabel is. De bestuursrechter was hier bevoegd
om de zaak te behandelen.
Bij een feitelijk handelen is de civiele rechter bevoegd om een schadeverzoek te behandelen.
Als een appellabel besluit niet is aangevochten, dan krijgt het de status van een bevoegd genomen
besluit. Als je na de beroeps/bezwaarperiode dus een zelfstandig schadeverzoek doet bij de civiele
rechter, dan zal deze niet bevoegd zijn omdat hij dient vast te houden aan het oordeel van de
bestuursrechter. Omdat er niet geprocedeerd is wordt het besluit dus geacht rechtmatig te zijn, en
dat is nou net waar de burgerlijke rechter niet over oordeelt. Kabouter-arrest.
Café t hemeltje, brandvoorschriften niet nageleefd. Bestuur had moeten handhaven.
Vuurwerkloods in woonwijk in enschede. Ging mis – ontploffing. Voorschriften voor opslag vuurwerk
waren niet in acht genomen. Bestuur had moeten toezien/controleren en moeten handhaven, niet
gebeurd.
Voorbeelden bij beginsel plicht tot handhaving
Bestuur moet handhaven. Maar loopt wel tegen grenzen aan van de democratische rechtstaat.
Idealiter is toezicht door toezichtambtenaren voldoende. = 1 e stap. Als toezicht werkt is de overheid
klaar.
Vaak is het niet voldoende. Leidt toezicht niet tot gewenste resultaat, dan kan worden gehandhaafd,
er volgt een handhavingsbesluit.
-A ze moeten wel de bevoegdheid hebben om zon besluit (beschikking) te nemen
B er zijn verschillende soorten sancties voor het bestuur. Afhankelijk van welke bevoegdheid is
geattribueerd door de wetgever.
Geen succes met handhavingsbesluit, dan wordt er tenuitvoergelegd. Besluit heeft vaak
voorwaardelijk karakter, burger kan het zelf nog oplossen, dan zal bestuur niks tenuitvoerleggen.
Tenuitvoerlegging is ook gebonden aan juridische grenzen.
A bevoegdheid tot opleggen van bestuurlijke sanctie is niet in de Awb te vinden. Daarvoor moet je
kijken in bijzondere wetten.
Bij handhavingsbesluiten wordt heel erg gehecht aan het legaliteitsbeginsel. Er zijn wel
uitzonderingen op dit beginsel, maar dat is bij begunstigende besluiten voor burger. Hier wordt de
, burger juist nadelig aangepakt, ingrijpende sanctie in burgers rechten en plichten à Er MOET een
bevoegdheid zijn in de wet – geen uitzonderingen
Handhaving
Traject tot mogelijke handhaving:
1) Toezicht
2) Handhavingsbesluit
a. Bevoegdheid tot handhaving
b. Soorten sancties, inclusief onderlinge verhouding
3) Tenuitvoerlegging
Een handhavingsbesluit:
1) Bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie/handhaving. Op grond van artikel
5:4 Awb zijn deze bevoegdheden te vinden in bijzondere wetten. In beginsel vind je deze niet
in de Awb zelf.
2) Soorten bestuurlijke sancties:
a. Last onder bestuursdwang
b. Last onder dwangsom
c. Bestuurlijke boete
Er zijn meerdere sancties, maar bovenstaande zijn veruit de meest voorkomende.
3 sancties in concreto:
1. last onder bestuursdwang
Last = een besluit, soort dreiging met bestuursdwang. Burger kan er nog aan ontkomen.
Illegaal bouwwerk in je tuin. Ziet toezichthouder en zegt dat is A- overtreding. B- Je moet het
ongedaan maken. C- Als jij het niet doet, dan doet wij het. D- Op jouw kosten (niet betalen voor
administratiekosten).
2. last onder dwangsom
Lijkt op bovenstaande. Ook last, dreiging.
Bedrijf doet iets illegaals, loost te veel. Gemeentebestuur zegt je doet iets illegaals, je moet ermee
stoppen, binnen week of 2/3, als je daarna nog niet stopt met lozen, ga jij aan ons een dwangsom
betalen voor iedere dag dat jij illegaal loost.
3. bestuurlijke boete
Lijkt op dwangsom. Maar geen last. Is betalingsverplichting!
Als er te grote/onomkeerbare schade wordt aangericht is spoedbestuursdwang mogelijk. Er kan
onmiddellijk bestuursdwang worden toegepast. Eerst tenuitvoerleggen, daarna komt het besluit.
Besluit is zo belangrijk voor burger voor bezwaar en beroep – rechtsbescherming.
Onderscheiding sancties naar het doel: artikel 5:2 Awb
Herstelsanctie (reparatoir)
Last onder bestuursdwang
Last onder dwangsom
Bestraffende sanctie (punitief)
Bestuurlijke boete. Onvoorwaardelijk, leedtoevoeging. Je hebt niet meer de mogelijkheid om
te herstellen.
