Samenvatting geneesmiddelenkennis
Hoofdstuk 9 luchtwegen
Hoesten
Hoesten is een reactie op een prikkel in de keelholte of luchtwegen. Het dient om stoffen uit de keelholten
of luchtwegen te halen die er niet thuishoren.
Productieve hoest: slijm op hoesten
Niet productieve hoest is prikkelhoest. Dit is vaak een bijwerking van een groep geneesmiddelen die
worden gebruikt bij hartfalen of hoge bloeddruk. Er wordt getwijfeld over de werking van hoestmiddelen.
Daarom worden deze ook niet vergoed.
Dit zijn de hoestmiddelen:
- Hoestprikkeldempende stoffen
- Expectorantia
- Mucolytica
- Emollientia
- Antihistaminica
Hoestprikkeldempende stoffen
Stoffen die de hoestprikkel onderdrukken, wanneer er vooral sprake is van een niet productieve hoest.
Noscapine en dextromethorfan mogen zonder recept gekocht worden omdat ze minder sterk zijn dan
codaïnde, waarvoor wel een recept nodig is.
Codaïne - /
Noscapine - Noscapect
Dextromethorfan - Darolan
Expectorantia
Stoffen die worden gebruikt om het ophoesten van slijm te vergemakkelijken. Hiervan ontbreekt het
bewijs.
Ammoniumchloride - Mixtura Resolvens FNA
Succus liquiritiae - /
Mucolytica
Zou invloed moeten hebben op de taaiheid van slijm in de luchtwegen. Maar hiervan ontbreekt het bewijs.
Broomhexine - Bisolvon
Acetylcysteïne - Fluimucil
Emollientia
Zou verzachting moeten geven van de geprikkelde slijmvliezen, maar hiervan ontbreekt het bewijs.
Tijmpreparaten - /
Althaeastroop - /
Antihistaminica
Het zijn geen echte hoestmiddelen. Worden aan kinderhoestsiropen toegevoegd voor de kalmerende
werking. Maar wordt niet aan kinderen onder de 2 jaar gegeven i.v.m de promethazine die er in zit.
(Wiegendood)
Allergieën
Een allergische reactie is een abnormale reactie op een niet-ziekteverwekkende lichaamsvreemde stof. De
antilichamen binden zich dan aan bepaalde cellen, mestcellen genaamd. Deze mestcellen bevinden zich in
de slijmvliezen, ze vallen uiteen, Er komt dan histamine vrij dat in het lichaam allergische reacties kan
, veroorzaken.
Bij lichte allergische reacties is er spraken van een loopneus, tranende ogen, geprikkelde slijmvliezen en
hoesten. Benauwdheid en diarree behoren tot de ernstigere reacties. Bij zeer ernstige gevallen is er sprake
van uitgebreide huiduitslag en een verlaging van de bloeddruk.
Bij een anafylactische shock wordt de bloeddruk van de persoon zo laag dat het lichaam in shocktoestand
komt. Er moet snel hulpverleend worden, anders kan de persoon eraan sterven.
Het ontstaan van een overgevoeligheidsreactie wordt sensibilisatie genoemd. Overgevoeligheid ontstaat
meestal pas na een paar keer in contact zijn geweest met de stof.
Kruisovergevoeligheid is als je allergisch bent voor een bepaald geneesmiddel, dan ben je ook allergisch
voor de geneesmiddelen in dezelfde geneesmiddelengroep.
De geneesmiddelen tegen allergie kunnen onderverdeeld worden in 4 groepen:
- Middelen die de effecten van histamine tegengaan
- Middelen die de verschijnselen van een allergische reactie onderdrukken
- Middelen die het vrijkomen van histamine remmen
- Middelen die een allergische reactie doen uitdoven
Middelen die de effecten van histamine tegengaan
Antihistaminica zijn stoffen die de aangrijpingsplaatsen van histamine blokkeren en daardoor effectief
zijn bij allergische reacties. Dit is te gebruiken bij ontsteking van het neusslijmvlies, ontsteking van het
oogbindvlies of netelroos.
Azelastine - Allergodil beschikbaar als oogdruppels en neusspray
Cetirizine - Zyrtc, reactine oraal, zonder recept
Clemastine - Tavegil krachtig (voor gebruik anafylactische shock)
Desloratadine - Aerius oraal
Ebastine - Kestine oraal
Fexofenadine - Telfast oraal
Levocabastine - Livocab beschikbaar als oogdruppels en neusspray
Levocetizine - Xyzal oraal
Loratadine - Claritine, Allerfre oraal, zonder recept
Mizolastine - Mizollen oraal
Promethazine - /
Hydroxyzine - / jeukstillend en kalmerend
Middelen die verschijnselen van een allergische reactie onderdrukken
Corticosteroïden worden bij allergische reacties gebruikt om hun ontsteking remmende werking, ze
onderdrukken de heftigheid van de reactie. Vaak wordt dit gebruikt voor een lokale inhalatietherapie bij
allergische aandoeningen in de luchtwegen. Als bijwerking komt er soms schimmelinfectie in de
mondholte. Om dit te voorkomen na gebruik mond uitspoelen met water.
Beclometason - Qvar lokaal gebruik longen
Budesonide - Pulmicort, Rhinocort allergische klachten neus
Ciclesonide - Alvesco lokaal gebruik longen
Fluticason - Flixtide, lokaal gebruik longen
Flixonase allergische klachten neus
Mometason - Nasonex allergische klachten neus
Prednisolon - Di-Adreson-F als ernstig oraal
bij anafylactische shock - injectie
Prednison - / als ernstig oraal
Hoofdstuk 9 luchtwegen
Hoesten
Hoesten is een reactie op een prikkel in de keelholte of luchtwegen. Het dient om stoffen uit de keelholten
of luchtwegen te halen die er niet thuishoren.
Productieve hoest: slijm op hoesten
Niet productieve hoest is prikkelhoest. Dit is vaak een bijwerking van een groep geneesmiddelen die
worden gebruikt bij hartfalen of hoge bloeddruk. Er wordt getwijfeld over de werking van hoestmiddelen.
Daarom worden deze ook niet vergoed.
Dit zijn de hoestmiddelen:
- Hoestprikkeldempende stoffen
- Expectorantia
- Mucolytica
- Emollientia
- Antihistaminica
Hoestprikkeldempende stoffen
Stoffen die de hoestprikkel onderdrukken, wanneer er vooral sprake is van een niet productieve hoest.
Noscapine en dextromethorfan mogen zonder recept gekocht worden omdat ze minder sterk zijn dan
codaïnde, waarvoor wel een recept nodig is.
Codaïne - /
Noscapine - Noscapect
Dextromethorfan - Darolan
Expectorantia
Stoffen die worden gebruikt om het ophoesten van slijm te vergemakkelijken. Hiervan ontbreekt het
bewijs.
Ammoniumchloride - Mixtura Resolvens FNA
Succus liquiritiae - /
Mucolytica
Zou invloed moeten hebben op de taaiheid van slijm in de luchtwegen. Maar hiervan ontbreekt het bewijs.
Broomhexine - Bisolvon
Acetylcysteïne - Fluimucil
Emollientia
Zou verzachting moeten geven van de geprikkelde slijmvliezen, maar hiervan ontbreekt het bewijs.
Tijmpreparaten - /
Althaeastroop - /
Antihistaminica
Het zijn geen echte hoestmiddelen. Worden aan kinderhoestsiropen toegevoegd voor de kalmerende
werking. Maar wordt niet aan kinderen onder de 2 jaar gegeven i.v.m de promethazine die er in zit.
(Wiegendood)
Allergieën
Een allergische reactie is een abnormale reactie op een niet-ziekteverwekkende lichaamsvreemde stof. De
antilichamen binden zich dan aan bepaalde cellen, mestcellen genaamd. Deze mestcellen bevinden zich in
de slijmvliezen, ze vallen uiteen, Er komt dan histamine vrij dat in het lichaam allergische reacties kan
, veroorzaken.
Bij lichte allergische reacties is er spraken van een loopneus, tranende ogen, geprikkelde slijmvliezen en
hoesten. Benauwdheid en diarree behoren tot de ernstigere reacties. Bij zeer ernstige gevallen is er sprake
van uitgebreide huiduitslag en een verlaging van de bloeddruk.
Bij een anafylactische shock wordt de bloeddruk van de persoon zo laag dat het lichaam in shocktoestand
komt. Er moet snel hulpverleend worden, anders kan de persoon eraan sterven.
Het ontstaan van een overgevoeligheidsreactie wordt sensibilisatie genoemd. Overgevoeligheid ontstaat
meestal pas na een paar keer in contact zijn geweest met de stof.
Kruisovergevoeligheid is als je allergisch bent voor een bepaald geneesmiddel, dan ben je ook allergisch
voor de geneesmiddelen in dezelfde geneesmiddelengroep.
De geneesmiddelen tegen allergie kunnen onderverdeeld worden in 4 groepen:
- Middelen die de effecten van histamine tegengaan
- Middelen die de verschijnselen van een allergische reactie onderdrukken
- Middelen die het vrijkomen van histamine remmen
- Middelen die een allergische reactie doen uitdoven
Middelen die de effecten van histamine tegengaan
Antihistaminica zijn stoffen die de aangrijpingsplaatsen van histamine blokkeren en daardoor effectief
zijn bij allergische reacties. Dit is te gebruiken bij ontsteking van het neusslijmvlies, ontsteking van het
oogbindvlies of netelroos.
Azelastine - Allergodil beschikbaar als oogdruppels en neusspray
Cetirizine - Zyrtc, reactine oraal, zonder recept
Clemastine - Tavegil krachtig (voor gebruik anafylactische shock)
Desloratadine - Aerius oraal
Ebastine - Kestine oraal
Fexofenadine - Telfast oraal
Levocabastine - Livocab beschikbaar als oogdruppels en neusspray
Levocetizine - Xyzal oraal
Loratadine - Claritine, Allerfre oraal, zonder recept
Mizolastine - Mizollen oraal
Promethazine - /
Hydroxyzine - / jeukstillend en kalmerend
Middelen die verschijnselen van een allergische reactie onderdrukken
Corticosteroïden worden bij allergische reacties gebruikt om hun ontsteking remmende werking, ze
onderdrukken de heftigheid van de reactie. Vaak wordt dit gebruikt voor een lokale inhalatietherapie bij
allergische aandoeningen in de luchtwegen. Als bijwerking komt er soms schimmelinfectie in de
mondholte. Om dit te voorkomen na gebruik mond uitspoelen met water.
Beclometason - Qvar lokaal gebruik longen
Budesonide - Pulmicort, Rhinocort allergische klachten neus
Ciclesonide - Alvesco lokaal gebruik longen
Fluticason - Flixtide, lokaal gebruik longen
Flixonase allergische klachten neus
Mometason - Nasonex allergische klachten neus
Prednisolon - Di-Adreson-F als ernstig oraal
bij anafylactische shock - injectie
Prednison - / als ernstig oraal
