Proeftoets organisatiewetenschappen
Werkgroep 26 mei 2016
Vraag 1 Coördinatiemechanismen (15 punten)
Begin dit jaar is de uitbraak van een resistente bacterie in Rijnland Ziekenhuis aan de Raad van
Bestuur gemeld. Het werd snel duidelijk dat deze melding maanden eerder plaats had moeten
vinden. Inmiddels zijn 40 patiënten met de bacterie besmet, waarvan er 2 zijn overleden.
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft besloten om het Rijnland Ziekenhuis voor twee
maanden onder verscherpt toezicht te stellen. De inspectie heeft onvoldoende vertrouwen in het
ziekenhuisbestuur om eigenhandig de uitbraak van de gevaarlijke bacterie onder controle te krijgen.
Een van de conclusies van de IGZ heeft betrekking op de afstemming binnen het team dat
verantwoordelijk wordt gehouden voor het te laat melden van de uitbraak. Het team bestaat uit arts-
microbiologen en hygiënisten. De meeste teamleden waren namelijk op de hoogte van de
problemen. Niemand stelde het echter met overtuigingskracht aan de orde bij de leiding van het
ziekenhuis, aldus de onderzoekers van de IGZ.
Welke coördinatiemechanismen zouden ingezet kunnen worden om de afstemming binnen het team
van arts-microbiologen en hygiënisten in het Rijnland Ziekenhuis te bevorderen?
Leg als eerste alle coördinatiemechanismen uit (van Mintzberg en Gittell), en leg per
coördinatiemechanisme uit in hoeverre deze ingezet zou kunnen worden om de afstemming tussen
arts-microbiologen en hygiënisten te bevorderen.
ANTWOORD
Coördinatiemechanismen Mintzberg:
Onderlinge aanpassing: het werk wordt gecoördineerd via het simpele proces van informele
communicatie. De controle van het werk is in handen van de mensen die het werk uitvoeren. Wordt
gebruikt in de meest eenvoudige organisaties. Er ontstaat aanpassing. Je kunt veel kennis overdragen
aan elkaar en je past je aan aan de situatie. is niet handig in deze kritieke organisatie.
Direct toezicht: één persoon neemt de verantwoordelijkheid van het werk van anderen op zich, geeft
instructies en bewaakt de werkzaamheden. zou goed van pas komen, er moet gecentraliseerd
worden want er is gevaar.
Standaardisatie van werkprocessen: de inhoud van het werk is gespecificeerd of geprogrammeerd.
Standaardisatie van output: de resultaten van het werk zijn gespecifieerd. komt niet van pas.
Standaardisatie van vaardigheden en kennis: training die vereist is voor de uitvoering van werk is
gespecificeerd. in de training zou vereist moeten zijn wat er gedaan wordt bij een uitbraak van een
infectie.
Coördinatiemechanismen Gittell:
Boundary spanners: mensen zorgen ervoor dat andere mensen met elkaar verbonden worden.
iemand moet de medewerkers en leiding met elkaar verbinden.
Team meetings: overleg vormen. er zou een team bij elkaar moeten komen om te overleggen over
de oplossing.
Work routines: codificeren. niet van pas.
, Vraag 2 Configuraties (25 punten)
De Sint Serafina Stichting is een grote organisatie die zorg verleent aan lichamelijk gehandicapten in
de regio Rijnmond. De stichting biedt zowel ambulante zorg aan voor thuiswonende gehandicapten,
als dagbehandeling en permanente residentiële (verblijfs) zorg. Ook verleent zij zorg voor zowel
gehandicapten kinderen, volwassen als ouderen.
De afgelopen jaren is de financiële positie van de organisatie echter langzamerhand aan het
verslechteren. Een onderzoek heeft uitgewezen dat er te veel geld wordt uitgegeven aan het besturen
en coördineren van de organisatie en juist relatief weinig aan de zorgverlening. Als dit zo door gaat
dan gaat het op termijn mis met de organisatie. Vanuit de Ondernemingsraad en de Cliëntenraad
wordt geconstateerd dat de organisatie veel te log is en maar heel traag kan inspelen op de
veranderende behoeften van cliënten.
Individuele zorgverleners hebben vooralsnog voldoende kennis en speelruimte om hier een mouw
aan te passen. Bij belangrijke besluiten over een cliëntengroep zijn vaak meerdere afdelingen
betrokken en de afstemming tussen afdelingen laat vaak te wensen over. De problematiek van
cliënten vergt een zorgaanbod waar meerdere zorgverleners (vanuit verschillende disciplines) een rol
spelen. De afstemming tussen de verschillende zorgverleners (rondom een cliënt) is problematisch
omdat ze versnipperd zijn binnen de organisatie. Dat terwijl de cliënten een steeds meer op maat
gerichte aanpak verlangen en de behoeften van cliënten veranderlijk zijn. In de huidige structuur
bestaat de twijfel in hoeverre zorgverleners in staat zijn om cliëntgericht te werken.
Veranderingen die noodzakelijk zijn maar gevolgen hebben voor het beleid van de gehele organisatie
verlopen erg traag. Medewerkers geven aan dat de traagheid wordt veroorzaakt doordat de
verschillende leidinggevenden elkaar lastig kunnen vinden.
a. Analyseer op basis van de ontwerpparameters en de situationele factoren van Mintzberg
waarom de Sint Serafina Stichting in de problemen is geraakt? Gebruik daarbij expliciet de
concepten van Mintzberg (10 punten).
ONTWERPPARAMETERS
- Specialisatie van taken
- Training en indoctrinatie
- Formalisatie van gedrag, bureaucratisch/organisch
- Groepering van eenheden
- Grootte eenheden
- Planning- en controlesysteem
- Verbindingsmiddelen
- Decentralisatie
SITUATIONELE FACTOREN
- Leeftijd en omvang
- Technisch systeem
Werkgroep 26 mei 2016
Vraag 1 Coördinatiemechanismen (15 punten)
Begin dit jaar is de uitbraak van een resistente bacterie in Rijnland Ziekenhuis aan de Raad van
Bestuur gemeld. Het werd snel duidelijk dat deze melding maanden eerder plaats had moeten
vinden. Inmiddels zijn 40 patiënten met de bacterie besmet, waarvan er 2 zijn overleden.
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft besloten om het Rijnland Ziekenhuis voor twee
maanden onder verscherpt toezicht te stellen. De inspectie heeft onvoldoende vertrouwen in het
ziekenhuisbestuur om eigenhandig de uitbraak van de gevaarlijke bacterie onder controle te krijgen.
Een van de conclusies van de IGZ heeft betrekking op de afstemming binnen het team dat
verantwoordelijk wordt gehouden voor het te laat melden van de uitbraak. Het team bestaat uit arts-
microbiologen en hygiënisten. De meeste teamleden waren namelijk op de hoogte van de
problemen. Niemand stelde het echter met overtuigingskracht aan de orde bij de leiding van het
ziekenhuis, aldus de onderzoekers van de IGZ.
Welke coördinatiemechanismen zouden ingezet kunnen worden om de afstemming binnen het team
van arts-microbiologen en hygiënisten in het Rijnland Ziekenhuis te bevorderen?
Leg als eerste alle coördinatiemechanismen uit (van Mintzberg en Gittell), en leg per
coördinatiemechanisme uit in hoeverre deze ingezet zou kunnen worden om de afstemming tussen
arts-microbiologen en hygiënisten te bevorderen.
ANTWOORD
Coördinatiemechanismen Mintzberg:
Onderlinge aanpassing: het werk wordt gecoördineerd via het simpele proces van informele
communicatie. De controle van het werk is in handen van de mensen die het werk uitvoeren. Wordt
gebruikt in de meest eenvoudige organisaties. Er ontstaat aanpassing. Je kunt veel kennis overdragen
aan elkaar en je past je aan aan de situatie. is niet handig in deze kritieke organisatie.
Direct toezicht: één persoon neemt de verantwoordelijkheid van het werk van anderen op zich, geeft
instructies en bewaakt de werkzaamheden. zou goed van pas komen, er moet gecentraliseerd
worden want er is gevaar.
Standaardisatie van werkprocessen: de inhoud van het werk is gespecificeerd of geprogrammeerd.
Standaardisatie van output: de resultaten van het werk zijn gespecifieerd. komt niet van pas.
Standaardisatie van vaardigheden en kennis: training die vereist is voor de uitvoering van werk is
gespecificeerd. in de training zou vereist moeten zijn wat er gedaan wordt bij een uitbraak van een
infectie.
Coördinatiemechanismen Gittell:
Boundary spanners: mensen zorgen ervoor dat andere mensen met elkaar verbonden worden.
iemand moet de medewerkers en leiding met elkaar verbinden.
Team meetings: overleg vormen. er zou een team bij elkaar moeten komen om te overleggen over
de oplossing.
Work routines: codificeren. niet van pas.
, Vraag 2 Configuraties (25 punten)
De Sint Serafina Stichting is een grote organisatie die zorg verleent aan lichamelijk gehandicapten in
de regio Rijnmond. De stichting biedt zowel ambulante zorg aan voor thuiswonende gehandicapten,
als dagbehandeling en permanente residentiële (verblijfs) zorg. Ook verleent zij zorg voor zowel
gehandicapten kinderen, volwassen als ouderen.
De afgelopen jaren is de financiële positie van de organisatie echter langzamerhand aan het
verslechteren. Een onderzoek heeft uitgewezen dat er te veel geld wordt uitgegeven aan het besturen
en coördineren van de organisatie en juist relatief weinig aan de zorgverlening. Als dit zo door gaat
dan gaat het op termijn mis met de organisatie. Vanuit de Ondernemingsraad en de Cliëntenraad
wordt geconstateerd dat de organisatie veel te log is en maar heel traag kan inspelen op de
veranderende behoeften van cliënten.
Individuele zorgverleners hebben vooralsnog voldoende kennis en speelruimte om hier een mouw
aan te passen. Bij belangrijke besluiten over een cliëntengroep zijn vaak meerdere afdelingen
betrokken en de afstemming tussen afdelingen laat vaak te wensen over. De problematiek van
cliënten vergt een zorgaanbod waar meerdere zorgverleners (vanuit verschillende disciplines) een rol
spelen. De afstemming tussen de verschillende zorgverleners (rondom een cliënt) is problematisch
omdat ze versnipperd zijn binnen de organisatie. Dat terwijl de cliënten een steeds meer op maat
gerichte aanpak verlangen en de behoeften van cliënten veranderlijk zijn. In de huidige structuur
bestaat de twijfel in hoeverre zorgverleners in staat zijn om cliëntgericht te werken.
Veranderingen die noodzakelijk zijn maar gevolgen hebben voor het beleid van de gehele organisatie
verlopen erg traag. Medewerkers geven aan dat de traagheid wordt veroorzaakt doordat de
verschillende leidinggevenden elkaar lastig kunnen vinden.
a. Analyseer op basis van de ontwerpparameters en de situationele factoren van Mintzberg
waarom de Sint Serafina Stichting in de problemen is geraakt? Gebruik daarbij expliciet de
concepten van Mintzberg (10 punten).
ONTWERPPARAMETERS
- Specialisatie van taken
- Training en indoctrinatie
- Formalisatie van gedrag, bureaucratisch/organisch
- Groepering van eenheden
- Grootte eenheden
- Planning- en controlesysteem
- Verbindingsmiddelen
- Decentralisatie
SITUATIONELE FACTOREN
- Leeftijd en omvang
- Technisch systeem
