Organisatieverandering en -
ontwikkeling
5.1 Macht
Opdrachtnummer Studietaak 5: Macht
Datum inzending 16-11-2023
Voor- en achternaam
Studentnummer
Telefoon privé
E-mailadres
Tutor/begeleider Dhr. M. Kieft / Mevr. D. Groeneveld
, Opdracht A: Kernaspecten per visie/fasemodel
1. Beschrijf de verschillende perspectieven op macht (souverein vs. capillair perspectief,
subject-object relaties, multiple, equal voices, power over versus power to) uit het
college van prof. dr. Thijs Homan en de boekhoofdstukken van Homan (2021) en
Hosking (2006).
Soeverein machtsperspectief
Dit perspectief komt voort uit het modernisme. Volgens Homan (2021) wordt macht hier gezien
als iets dat individuen bezitten. Het zit op specifieke plekken in de organisatie, zoals aangegeven
in het organogram. Er wordt aangenomen dat er een vaste, formele hiërarchie is, waarbij
sommige mensen bovenaan staan en anderen onderaan. In veranderingsprocessen geloven
mensen in dit perspectief dat er een paar "veranderaars" zijn die de organisatie kunnen vertellen
hoe alles werkt en hoe verandering succesvol kan worden aangepakt.
Capillair machtsperspectief
Binnen dit perspectief is macht overal en altijd aanwezig en speelt het een rol tot in de kleine
details van de organisatie, zoals in alledaagse gesprekken. Macht wordt hier niet gezien als een
positie of bezit, maar als een kenmerk van relaties en interacties. Het capillair machtsperspectief
past bij de manier waarop mensen praten, organiseren, veranderen en managen. Leiderschap of
macht is niet van tevoren vastgesteld voor bepaalde rollen of personen. Iedereen vertoont tijdens
interacties leiderschapsgedrag, zoals anderen beïnvloeden, steun zoeken voor eigen standpunten,
allianties sluiten en het mogelijk maken of beperken van gedragingen van anderen. Iedereen is
verantwoordelijk voor de ontwikkeling en verandering van samenwerking. Tijdens interacties
kunnen asymmetrische machtsverhoudingen ontstaan, waardoor de uitspraken van sommigen
meer impact hebben dan die van anderen. Dit 'leiderschap' is echter geen aparte positie, maar een
kenmerk van onderlinge relaties. Wat iemand zegt, wordt breder erkend en herkend dan wat
anderen zeggen. Bovendien heeft niet één bepaald persoon volledige controle. 'Leiderschap'
wordt aan die persoon gegeven door anderen (erkend en herkend) en is niet iets dat wordt
ontvangen.
Subject-object relaties
Dit betekent dat er relaties zijn tussen mensen waarbij één iemand (het subject) actief handelt en
de ander (het object) is waarop die actie gericht is, zoals een baas die invloed uitoefent op een
werknemer.
Bij subject-object-relaties kijk je naar relaties alsof er iemand de baas is en invloed uitoefent op
iemand anders. Deze manier van kijken past bij het idee van soevereine macht: de macht zit bij
2
ontwikkeling
5.1 Macht
Opdrachtnummer Studietaak 5: Macht
Datum inzending 16-11-2023
Voor- en achternaam
Studentnummer
Telefoon privé
E-mailadres
Tutor/begeleider Dhr. M. Kieft / Mevr. D. Groeneveld
, Opdracht A: Kernaspecten per visie/fasemodel
1. Beschrijf de verschillende perspectieven op macht (souverein vs. capillair perspectief,
subject-object relaties, multiple, equal voices, power over versus power to) uit het
college van prof. dr. Thijs Homan en de boekhoofdstukken van Homan (2021) en
Hosking (2006).
Soeverein machtsperspectief
Dit perspectief komt voort uit het modernisme. Volgens Homan (2021) wordt macht hier gezien
als iets dat individuen bezitten. Het zit op specifieke plekken in de organisatie, zoals aangegeven
in het organogram. Er wordt aangenomen dat er een vaste, formele hiërarchie is, waarbij
sommige mensen bovenaan staan en anderen onderaan. In veranderingsprocessen geloven
mensen in dit perspectief dat er een paar "veranderaars" zijn die de organisatie kunnen vertellen
hoe alles werkt en hoe verandering succesvol kan worden aangepakt.
Capillair machtsperspectief
Binnen dit perspectief is macht overal en altijd aanwezig en speelt het een rol tot in de kleine
details van de organisatie, zoals in alledaagse gesprekken. Macht wordt hier niet gezien als een
positie of bezit, maar als een kenmerk van relaties en interacties. Het capillair machtsperspectief
past bij de manier waarop mensen praten, organiseren, veranderen en managen. Leiderschap of
macht is niet van tevoren vastgesteld voor bepaalde rollen of personen. Iedereen vertoont tijdens
interacties leiderschapsgedrag, zoals anderen beïnvloeden, steun zoeken voor eigen standpunten,
allianties sluiten en het mogelijk maken of beperken van gedragingen van anderen. Iedereen is
verantwoordelijk voor de ontwikkeling en verandering van samenwerking. Tijdens interacties
kunnen asymmetrische machtsverhoudingen ontstaan, waardoor de uitspraken van sommigen
meer impact hebben dan die van anderen. Dit 'leiderschap' is echter geen aparte positie, maar een
kenmerk van onderlinge relaties. Wat iemand zegt, wordt breder erkend en herkend dan wat
anderen zeggen. Bovendien heeft niet één bepaald persoon volledige controle. 'Leiderschap'
wordt aan die persoon gegeven door anderen (erkend en herkend) en is niet iets dat wordt
ontvangen.
Subject-object relaties
Dit betekent dat er relaties zijn tussen mensen waarbij één iemand (het subject) actief handelt en
de ander (het object) is waarop die actie gericht is, zoals een baas die invloed uitoefent op een
werknemer.
Bij subject-object-relaties kijk je naar relaties alsof er iemand de baas is en invloed uitoefent op
iemand anders. Deze manier van kijken past bij het idee van soevereine macht: de macht zit bij
2
