Leefstijl en ziekteleer
Inleiding geneesmiddelen, leefstijl en ziekteleer 1
Verschil in gezondheid tussen rijke en arme landen verklaard door:
• Leefomstandigheden en leefstijl
• Beschikking over apparatuur, professionals, infrastructuur
• Medicatie
-50% volwassen Nederlanders -> overgewicht, BMI 25-30.
-Bijna 14% volwassenen -> ernstig overgewicht (obesitas), BMI >30.
-Kinderen (4 t/m 17) -> 16% overgewicht, van wie 3,5% ernstig.
-Bij een BMI >30 (obesitas) of >25 (overgewicht) en met een verhoogd risico op ziekten die
met overgewicht samenhangen, zoals hart- en vaatziekten of diabetes type 2, vergoedt de
verzekering een gecombineerde leefstijl interventie (2-jarig).
-Onderdelen van een leefstijl interventie:
• Voeding
• Beweging
• Ontspanning
(Duurzame gedragsverandering).
Belangrijkste ziektes die met leefstijl samenhangen:
• COPD
• Diabetes type 2
• Hart- en vaatziekten
• Kanker
Richtlijnen -> (para-) medische richtlijnen ondersteunen de klinische besluitvorming en
dragen bij aan betere zorg, meer transparantie en minder ongewenste praktijkvariatie.
Wetenschappelijk onderbouwd, consensus. Het zijn geen dwingende voorschriften, maar
afwijken moet goed onderbouwd worden.
Leefstijl richtlijnen (o.a.):
-NHG-standaard cardiovasculair risicomanagement
-Stoppen met roken NHG-richtlijn
Volgens de NHG-richtlijnen cardiovasculair risicomanagement:
-Vraagt de arts in de anamnese naar zoiets als een lage SES.
-Worden als risicofactoren o.a. alcohol, bewegen, roken en voeding genoemd.
-Heeft een medicamenteuze behandeling van een cardiovasculaire aandoening niet meer
effect dan leefstijladvies.
-86% van iedereen met longkanker krijgt dit door roken.
-Een leefstijl advies uit de richtlijn is -> tenminste 150 minuten per week matig intensieve
inspanning.
Richtlijn stoppen met roken:
-De eerste keus interventie voor stoppen met roken is een intensieve leefstijl interventie.
-De tweede keus is medicatie (niet een e-sigaret).
,WHO ’s definitie van gezondheid -> ‘een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en
sociaal welzijn en niet alleen het gebrek aan ziekte of kwalen’.
-Op systeem/orgaan/weefsel of celniveau -> homeostase wordt verstoord.
Energiehuishouding cel:
Fotosynthese:
Verbranding glucose:
-Mitochondriën
-38 ATP
Homeostase:
,Ziekte
-Kanker -> tast DNA aan.
-Ziekte in het algemeen -> de cel kan door extracellulaire en intracellulaire invloeden het
inwendig milieu niet handhaven -> homeostase wordt verstoord -> cel schade of -dood.
-Oorzaken ziekte -> fysisch, chemisch, genetisch, microbiologisch en immunologisch.
Farmacodynamie: hoe werkt een geneesmiddel?
Boodschapper, signaal en effect.
Boodschappers: hormonen, mediatoren en neurotransmitters.
, Signaal en actie:
-Medicatie werkt op eiwitten.
-Eiwitcategorie 1 -> receptoren.
-Receptoren (eiwitten) op de cel blokkeren of stimuleren.
Receptoren: agonist/antagonist.
-Agonist -> zelfde effect.
-Antagonist -> tegengesteld effect door blokkade.
-Voorbeeld -> bètablokker blokkeert de receptor
waardoor signaal om hartfrequentie te verhogen niet
aankomt; blokkade van de stimulerende werking van
adrenaline.
Inleiding geneesmiddelen, leefstijl en ziekteleer 1
Verschil in gezondheid tussen rijke en arme landen verklaard door:
• Leefomstandigheden en leefstijl
• Beschikking over apparatuur, professionals, infrastructuur
• Medicatie
-50% volwassen Nederlanders -> overgewicht, BMI 25-30.
-Bijna 14% volwassenen -> ernstig overgewicht (obesitas), BMI >30.
-Kinderen (4 t/m 17) -> 16% overgewicht, van wie 3,5% ernstig.
-Bij een BMI >30 (obesitas) of >25 (overgewicht) en met een verhoogd risico op ziekten die
met overgewicht samenhangen, zoals hart- en vaatziekten of diabetes type 2, vergoedt de
verzekering een gecombineerde leefstijl interventie (2-jarig).
-Onderdelen van een leefstijl interventie:
• Voeding
• Beweging
• Ontspanning
(Duurzame gedragsverandering).
Belangrijkste ziektes die met leefstijl samenhangen:
• COPD
• Diabetes type 2
• Hart- en vaatziekten
• Kanker
Richtlijnen -> (para-) medische richtlijnen ondersteunen de klinische besluitvorming en
dragen bij aan betere zorg, meer transparantie en minder ongewenste praktijkvariatie.
Wetenschappelijk onderbouwd, consensus. Het zijn geen dwingende voorschriften, maar
afwijken moet goed onderbouwd worden.
Leefstijl richtlijnen (o.a.):
-NHG-standaard cardiovasculair risicomanagement
-Stoppen met roken NHG-richtlijn
Volgens de NHG-richtlijnen cardiovasculair risicomanagement:
-Vraagt de arts in de anamnese naar zoiets als een lage SES.
-Worden als risicofactoren o.a. alcohol, bewegen, roken en voeding genoemd.
-Heeft een medicamenteuze behandeling van een cardiovasculaire aandoening niet meer
effect dan leefstijladvies.
-86% van iedereen met longkanker krijgt dit door roken.
-Een leefstijl advies uit de richtlijn is -> tenminste 150 minuten per week matig intensieve
inspanning.
Richtlijn stoppen met roken:
-De eerste keus interventie voor stoppen met roken is een intensieve leefstijl interventie.
-De tweede keus is medicatie (niet een e-sigaret).
,WHO ’s definitie van gezondheid -> ‘een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en
sociaal welzijn en niet alleen het gebrek aan ziekte of kwalen’.
-Op systeem/orgaan/weefsel of celniveau -> homeostase wordt verstoord.
Energiehuishouding cel:
Fotosynthese:
Verbranding glucose:
-Mitochondriën
-38 ATP
Homeostase:
,Ziekte
-Kanker -> tast DNA aan.
-Ziekte in het algemeen -> de cel kan door extracellulaire en intracellulaire invloeden het
inwendig milieu niet handhaven -> homeostase wordt verstoord -> cel schade of -dood.
-Oorzaken ziekte -> fysisch, chemisch, genetisch, microbiologisch en immunologisch.
Farmacodynamie: hoe werkt een geneesmiddel?
Boodschapper, signaal en effect.
Boodschappers: hormonen, mediatoren en neurotransmitters.
, Signaal en actie:
-Medicatie werkt op eiwitten.
-Eiwitcategorie 1 -> receptoren.
-Receptoren (eiwitten) op de cel blokkeren of stimuleren.
Receptoren: agonist/antagonist.
-Agonist -> zelfde effect.
-Antagonist -> tegengesteld effect door blokkade.
-Voorbeeld -> bètablokker blokkeert de receptor
waardoor signaal om hartfrequentie te verhogen niet
aankomt; blokkade van de stimulerende werking van
adrenaline.
