Media ethiek – Aantekeningen colleges
WEEK 1
Hoorcollege 1 – 30-05-2016
Presentatie richtlijnen: Vraagstelling artikel duidelijk stellen, welk onderzoeksmateriaal is er gebruikt,
hoe is dat geselecteerd, wat voor methode (kwantitatief, diepte-analyse etc), uitkomst, wat denk jij
persoonlijk dat de relevantie is van het onderzoek, in welke richting vervolgonderzoek.
Deadline is steeds vrijdag.
Harm (schade) & offence (aanstoot)
Presentatie: 14 juni
De journalist in de samenleving
16e en 17e eeuw: autoritair systeem ten dienste van de staat
18e eeuw: verlichting, ‘vierde stand’
19e eeuw: liberalisme
20e eeuw: doorontwikkeling, kritiek op liberalisme
20e eeuw II: nieuwe media
Waakhondfunctie pers: pers houdt overheid in de gaten en functioneert als een waakhond. Gaat
blaffen als er iets niet deugd.
In US: Yellow Pages, sensatienieuws
Oboentoe: gaat niet over mens als primair wezen maar individu
Poortwachtersfunctie: journalist moet eerst altijd feiten checken voordat hij ze publiceert. Komt in
gevaar omdat burgers nu alles op facebook ed kunnen zetten zonder dat het dus eerst gecontroleerd
wordt of het wel echt waar is.
Liberalisme, persvrijheid, libertairisme (=meest extreme vorm, voornaamste waarden, vrijheid zou
door niks ingeperkt mogen worden, zelfs geen ethische dingen)
Kritische reacties:
- Objectivisme: niveau van sensatie terugbrengen
- Sociale Rechtvaardigheid:
- Interpretationisme: kritische houding tegenover het ideaal van de objectiviteit. Standpunt: pers
moet wel vrij zijn, maar niet neutraal. Journalist is vooral duider van complexte gebeurtenissen.
Wereld zit zo complex in elkaar dat een gebeurtenis niet objectief geplaatst kan worden, er is altijd
een context.
- Advocational (partijdige) journalistiek: zelfde als interpretationisme
- Ethiek van gemeenschap en zorg
Korte samenvatting op blz. 67 en 68 in het boek.
, Opdracht: casus bedenken van een media ethisch dilemma (afgelopen 2 jaar). Waarin je een duidelijk
dilemma kan onderscheiden. Tussen 100 en 150 woorden.
Werkcollege 1 – 30-05-2016
Journalistieke waarden die voor mij het belangrijkst zijn:
1. Waarheidsgetrouw
2. Kritisch
3. Bronnen noemen
Volgens Aidan White:
1. Accuracy
2. Independence
3. Impartiality meer dan één kant aan een verhaal
4. Humanity
5. Accountability
Lezen deze week:
H2 approaches. Paragraaf media ethics + paragraaf essentials for ethis reasoning
dinsdag: h1 (zonder vragen op het eind)
woensdag: de rest van h2
Fairness: als een onbekend iemand een schandaal op het spoor is wordt die misschien minder snel
gehoord dan bijvoorbeeld een hoogleraar van de VU. Open vizier: als je jezelf anders voordoet (niet
als journalist) omdat je achter bepaalde informatie wilt komen.
Hoorcollege 2 – 31-5-2016
Ethiek: systematische reflectie op moraal
Moraal = waarden en normen die binnen een bepaalde cultuur gehanteerd worden. Inhoud moraal
kan per cultuur verschillen. Ongeschreven regels en gewoonten zijn van cruciaal belang voor de
samenleving waarbinnen die bepaalde moraal geldt.
Waarde = iets positiefs waar mensen krachtig naar streven
Normen = handelingsvoorschriften die wel of niet vastgesteld kunnen zijn, vaak ongeschreven.
Dienen om de waarden waarnaar gestreefd wordt, te beschermen.
Twee hoofdstromen: consequentialisme & deontologie (+ eventueel deugdethiek)
Consequentialisme
Gaat over consequenties
Basisregels: juistheid van handelingen wordt bepaald door de gevolgen
Intentie is niet van belang voor deze theorie
Daad is moreel goed/vereist
Maar: wat wordt als goed beschouwd, wat zijn goede gevolgen van je handelingen
Utilitarisme: onderafdeling van consequentialisme
Heeft vraag beantwoord: wat is goed? zoveel mogelijk geluk voor zoveel mogelijk mensen
Maar: wat is geluk? Is voor iedereen anders. Grondleggers vinden geluk plezier.
Grondleggers: Jeremy Bentham; John Stuart Mill. John Stuart Mill was petekind van Jeremy Bentham.
WEEK 1
Hoorcollege 1 – 30-05-2016
Presentatie richtlijnen: Vraagstelling artikel duidelijk stellen, welk onderzoeksmateriaal is er gebruikt,
hoe is dat geselecteerd, wat voor methode (kwantitatief, diepte-analyse etc), uitkomst, wat denk jij
persoonlijk dat de relevantie is van het onderzoek, in welke richting vervolgonderzoek.
Deadline is steeds vrijdag.
Harm (schade) & offence (aanstoot)
Presentatie: 14 juni
De journalist in de samenleving
16e en 17e eeuw: autoritair systeem ten dienste van de staat
18e eeuw: verlichting, ‘vierde stand’
19e eeuw: liberalisme
20e eeuw: doorontwikkeling, kritiek op liberalisme
20e eeuw II: nieuwe media
Waakhondfunctie pers: pers houdt overheid in de gaten en functioneert als een waakhond. Gaat
blaffen als er iets niet deugd.
In US: Yellow Pages, sensatienieuws
Oboentoe: gaat niet over mens als primair wezen maar individu
Poortwachtersfunctie: journalist moet eerst altijd feiten checken voordat hij ze publiceert. Komt in
gevaar omdat burgers nu alles op facebook ed kunnen zetten zonder dat het dus eerst gecontroleerd
wordt of het wel echt waar is.
Liberalisme, persvrijheid, libertairisme (=meest extreme vorm, voornaamste waarden, vrijheid zou
door niks ingeperkt mogen worden, zelfs geen ethische dingen)
Kritische reacties:
- Objectivisme: niveau van sensatie terugbrengen
- Sociale Rechtvaardigheid:
- Interpretationisme: kritische houding tegenover het ideaal van de objectiviteit. Standpunt: pers
moet wel vrij zijn, maar niet neutraal. Journalist is vooral duider van complexte gebeurtenissen.
Wereld zit zo complex in elkaar dat een gebeurtenis niet objectief geplaatst kan worden, er is altijd
een context.
- Advocational (partijdige) journalistiek: zelfde als interpretationisme
- Ethiek van gemeenschap en zorg
Korte samenvatting op blz. 67 en 68 in het boek.
, Opdracht: casus bedenken van een media ethisch dilemma (afgelopen 2 jaar). Waarin je een duidelijk
dilemma kan onderscheiden. Tussen 100 en 150 woorden.
Werkcollege 1 – 30-05-2016
Journalistieke waarden die voor mij het belangrijkst zijn:
1. Waarheidsgetrouw
2. Kritisch
3. Bronnen noemen
Volgens Aidan White:
1. Accuracy
2. Independence
3. Impartiality meer dan één kant aan een verhaal
4. Humanity
5. Accountability
Lezen deze week:
H2 approaches. Paragraaf media ethics + paragraaf essentials for ethis reasoning
dinsdag: h1 (zonder vragen op het eind)
woensdag: de rest van h2
Fairness: als een onbekend iemand een schandaal op het spoor is wordt die misschien minder snel
gehoord dan bijvoorbeeld een hoogleraar van de VU. Open vizier: als je jezelf anders voordoet (niet
als journalist) omdat je achter bepaalde informatie wilt komen.
Hoorcollege 2 – 31-5-2016
Ethiek: systematische reflectie op moraal
Moraal = waarden en normen die binnen een bepaalde cultuur gehanteerd worden. Inhoud moraal
kan per cultuur verschillen. Ongeschreven regels en gewoonten zijn van cruciaal belang voor de
samenleving waarbinnen die bepaalde moraal geldt.
Waarde = iets positiefs waar mensen krachtig naar streven
Normen = handelingsvoorschriften die wel of niet vastgesteld kunnen zijn, vaak ongeschreven.
Dienen om de waarden waarnaar gestreefd wordt, te beschermen.
Twee hoofdstromen: consequentialisme & deontologie (+ eventueel deugdethiek)
Consequentialisme
Gaat over consequenties
Basisregels: juistheid van handelingen wordt bepaald door de gevolgen
Intentie is niet van belang voor deze theorie
Daad is moreel goed/vereist
Maar: wat wordt als goed beschouwd, wat zijn goede gevolgen van je handelingen
Utilitarisme: onderafdeling van consequentialisme
Heeft vraag beantwoord: wat is goed? zoveel mogelijk geluk voor zoveel mogelijk mensen
Maar: wat is geluk? Is voor iedereen anders. Grondleggers vinden geluk plezier.
Grondleggers: Jeremy Bentham; John Stuart Mill. John Stuart Mill was petekind van Jeremy Bentham.
