Lecture 13 Psychologische stoornissen
Conceptualisatie en classificatie
- psychologische stoornis: ziekheid van de geest
- wat veroorzaakt psychologische stoornissen?
- vroeger dacht men -> dat het kwam door de duivel
-> ziekte (organische of psychologische oorzaak)
- nu -> ziekte
- diathesis-stress model: de diathese (vatbaarheid voor een ziekte) creëert een risico
van ziekte en de stress veroorzaakt een risico op problemen
- zie slide 7 ! -> genen en omgeving spelen een rol
- diagnose psychologische stoornissen
- gestructureerde klinische interviews
- objectieve testen
- projectieve testen-> wat zie je er achter
- laboratorium testen -> neuro-afbeeldingen
- een diagnose is gemaakt met referentie naar de DSM -> wat is de criteria
- een persoon heeft een stoornis of niet
- stoornissen hebben effect op emoties en mood
- stoornissen hebben effect op gedachten
- persoonlijkheidsstoornissen -> zijn extreem op persoonlijkheidsstrekken (vb. borderline)
- ontwikkelingsstoornissen -> komen tot uitdrukking in de kindertijd (bv. adhd en autisme)
Stoornissen hebben effect op emoties en moods
- angststoornissen: bang voor dingen die niet gevaarlijk zijn
- specifieke fobieën: angst voor specifieke objecten (vb. clasutrofobie)
- veel mensen hebben dit-> ongeveer 29 %
- sociale angststoornissen (vb. sociale fobie) -> ongeveer 13 %
- gegeneraliseerde angst stoornissen: je kan de situatie niet vermijden -> 6 %
- bij specifieke en sociale angststoornissen kan je wel de situatie vermijden
- paniek stoornissen: gebeurt plotseling -> 5% vrouwen en 2% mannen
- bijdragende en gerelateerde factoren:
- diathese: genetisch aanleg
- diathese: geleerde historie; vb. ooit aangevallen door een hond -> bang voor honden
- soms zijn mensen bang zonder dat ze er ooit mee in aanraking zijn geweest
- stress: trauma; hoe meer stress, hoe groter de kans op een stoornis
- meer activiteit in de amygdala
- lage sensitiviteit voor GABA -> verhoogde activiteit in zenuwstelsel
- GABA is een remmend neurotransmitter
- bevooroordeelde aandacht en perceptie
- mensen met een angst zijn langzamer in een emotionele strooptask omdat hun
aandacht naar de woorden wordt getrokken
- het is moeilijk te zeggen wat echt de oorzaak is, maar de hierboven genoemde ‘oorzaken’ hebben
een relatie met de stoornissen
- obsessieve-compulsieve stoornis: een interne angst door gedachten (obsessies)
- compulsief gedrag serves om om te gaan met obsessies
- dwangstoornis
Conceptualisatie en classificatie
- psychologische stoornis: ziekheid van de geest
- wat veroorzaakt psychologische stoornissen?
- vroeger dacht men -> dat het kwam door de duivel
-> ziekte (organische of psychologische oorzaak)
- nu -> ziekte
- diathesis-stress model: de diathese (vatbaarheid voor een ziekte) creëert een risico
van ziekte en de stress veroorzaakt een risico op problemen
- zie slide 7 ! -> genen en omgeving spelen een rol
- diagnose psychologische stoornissen
- gestructureerde klinische interviews
- objectieve testen
- projectieve testen-> wat zie je er achter
- laboratorium testen -> neuro-afbeeldingen
- een diagnose is gemaakt met referentie naar de DSM -> wat is de criteria
- een persoon heeft een stoornis of niet
- stoornissen hebben effect op emoties en mood
- stoornissen hebben effect op gedachten
- persoonlijkheidsstoornissen -> zijn extreem op persoonlijkheidsstrekken (vb. borderline)
- ontwikkelingsstoornissen -> komen tot uitdrukking in de kindertijd (bv. adhd en autisme)
Stoornissen hebben effect op emoties en moods
- angststoornissen: bang voor dingen die niet gevaarlijk zijn
- specifieke fobieën: angst voor specifieke objecten (vb. clasutrofobie)
- veel mensen hebben dit-> ongeveer 29 %
- sociale angststoornissen (vb. sociale fobie) -> ongeveer 13 %
- gegeneraliseerde angst stoornissen: je kan de situatie niet vermijden -> 6 %
- bij specifieke en sociale angststoornissen kan je wel de situatie vermijden
- paniek stoornissen: gebeurt plotseling -> 5% vrouwen en 2% mannen
- bijdragende en gerelateerde factoren:
- diathese: genetisch aanleg
- diathese: geleerde historie; vb. ooit aangevallen door een hond -> bang voor honden
- soms zijn mensen bang zonder dat ze er ooit mee in aanraking zijn geweest
- stress: trauma; hoe meer stress, hoe groter de kans op een stoornis
- meer activiteit in de amygdala
- lage sensitiviteit voor GABA -> verhoogde activiteit in zenuwstelsel
- GABA is een remmend neurotransmitter
- bevooroordeelde aandacht en perceptie
- mensen met een angst zijn langzamer in een emotionele strooptask omdat hun
aandacht naar de woorden wordt getrokken
- het is moeilijk te zeggen wat echt de oorzaak is, maar de hierboven genoemde ‘oorzaken’ hebben
een relatie met de stoornissen
- obsessieve-compulsieve stoornis: een interne angst door gedachten (obsessies)
- compulsief gedrag serves om om te gaan met obsessies
- dwangstoornis
