Autismespectrumstoornissen
Wat is ASS? Subgroepen binnen het autistische spectrum
Een neurobiologische stoornis, pervasief en levenslang. Autisme = ‘klassieke stoornis’, meest ernstig. Kind moet
Beperkingen in: voldoen aan kenmerken uit alle 3 de hoofdcategorieën:
-Sociaal contact tekortkomingen in sociaal interactief en communicatief gedrag
-Communicatie en aanwezigheid van stereotiepe activiteiten.
-Verbeeldingsvermogen: geen symbolisch spel Minimaal 6 kenmerken.
-Stereotiep gedrag
Syndroom van Asperger = start met normale ontwikkeling
Age of onset 0-3 jaar van 2 jaar en ontwikkelt hierna autismeachtige kenmerken.
Vaak wordt de diagnose van autisme vaker vastgesteld om te voorkomen Hebben een normale tot hoge intelligentie en geen
dat er een foute diagnose wordt gedaan. taalachterstand, ook niet in de kindertijd. En er is sprake van
beperkte interessegebieden, herhalingsgedrag en problemen
op het gebied van sociale communicatie en sociale interactie.
Normale ontwikkeling sociale ontwikkeling Het savant syndroom. 2de veel voorkomendste.
Sociale emotionele ontwikkeling is aangeboren (intrinsiek)
PDD-NOS (aan autisme verwante stoornissen) of
Pre linguïstische ontwikkeling: pervasieve ontwikkelingsstoornis) = niet voldoen aan de
-Eerste 2 maanden: gezichtsuitdrukking imiteren of als moeder stopt met eis van minimaal 6 kenmerken en/of niet voldoen aan de eis
lachen of praten (stil gezicht) reageren kinderen hierop dat de kenmerken verspreid zijn over de 3
-12 maanden: nog geen taal gebruiken, maar communiceren via gedeelde ontwikkelingsgebieden (van de DSM-4). Meest voorkomende.
aandacht (joint attention) of gebaren aanwijzen
-2 jaar: zelfbewustzijn, prosociaal gedrag, doen-alsof spel, zelfherkenning Desintegratieve stoornis (syndroom van Heller) = zeer
zeldzaam. Na eerst een normale ontwikkeling van minimaal 2
Linguistische ontwikkeling: jaar ontwikkelt het autismeachtige kenmerken. Symptomen
-Theory of Mind (3-5 jr.) lijkt op die van een kind met een verstandelijke beperking en
-Weten wat een wens is en emotionele reacties voorspellen op basis van autisme.
de wens (3 jr.)
-Metaforen en grapjes begrijpen en gebruiken à In DSM-5 zijn deze 4 samen: autismespectrumstoornis
Geen erkende categorie in de DSM-5 multiple complex
developmental disorder (MCDD) = ze hebben naast de
Differentiaaldiagnose Comorbiditeit bekende kenmerken opvallende heftige angsten, snel en
Doofheid Ongeveer 70% van de kinderen heftig boos worden, denkstoornissen, prognose is slecht.
Hechtingsstoornis met ASS heeft tevens één andere Kunnen psychotisch worden. Valt onder PDD-NOS.
Schizofrenie en psychische stoornis en 40% heeft
persoonlijkheidsstoornissen naast ASS twee andere
(Taalstoornis) psychische stoornissen. DSM-5 criteria
Top 3: A. Sociale communicatie en interactie
Slaapstoornissen (40-86%) 1. Een tekort in sociale communicatie en interactie
Sociale angststoornis (29,2%) 2. Een tekort in gebruik non-verbaal gedrag dat
Prevalentie ADHD (28,2%) gebruikelijk is in de sociale omgang
0.6% 3. Tekorten in aangaan, onderhouden en begrijpen van
PDD-NOS komt het meest voor, relaties
dan het syndroom van Asperger, Culturele normen B. Repetitief gedrag en specifieke interesses
daarna klassiek autisme en als Geen invloed op ontstaan. Wel op 1. Herhaling en stereotiepe
laatste desintegratieve stoornis, herkennen/hulpverlenen. 2. Vasthouden aan routines en geritualiseerde
die zeer zeldzaam is. Bekendheid ASS, religie gedragspatronen
Jongens > meisjes (3 tot 4 keer (geschenk/straf), gezinskenmerken 3. Voorbeelden van gefixeerde en beperkte
zoveel) (grootte, problemen). belangstellingen
4. Overmatige gevoeligheid voor veranderingen in de
omgeving
Hulpverlening à Alle 3 criteria van A en tenminste 2 van B om te
-Secundaire preventie en vroege detectie: voorkomen van secundaire spreken van autismespectrumstoornis
problemen: agressie, angst, gedragsproblemen.
-Ondersteuning bij verwerking (onschuldigen en evt. doorverwijzen) en C. De symptomen moeten aanwezig zijn in de vroege
toekomstplannen (ouderverenigingen) ontwikkelingsperiode
- Praktische adviezen: boodschapwaarde gedrag (SGG-analyse), prikkels
voorbereiden/vermijden, gedrag aanleren, reageren op (on)gewenst D. De symptomen veroorzaken klinisch significante
gedrag (geen straf), concreet praten. lijdensdruk of beperkingen in het sociale of
-Trainingen om de sociaal communicatieve ontwikkeling van het kind te beroepsmatige functioneren
stimuleren: sociale vaardigheidstrainingen en communicatieondersteuning
E. De stoornissen kunnen niet beter worden verklaard
door een verstandelijke beperking of een globale
ontwikkelingsachterstand
, Beschermende factoren Risicofactoren
-Vroege detectie -Erfelijke aanleg (40-90%)
-Structuur in de opvoeding -Prenatale programmering
-Steunend netwerk -Hersenaandoening
-Goede leerkracht op school -Chromosomale afwijkingen
-Ouderbegeleiding en/of opvoedingsondersteuning -Metabolisme stoornissen (stofwisselingsziekten)
-Infectieziekten
-Geslacht (man)
Wat is ASS? Subgroepen binnen het autistische spectrum
Een neurobiologische stoornis, pervasief en levenslang. Autisme = ‘klassieke stoornis’, meest ernstig. Kind moet
Beperkingen in: voldoen aan kenmerken uit alle 3 de hoofdcategorieën:
-Sociaal contact tekortkomingen in sociaal interactief en communicatief gedrag
-Communicatie en aanwezigheid van stereotiepe activiteiten.
-Verbeeldingsvermogen: geen symbolisch spel Minimaal 6 kenmerken.
-Stereotiep gedrag
Syndroom van Asperger = start met normale ontwikkeling
Age of onset 0-3 jaar van 2 jaar en ontwikkelt hierna autismeachtige kenmerken.
Vaak wordt de diagnose van autisme vaker vastgesteld om te voorkomen Hebben een normale tot hoge intelligentie en geen
dat er een foute diagnose wordt gedaan. taalachterstand, ook niet in de kindertijd. En er is sprake van
beperkte interessegebieden, herhalingsgedrag en problemen
op het gebied van sociale communicatie en sociale interactie.
Normale ontwikkeling sociale ontwikkeling Het savant syndroom. 2de veel voorkomendste.
Sociale emotionele ontwikkeling is aangeboren (intrinsiek)
PDD-NOS (aan autisme verwante stoornissen) of
Pre linguïstische ontwikkeling: pervasieve ontwikkelingsstoornis) = niet voldoen aan de
-Eerste 2 maanden: gezichtsuitdrukking imiteren of als moeder stopt met eis van minimaal 6 kenmerken en/of niet voldoen aan de eis
lachen of praten (stil gezicht) reageren kinderen hierop dat de kenmerken verspreid zijn over de 3
-12 maanden: nog geen taal gebruiken, maar communiceren via gedeelde ontwikkelingsgebieden (van de DSM-4). Meest voorkomende.
aandacht (joint attention) of gebaren aanwijzen
-2 jaar: zelfbewustzijn, prosociaal gedrag, doen-alsof spel, zelfherkenning Desintegratieve stoornis (syndroom van Heller) = zeer
zeldzaam. Na eerst een normale ontwikkeling van minimaal 2
Linguistische ontwikkeling: jaar ontwikkelt het autismeachtige kenmerken. Symptomen
-Theory of Mind (3-5 jr.) lijkt op die van een kind met een verstandelijke beperking en
-Weten wat een wens is en emotionele reacties voorspellen op basis van autisme.
de wens (3 jr.)
-Metaforen en grapjes begrijpen en gebruiken à In DSM-5 zijn deze 4 samen: autismespectrumstoornis
Geen erkende categorie in de DSM-5 multiple complex
developmental disorder (MCDD) = ze hebben naast de
Differentiaaldiagnose Comorbiditeit bekende kenmerken opvallende heftige angsten, snel en
Doofheid Ongeveer 70% van de kinderen heftig boos worden, denkstoornissen, prognose is slecht.
Hechtingsstoornis met ASS heeft tevens één andere Kunnen psychotisch worden. Valt onder PDD-NOS.
Schizofrenie en psychische stoornis en 40% heeft
persoonlijkheidsstoornissen naast ASS twee andere
(Taalstoornis) psychische stoornissen. DSM-5 criteria
Top 3: A. Sociale communicatie en interactie
Slaapstoornissen (40-86%) 1. Een tekort in sociale communicatie en interactie
Sociale angststoornis (29,2%) 2. Een tekort in gebruik non-verbaal gedrag dat
Prevalentie ADHD (28,2%) gebruikelijk is in de sociale omgang
0.6% 3. Tekorten in aangaan, onderhouden en begrijpen van
PDD-NOS komt het meest voor, relaties
dan het syndroom van Asperger, Culturele normen B. Repetitief gedrag en specifieke interesses
daarna klassiek autisme en als Geen invloed op ontstaan. Wel op 1. Herhaling en stereotiepe
laatste desintegratieve stoornis, herkennen/hulpverlenen. 2. Vasthouden aan routines en geritualiseerde
die zeer zeldzaam is. Bekendheid ASS, religie gedragspatronen
Jongens > meisjes (3 tot 4 keer (geschenk/straf), gezinskenmerken 3. Voorbeelden van gefixeerde en beperkte
zoveel) (grootte, problemen). belangstellingen
4. Overmatige gevoeligheid voor veranderingen in de
omgeving
Hulpverlening à Alle 3 criteria van A en tenminste 2 van B om te
-Secundaire preventie en vroege detectie: voorkomen van secundaire spreken van autismespectrumstoornis
problemen: agressie, angst, gedragsproblemen.
-Ondersteuning bij verwerking (onschuldigen en evt. doorverwijzen) en C. De symptomen moeten aanwezig zijn in de vroege
toekomstplannen (ouderverenigingen) ontwikkelingsperiode
- Praktische adviezen: boodschapwaarde gedrag (SGG-analyse), prikkels
voorbereiden/vermijden, gedrag aanleren, reageren op (on)gewenst D. De symptomen veroorzaken klinisch significante
gedrag (geen straf), concreet praten. lijdensdruk of beperkingen in het sociale of
-Trainingen om de sociaal communicatieve ontwikkeling van het kind te beroepsmatige functioneren
stimuleren: sociale vaardigheidstrainingen en communicatieondersteuning
E. De stoornissen kunnen niet beter worden verklaard
door een verstandelijke beperking of een globale
ontwikkelingsachterstand
, Beschermende factoren Risicofactoren
-Vroege detectie -Erfelijke aanleg (40-90%)
-Structuur in de opvoeding -Prenatale programmering
-Steunend netwerk -Hersenaandoening
-Goede leerkracht op school -Chromosomale afwijkingen
-Ouderbegeleiding en/of opvoedingsondersteuning -Metabolisme stoornissen (stofwisselingsziekten)
-Infectieziekten
-Geslacht (man)
