Samenvatting BIAZ
Circulatie
November 2023
,Inhoudsopgave
Circulatiestoornissen ........................................................................................................................................ 5
Leerdoelen .......................................................................................................................................................... 5
Te bestuderen uit leerboeken ............................................................................................................................. 5
Anatomie van het hart ....................................................................................................................................... 6
Grote en kleine circulatie .................................................................................................................................... 8
Frank Starling ................................................................................................................................................... 10
Circulatiestoornissen ........................................................................................................................................ 10
Decompensatio cordis ................................................................................................................................. 10
Thoracale pijnklachten ................................................................................................................................ 13
Hartinfarct ................................................................................................................................................... 15
Maatregelen bij verdenking hartinfarct ...................................................................................................... 16
PowerPoint presentatie ‘Circulatiestoornissen 2023 student’ .......................................................................... 17
Inleiding ritme ................................................................................................................................................ 24
Leerdoelen ........................................................................................................................................................ 24
Te bestuderen uit leerboeken ........................................................................................................................... 24
Driehoek van Einthoven.................................................................................................................................... 24
Stappenplan ritmestrook .................................................................................................................................. 26
Het maken van een ECG ................................................................................................................................... 26
Actiepotentiaal ................................................................................................................................................. 29
Geleidingssysteem ............................................................................................................................................ 30
ECG papier, QRS-complex en bepalen van de frequentie ................................................................................. 31
PowerPoint presentatie ‘Inleiding ritme’ .......................................................................................................... 34
Shock ............................................................................................................................................................. 35
Leerdoelen ........................................................................................................................................................ 35
Te bestuderen uit leerboeken ........................................................................................................................... 35
Herkennen vitaal bedreigde patiënt ................................................................................................................. 35
Shock ................................................................................................................................................................ 38
Shock algemeen ........................................................................................................................................... 38
Hypovolemische shock ................................................................................................................................ 39
Obstructieve shock ...................................................................................................................................... 40
Distributieve shock ...................................................................................................................................... 41
Cardiogene shock ........................................................................................................................................ 42
Hemodynamische drukken ............................................................................................................................... 43
Filmpjes: Shock en longembolie ........................................................................................................................ 45
Uitleg Shock ................................................................................................................................................. 45
Uitleg Longembolie ...................................................................................................................................... 45
E-Learning ‘Shock’ ............................................................................................................................................ 46
Basisbegrippen ............................................................................................................................................ 46
Fysiologie ..................................................................................................................................................... 46
Oorzaken van shock ..................................................................................................................................... 48
Compensatiemechanismen ......................................................................................................................... 49
2
, Beloop van shock ......................................................................................................................................... 51
Complicaties ................................................................................................................................................ 52
Diagnostiek .................................................................................................................................................. 54
Therapie ....................................................................................................................................................... 57
PowerPoint presentatie ‘Shock 2023 student’ .................................................................................................. 58
Stolling ........................................................................................................................................................... 67
Leerdoelen ........................................................................................................................................................ 67
Te bestuderen uit leerboeken ........................................................................................................................... 67
Bloedstolling ..................................................................................................................................................... 67
Bloedtransfusie ................................................................................................................................................. 71
Bloedtransfusie ............................................................................................................................................ 71
Transfusieproducten.................................................................................................................................... 73
E-learning ‘Stolling’ .......................................................................................................................................... 74
Hemostase ................................................................................................................................................... 74
Hemofilie ..................................................................................................................................................... 77
Trombose ..................................................................................................................................................... 83
PowerPoint presentatie ‘Stolling’ ................................................................................................................ 89
Vocht en elektrolyten..................................................................................................................................... 94
Leerdoelen ........................................................................................................................................................ 94
Te bestuderen uit leerboeken ........................................................................................................................... 94
Vocht en elekrolyten ......................................................................................................................................... 94
Watermassa ................................................................................................................................................. 94
Osmolariteit ................................................................................................................................................. 95
Colloïdale osmolariteit................................................................................................................................. 95
Verpleegkundige bewaking en interventies ................................................................................................ 96
Diffusie en osmose ...................................................................................................................................... 96
Elektrolyten ................................................................................................................................................. 96
Verstoring in de elektrolytenbalans ............................................................................................................ 97
Actiepotentiaal ............................................................................................................................................ 97
Hemeostase ...................................................................................................................................................... 98
PowerPoint presentatie ‘Vocht en elektrolyten’ ............................................................................................... 99
Afweer en temperatuurregulatie ................................................................................................................. 111
Leerdoelen ...................................................................................................................................................... 111
Te bestuderen uit leerboeken ......................................................................................................................... 111
Immuniteit en afweer ..................................................................................................................................... 112
Adaptieve immuniteit ................................................................................................................................ 112
Lymfocyten ................................................................................................................................................ 112
Niet specifieke afweer ............................................................................................................................... 114
Milde hypothermie ......................................................................................................................................... 114
Mechanismen van warmteafgifte .................................................................................................................. 115
PowerPoint presentatie ‘temperatuurregulatie en afweer’ ........................................................................... 116
Tractus digestivus......................................................................................................................................... 116
Leerdoelen ...................................................................................................................................................... 116
Te bestuderen uit leerboeken ......................................................................................................................... 116
3
, Anatomie en fysiologie van het tractus digestivus ......................................................................................... 116
Anatomie spijsverteringskanaal (bovenste deel) ...................................................................................... 116
Anatomie spijsverteringskanaal (onderste deel) ....................................................................................... 119
Ileus ................................................................................................................................................................ 120
Paralytische ileus ....................................................................................................................................... 120
Mechanische ileus ..................................................................................................................................... 121
Pathologie tractus digestivus ......................................................................................................................... 121
Appendicitis ............................................................................................................................................... 121
Tractus digestivus ontstekingen ................................................................................................................ 122
Tractus digestivus bloedingen ................................................................................................................... 124
Obesitas .......................................................................................................................................................... 125
Urogenitaal stelsel ....................................................................................................................................... 128
Leerdoelen ...................................................................................................................................................... 128
Te bestuderen uit leerboeken ......................................................................................................................... 128
Anatomie van het urogenitale stelsel ............................................................................................................. 128
Anatomie en fysiologie van de nieren ............................................................................................................ 128
Problematiek van de urinewegen ................................................................................................................... 130
Problematiek van de bovenste urinewegen .............................................................................................. 130
Problematiek van de onderste urinewegen .............................................................................................. 131
4
,Circulatiestoornissen
Leerdoelen
Na het bestuderen van de theorie en het volgen van de lesdag kan je:
〇 De anatomie van het hart met daarin de atria en ventrikels, de spierlagen, de kleppen en de
coronaire circulatie beschrijven.
〇 De fysiologie van het hart met de grote en kleine circulatie van het lichaam beschrijven.
〇 De normaalwaarden van een volwassenen benoemen, zoals de hartfrequentie, de bloeddruk, de
harttonen en het effect van de sympathicus en de parasympathicus op de vitale functies.
〇 De pompfunctie beschrijven met daarbij de contractiliteit, de preload, de afterload, de veneuze
return, het slagvolume, het hartminuutvolume, de Frank Starling curve, de systemische
vaatweerstand en het compensatiemechanisme bij een tekortschietende pompfunctie.
〇 Vasoconstrictie en vasodilatatie beschrijven.
〇 Decompensatio cordis uitleggen met daarbij backward en forward failure.
〇 De oorzaken, vormen en symptomen van hartfalen benoemen.
〇 De pathofysiologie, diagnostiek, behandeling en prognose van thoracale
pijnklachten beschrijven.
〇 De pathofysiologie, diagnostiek, behandeling en mogelijke complicaties van een hartinfarct
beschrijven.
Te bestuderen uit leerboeken
• Boek anatomie en fysiologie; blz. 513-522, 567-571
• Boek ProActive nursing; blz. 219-225, 231-243, 245-248, 250-258, 260-265, 284-287
5
, Anatomie van het hart
Het hart begint zich al vroeg in de
zwangerschap te ontwikkelen. Het
hart begint rond de 6e week van de
zwangerschap te kloppen.
Het hart bestaat uit 4
compartimenten: rechter en linker
atrium, rechter en linker ventrikel.
Het zuurstofarme bloed wordt
aangevoerd vanuit de vena cava
inferior en vena cava superior in het
rechter atrium. Het bloed stroomt
vervolgens via de tricuspidaalklep
naar het rechterventrikel. Het
rechterventrikel pompt het bloed via
de pulmonaalklep de longcirculatie in.
Het linker atrium ontvangt
het zuurstofrijke bloed via de
pulmonaal venen. Vanuit het linker
atrium stroomt het bloed via de
mitralisklep naar het linkerventrikel.
Het linkerventrikel pompt het bloed
via de aortaklep de aorta in; de
systeemcirculatie.
• Functie van de atria = Verzamelen van bloed dat doorgepompt wordt naar de beide ventrikels.
• Beide atria hebben dezelfde functie en zien er dus ook vrijwel identiek uit.
• De ventrikels zien er door hun verschil in functie ook anders uit.
- Het rechterventrikel heeft een dunne wand; het bloed wordt tegen het linkerventrikel
geperst en daarna via de pulmonaalklep de longcirculatie in. Het bloed wordt zo op efficiënte
wijze verplaatst met minimale inspanning.
6
Circulatie
November 2023
,Inhoudsopgave
Circulatiestoornissen ........................................................................................................................................ 5
Leerdoelen .......................................................................................................................................................... 5
Te bestuderen uit leerboeken ............................................................................................................................. 5
Anatomie van het hart ....................................................................................................................................... 6
Grote en kleine circulatie .................................................................................................................................... 8
Frank Starling ................................................................................................................................................... 10
Circulatiestoornissen ........................................................................................................................................ 10
Decompensatio cordis ................................................................................................................................. 10
Thoracale pijnklachten ................................................................................................................................ 13
Hartinfarct ................................................................................................................................................... 15
Maatregelen bij verdenking hartinfarct ...................................................................................................... 16
PowerPoint presentatie ‘Circulatiestoornissen 2023 student’ .......................................................................... 17
Inleiding ritme ................................................................................................................................................ 24
Leerdoelen ........................................................................................................................................................ 24
Te bestuderen uit leerboeken ........................................................................................................................... 24
Driehoek van Einthoven.................................................................................................................................... 24
Stappenplan ritmestrook .................................................................................................................................. 26
Het maken van een ECG ................................................................................................................................... 26
Actiepotentiaal ................................................................................................................................................. 29
Geleidingssysteem ............................................................................................................................................ 30
ECG papier, QRS-complex en bepalen van de frequentie ................................................................................. 31
PowerPoint presentatie ‘Inleiding ritme’ .......................................................................................................... 34
Shock ............................................................................................................................................................. 35
Leerdoelen ........................................................................................................................................................ 35
Te bestuderen uit leerboeken ........................................................................................................................... 35
Herkennen vitaal bedreigde patiënt ................................................................................................................. 35
Shock ................................................................................................................................................................ 38
Shock algemeen ........................................................................................................................................... 38
Hypovolemische shock ................................................................................................................................ 39
Obstructieve shock ...................................................................................................................................... 40
Distributieve shock ...................................................................................................................................... 41
Cardiogene shock ........................................................................................................................................ 42
Hemodynamische drukken ............................................................................................................................... 43
Filmpjes: Shock en longembolie ........................................................................................................................ 45
Uitleg Shock ................................................................................................................................................. 45
Uitleg Longembolie ...................................................................................................................................... 45
E-Learning ‘Shock’ ............................................................................................................................................ 46
Basisbegrippen ............................................................................................................................................ 46
Fysiologie ..................................................................................................................................................... 46
Oorzaken van shock ..................................................................................................................................... 48
Compensatiemechanismen ......................................................................................................................... 49
2
, Beloop van shock ......................................................................................................................................... 51
Complicaties ................................................................................................................................................ 52
Diagnostiek .................................................................................................................................................. 54
Therapie ....................................................................................................................................................... 57
PowerPoint presentatie ‘Shock 2023 student’ .................................................................................................. 58
Stolling ........................................................................................................................................................... 67
Leerdoelen ........................................................................................................................................................ 67
Te bestuderen uit leerboeken ........................................................................................................................... 67
Bloedstolling ..................................................................................................................................................... 67
Bloedtransfusie ................................................................................................................................................. 71
Bloedtransfusie ............................................................................................................................................ 71
Transfusieproducten.................................................................................................................................... 73
E-learning ‘Stolling’ .......................................................................................................................................... 74
Hemostase ................................................................................................................................................... 74
Hemofilie ..................................................................................................................................................... 77
Trombose ..................................................................................................................................................... 83
PowerPoint presentatie ‘Stolling’ ................................................................................................................ 89
Vocht en elektrolyten..................................................................................................................................... 94
Leerdoelen ........................................................................................................................................................ 94
Te bestuderen uit leerboeken ........................................................................................................................... 94
Vocht en elekrolyten ......................................................................................................................................... 94
Watermassa ................................................................................................................................................. 94
Osmolariteit ................................................................................................................................................. 95
Colloïdale osmolariteit................................................................................................................................. 95
Verpleegkundige bewaking en interventies ................................................................................................ 96
Diffusie en osmose ...................................................................................................................................... 96
Elektrolyten ................................................................................................................................................. 96
Verstoring in de elektrolytenbalans ............................................................................................................ 97
Actiepotentiaal ............................................................................................................................................ 97
Hemeostase ...................................................................................................................................................... 98
PowerPoint presentatie ‘Vocht en elektrolyten’ ............................................................................................... 99
Afweer en temperatuurregulatie ................................................................................................................. 111
Leerdoelen ...................................................................................................................................................... 111
Te bestuderen uit leerboeken ......................................................................................................................... 111
Immuniteit en afweer ..................................................................................................................................... 112
Adaptieve immuniteit ................................................................................................................................ 112
Lymfocyten ................................................................................................................................................ 112
Niet specifieke afweer ............................................................................................................................... 114
Milde hypothermie ......................................................................................................................................... 114
Mechanismen van warmteafgifte .................................................................................................................. 115
PowerPoint presentatie ‘temperatuurregulatie en afweer’ ........................................................................... 116
Tractus digestivus......................................................................................................................................... 116
Leerdoelen ...................................................................................................................................................... 116
Te bestuderen uit leerboeken ......................................................................................................................... 116
3
, Anatomie en fysiologie van het tractus digestivus ......................................................................................... 116
Anatomie spijsverteringskanaal (bovenste deel) ...................................................................................... 116
Anatomie spijsverteringskanaal (onderste deel) ....................................................................................... 119
Ileus ................................................................................................................................................................ 120
Paralytische ileus ....................................................................................................................................... 120
Mechanische ileus ..................................................................................................................................... 121
Pathologie tractus digestivus ......................................................................................................................... 121
Appendicitis ............................................................................................................................................... 121
Tractus digestivus ontstekingen ................................................................................................................ 122
Tractus digestivus bloedingen ................................................................................................................... 124
Obesitas .......................................................................................................................................................... 125
Urogenitaal stelsel ....................................................................................................................................... 128
Leerdoelen ...................................................................................................................................................... 128
Te bestuderen uit leerboeken ......................................................................................................................... 128
Anatomie van het urogenitale stelsel ............................................................................................................. 128
Anatomie en fysiologie van de nieren ............................................................................................................ 128
Problematiek van de urinewegen ................................................................................................................... 130
Problematiek van de bovenste urinewegen .............................................................................................. 130
Problematiek van de onderste urinewegen .............................................................................................. 131
4
,Circulatiestoornissen
Leerdoelen
Na het bestuderen van de theorie en het volgen van de lesdag kan je:
〇 De anatomie van het hart met daarin de atria en ventrikels, de spierlagen, de kleppen en de
coronaire circulatie beschrijven.
〇 De fysiologie van het hart met de grote en kleine circulatie van het lichaam beschrijven.
〇 De normaalwaarden van een volwassenen benoemen, zoals de hartfrequentie, de bloeddruk, de
harttonen en het effect van de sympathicus en de parasympathicus op de vitale functies.
〇 De pompfunctie beschrijven met daarbij de contractiliteit, de preload, de afterload, de veneuze
return, het slagvolume, het hartminuutvolume, de Frank Starling curve, de systemische
vaatweerstand en het compensatiemechanisme bij een tekortschietende pompfunctie.
〇 Vasoconstrictie en vasodilatatie beschrijven.
〇 Decompensatio cordis uitleggen met daarbij backward en forward failure.
〇 De oorzaken, vormen en symptomen van hartfalen benoemen.
〇 De pathofysiologie, diagnostiek, behandeling en prognose van thoracale
pijnklachten beschrijven.
〇 De pathofysiologie, diagnostiek, behandeling en mogelijke complicaties van een hartinfarct
beschrijven.
Te bestuderen uit leerboeken
• Boek anatomie en fysiologie; blz. 513-522, 567-571
• Boek ProActive nursing; blz. 219-225, 231-243, 245-248, 250-258, 260-265, 284-287
5
, Anatomie van het hart
Het hart begint zich al vroeg in de
zwangerschap te ontwikkelen. Het
hart begint rond de 6e week van de
zwangerschap te kloppen.
Het hart bestaat uit 4
compartimenten: rechter en linker
atrium, rechter en linker ventrikel.
Het zuurstofarme bloed wordt
aangevoerd vanuit de vena cava
inferior en vena cava superior in het
rechter atrium. Het bloed stroomt
vervolgens via de tricuspidaalklep
naar het rechterventrikel. Het
rechterventrikel pompt het bloed via
de pulmonaalklep de longcirculatie in.
Het linker atrium ontvangt
het zuurstofrijke bloed via de
pulmonaal venen. Vanuit het linker
atrium stroomt het bloed via de
mitralisklep naar het linkerventrikel.
Het linkerventrikel pompt het bloed
via de aortaklep de aorta in; de
systeemcirculatie.
• Functie van de atria = Verzamelen van bloed dat doorgepompt wordt naar de beide ventrikels.
• Beide atria hebben dezelfde functie en zien er dus ook vrijwel identiek uit.
• De ventrikels zien er door hun verschil in functie ook anders uit.
- Het rechterventrikel heeft een dunne wand; het bloed wordt tegen het linkerventrikel
geperst en daarna via de pulmonaalklep de longcirculatie in. Het bloed wordt zo op efficiënte
wijze verplaatst met minimale inspanning.
6
