Taak/probleem 4
Vignet 1
Leerdoel 1: Hoe uit depressie zich in mannen?
Donoghue (2014). Cannabis use, gender and age of onset of schizophrenia: Data from
the ÆSOP study.
Geslachtsverschil start schizofrenie: mannen zijn 1.63 jaar jonger bij hun eerste
psychotische symptomen. Een vroegere diagnose is geassocieerd met een slechtere prognose:
meer cognitieve en functionele verstoring, zwaardere symptomen, groter risico terugval en
hospitalisatie, langer hospitalisatie en minde responsiviteit antipsychotica.
Cannabis: vaak bij een eerste episode, vooral bij mannen. Het is geassocieerd met een
eerdere start (2.7 jaar eerder). Er is ook een associatie tussen de leeftijd waarop men met
cannabis start en de start van schizofrenie.
Doel huidig onderzoek: onderzoeken geslachtsverschil voor de leeftijd van de start van
schizofrenie + onderzoeken om het geslachtsverschil wordt beïnvloed door cannabisgebruik.
Methode: 3-jaar durende epidemiologische studie.
Resultaten:
- 511 participanten: 211 start voor 45, 63 geen cannabis data 143 participanten.
- 59% cannabis gebruikers.
- Cannabisgebruikers hebben een vroegere start van psychotische symptomen.
- Mannen gebruiker vaker dan vrouwen; gebruikers hebben vaker een verleden van illegaal
drugsgebruik.
- De gemiddelde leeftijd voor mannen zonder cannabis is 27.07 en voor vrouwen 30.76.
Het geslachtsverschil verdwijnt voor degene met cannabisgebruik (vrouwen dus mogelijk
gevoeliger voor cannabis gebruik > vermindert beschermende effect oestrogeen).
- Het mannelijk geslacht en cannabis gebruik beïnvloeden de leeftijd waarop psychotische
symptomen starten. Als ze samen worden ingevoerd is alleen cannabis significant. Er is
een significante interactie tussen geslacht en cannabis.
- 72.9% gebruikt ook andere illegale drugs, deze hebben echter geen invloed op de interactie.
Discussie:
Verklaringen:
- Leeftijd is een confounder: cannabisgebruik heeft geen invloed, maar komt gewoon meer
voor bij jongeren onwaarschijnlijk.
- Omgedraaide causatie: mensen met schizofrenie gaan cannabis gebruiken. Dit verklaart
niet de eerdere start en cannabis gebruik start vaak eerder.
- Cannabis is een causale factor in de ontwikkeling van schizofrenie: er is een significant
verhoogd risico voor een psychotische stoornis bij cannabisgebruikers. De relatie is
dosis-afhankelijk en de leeftijd van gebruik is geassocieerd met de leeftijd waarop de
ziekte start meeste bewijs.
Mogelijk hebben mensen met schizofrenie en cannabis gebruik een ander verloop: meer
cognitieve reserve = beter functionele uitkomst, minder neuro-ontwikkeling markers.
, De combinatie van cannabis gebruik en daaropvolgende schizofrenie komt mogelijk door een
kwetsbaarheid.
Kendler (2014). Sex Differences in the Pathways to Major Depression: A Study of
Opposite-Sex Twin Pairs.
Geslachtsverschillen etiologische paden depressie: vrouwen hebben veel vaker last van
depressie. Onderzoek stijgt binnen dit gebied.
Doel huidig onderzoek: onderzoeken geslachtsverschillen in etiologische paden depressie
met een brede set risicofactoren via een tweeling design.
Resultaten:
- 1057 man-vrouw tweelingparen: 208 depressie afgelopen jaar, 12 allebei.
- Depressie: 62% bij de meisjes, 38% bij de jongens.
Individuele paden:
Mannen
- Het pad van seksueel misbruik naar gedragsstoornis en vroege start anxiety stoornissen
sterker bij mannen.
- De paden van drugsmisbruik naar distale en afhankelijke proximale stressvolle
levensgebeurtenissen zijn ook sterker bij mannen.
- Het pad van afhankelijke proximale stressvolle levensgebeurtenissen naar depressie in het
afgelopen jaar is sterker bij mannen.
Vrouwen
- Paden van lage ouderlijke warmte naar vroege start anxiety stoornissen en geschiedenis
depressie is sterker bij vrouwen.
- De paden van lage huwelijkstevredenheid en sociale support naar depressie is sterker bij
vrouwen.
Alle outflow paden risicovariabelen
- Lage ouderlijke warmte, ouderlijk verlies, neuroticisme, trauma’s in het leven, scheiding,
sociale support en huwelijkstevredenheid dragen sterker bij aan het pad naar depressie bij
vrouwen.
- Lage eigenwaarde, distale en afhankelijke proximale stressvolle levensgebeurtenissen
dragen sterker bij aan depressie paden bij mannen.
Totale effecten risicovariabelen op kwetsbaarheid depressie
- Verschil in impact depressie minimaal (9):
- Verschil in impact depressie matig (3):
Ouderlijke warmte groter bij vrouwen.
o Oorzaak: neuroticisme, eerdere start anxiety, gedragsstoornis, scheiding,
geschiedenis depressie, huwelijkstevredenheid.
Kinderlijk misbruik groter bij mannen.
o Oorzaak: neuroticisme, vroege start anxiety, gedragsstoornis.
Depressie groter bij mannen.
o Oorzaak: afhankelijke proximale stressvolle levensgebeurtenissen.
- Verschil in impact depressie gemiddeld (4):
Vignet 1
Leerdoel 1: Hoe uit depressie zich in mannen?
Donoghue (2014). Cannabis use, gender and age of onset of schizophrenia: Data from
the ÆSOP study.
Geslachtsverschil start schizofrenie: mannen zijn 1.63 jaar jonger bij hun eerste
psychotische symptomen. Een vroegere diagnose is geassocieerd met een slechtere prognose:
meer cognitieve en functionele verstoring, zwaardere symptomen, groter risico terugval en
hospitalisatie, langer hospitalisatie en minde responsiviteit antipsychotica.
Cannabis: vaak bij een eerste episode, vooral bij mannen. Het is geassocieerd met een
eerdere start (2.7 jaar eerder). Er is ook een associatie tussen de leeftijd waarop men met
cannabis start en de start van schizofrenie.
Doel huidig onderzoek: onderzoeken geslachtsverschil voor de leeftijd van de start van
schizofrenie + onderzoeken om het geslachtsverschil wordt beïnvloed door cannabisgebruik.
Methode: 3-jaar durende epidemiologische studie.
Resultaten:
- 511 participanten: 211 start voor 45, 63 geen cannabis data 143 participanten.
- 59% cannabis gebruikers.
- Cannabisgebruikers hebben een vroegere start van psychotische symptomen.
- Mannen gebruiker vaker dan vrouwen; gebruikers hebben vaker een verleden van illegaal
drugsgebruik.
- De gemiddelde leeftijd voor mannen zonder cannabis is 27.07 en voor vrouwen 30.76.
Het geslachtsverschil verdwijnt voor degene met cannabisgebruik (vrouwen dus mogelijk
gevoeliger voor cannabis gebruik > vermindert beschermende effect oestrogeen).
- Het mannelijk geslacht en cannabis gebruik beïnvloeden de leeftijd waarop psychotische
symptomen starten. Als ze samen worden ingevoerd is alleen cannabis significant. Er is
een significante interactie tussen geslacht en cannabis.
- 72.9% gebruikt ook andere illegale drugs, deze hebben echter geen invloed op de interactie.
Discussie:
Verklaringen:
- Leeftijd is een confounder: cannabisgebruik heeft geen invloed, maar komt gewoon meer
voor bij jongeren onwaarschijnlijk.
- Omgedraaide causatie: mensen met schizofrenie gaan cannabis gebruiken. Dit verklaart
niet de eerdere start en cannabis gebruik start vaak eerder.
- Cannabis is een causale factor in de ontwikkeling van schizofrenie: er is een significant
verhoogd risico voor een psychotische stoornis bij cannabisgebruikers. De relatie is
dosis-afhankelijk en de leeftijd van gebruik is geassocieerd met de leeftijd waarop de
ziekte start meeste bewijs.
Mogelijk hebben mensen met schizofrenie en cannabis gebruik een ander verloop: meer
cognitieve reserve = beter functionele uitkomst, minder neuro-ontwikkeling markers.
, De combinatie van cannabis gebruik en daaropvolgende schizofrenie komt mogelijk door een
kwetsbaarheid.
Kendler (2014). Sex Differences in the Pathways to Major Depression: A Study of
Opposite-Sex Twin Pairs.
Geslachtsverschillen etiologische paden depressie: vrouwen hebben veel vaker last van
depressie. Onderzoek stijgt binnen dit gebied.
Doel huidig onderzoek: onderzoeken geslachtsverschillen in etiologische paden depressie
met een brede set risicofactoren via een tweeling design.
Resultaten:
- 1057 man-vrouw tweelingparen: 208 depressie afgelopen jaar, 12 allebei.
- Depressie: 62% bij de meisjes, 38% bij de jongens.
Individuele paden:
Mannen
- Het pad van seksueel misbruik naar gedragsstoornis en vroege start anxiety stoornissen
sterker bij mannen.
- De paden van drugsmisbruik naar distale en afhankelijke proximale stressvolle
levensgebeurtenissen zijn ook sterker bij mannen.
- Het pad van afhankelijke proximale stressvolle levensgebeurtenissen naar depressie in het
afgelopen jaar is sterker bij mannen.
Vrouwen
- Paden van lage ouderlijke warmte naar vroege start anxiety stoornissen en geschiedenis
depressie is sterker bij vrouwen.
- De paden van lage huwelijkstevredenheid en sociale support naar depressie is sterker bij
vrouwen.
Alle outflow paden risicovariabelen
- Lage ouderlijke warmte, ouderlijk verlies, neuroticisme, trauma’s in het leven, scheiding,
sociale support en huwelijkstevredenheid dragen sterker bij aan het pad naar depressie bij
vrouwen.
- Lage eigenwaarde, distale en afhankelijke proximale stressvolle levensgebeurtenissen
dragen sterker bij aan depressie paden bij mannen.
Totale effecten risicovariabelen op kwetsbaarheid depressie
- Verschil in impact depressie minimaal (9):
- Verschil in impact depressie matig (3):
Ouderlijke warmte groter bij vrouwen.
o Oorzaak: neuroticisme, eerdere start anxiety, gedragsstoornis, scheiding,
geschiedenis depressie, huwelijkstevredenheid.
Kinderlijk misbruik groter bij mannen.
o Oorzaak: neuroticisme, vroege start anxiety, gedragsstoornis.
Depressie groter bij mannen.
o Oorzaak: afhankelijke proximale stressvolle levensgebeurtenissen.
- Verschil in impact depressie gemiddeld (4):
