Ka 45: De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop
en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
Kern
Na WO II oplopende spanningen tussen VS en SU door:
- Invloedsferen
- Wapenwedloop
- Containmentpolitiek -> Trumandoctrine -> Marshallhulp
- Brezjnevdoctrine
Spanningen op hoogtepunt bij Cubacrisis 1962, daarna Detente.
Vanaf jaren ’80 hernieuwde spanningen.
1985: Gorbatsjov komt met Glasnost en Perestrojka in SU.
➢ Ontstaan Koude Oorlog
1917: Oktober revolutie > Lenin grijpt de macht > 1918: Vrede met DL > Geallieerden niet blij.
1939: Molotov-Ribbentroppact: Niet-aanvalsverdrag met DL.
>Geallieerden niet blij.
1941: DL valt SU binnen, Japan valt VS aan > VS en SU bondgenoten.
1943: Conferentie van Teheran > Oost-Europa in invloedsfeer SU.
Feb 1945: Conferentie van Jalta: Verdeling DL.
Aug 1945: Conferentie van Potsdam: Voortzetting van Jalta.
Truman kondigt atoombom aan.
Toenemend wantrouwen Oost < > West.
➢ Invloedssferen
SU wil ‘buffer’ tegen westerse agressie, landen midden Europa.
Communistisch
VS wil communistische dictatuur in westerse landen tegengaan.
Ontstaan van ‘ijzeren gordijn’.
➢ Wantrouwen tussen SU en andere geallieerden
Verschillende ideologieën. Kapitalisme < > Communisme.
VS, VK, FR: Stalin zou geen vrije verkiezingen toe gaan staan in Oost-Europa.
->Dit bleek te kloppen.
Met hulp van Stalin grijpen communisten de macht in Oost-Europa.
Reactie VS: Trumanleer (1947) > militaire en economische steun aan landen tegen communisme.
Begin Koude Oorlog.
➢ Blokvorming
1947: Marshallplan > Economische Steun van VS aan Europa.
West-Eu neemt het aan > Snel herstel (Wirtschaftswunder DL).
Oost-Eu niet > Invloed Stalin > planeconomie > langzaam herstel.
1948-49: Blokkade van Berlijn.
Stalin probeert westen te chanteren > Lukt niet.
1949: Oprichting NAVO (Noord-Atlantische VerdragsOrganisatie).
1949: DL valt uiteen in BRD (kapitalistisch) en DDR (communistisch).
1955: Oprichting Warschaupact: Communistische tegenhanger NAVO.
1961: Bouw Berlijnse muur.
➢ Koude oorlog in Azië
1927 – 1949: Burgeroorlog tussen communisten en nationalisten in China.
Wapenstilstand Japanse invasie: 1937-1945.
Communisten onder Mao Zedong Winnen.
1949: Oprichting Volksrepubliek China.
en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
Kern
Na WO II oplopende spanningen tussen VS en SU door:
- Invloedsferen
- Wapenwedloop
- Containmentpolitiek -> Trumandoctrine -> Marshallhulp
- Brezjnevdoctrine
Spanningen op hoogtepunt bij Cubacrisis 1962, daarna Detente.
Vanaf jaren ’80 hernieuwde spanningen.
1985: Gorbatsjov komt met Glasnost en Perestrojka in SU.
➢ Ontstaan Koude Oorlog
1917: Oktober revolutie > Lenin grijpt de macht > 1918: Vrede met DL > Geallieerden niet blij.
1939: Molotov-Ribbentroppact: Niet-aanvalsverdrag met DL.
>Geallieerden niet blij.
1941: DL valt SU binnen, Japan valt VS aan > VS en SU bondgenoten.
1943: Conferentie van Teheran > Oost-Europa in invloedsfeer SU.
Feb 1945: Conferentie van Jalta: Verdeling DL.
Aug 1945: Conferentie van Potsdam: Voortzetting van Jalta.
Truman kondigt atoombom aan.
Toenemend wantrouwen Oost < > West.
➢ Invloedssferen
SU wil ‘buffer’ tegen westerse agressie, landen midden Europa.
Communistisch
VS wil communistische dictatuur in westerse landen tegengaan.
Ontstaan van ‘ijzeren gordijn’.
➢ Wantrouwen tussen SU en andere geallieerden
Verschillende ideologieën. Kapitalisme < > Communisme.
VS, VK, FR: Stalin zou geen vrije verkiezingen toe gaan staan in Oost-Europa.
->Dit bleek te kloppen.
Met hulp van Stalin grijpen communisten de macht in Oost-Europa.
Reactie VS: Trumanleer (1947) > militaire en economische steun aan landen tegen communisme.
Begin Koude Oorlog.
➢ Blokvorming
1947: Marshallplan > Economische Steun van VS aan Europa.
West-Eu neemt het aan > Snel herstel (Wirtschaftswunder DL).
Oost-Eu niet > Invloed Stalin > planeconomie > langzaam herstel.
1948-49: Blokkade van Berlijn.
Stalin probeert westen te chanteren > Lukt niet.
1949: Oprichting NAVO (Noord-Atlantische VerdragsOrganisatie).
1949: DL valt uiteen in BRD (kapitalistisch) en DDR (communistisch).
1955: Oprichting Warschaupact: Communistische tegenhanger NAVO.
1961: Bouw Berlijnse muur.
➢ Koude oorlog in Azië
1927 – 1949: Burgeroorlog tussen communisten en nationalisten in China.
Wapenstilstand Japanse invasie: 1937-1945.
Communisten onder Mao Zedong Winnen.
1949: Oprichting Volksrepubliek China.
