OZT4
,Les 2t – Preoperatieve handhygiëne
Leerdoel 1: Aangeven wat een huishoudelijke handhygiëne (procedure) inhoudt.
De 5 momenten van handhygiëne:
1. Vóór fysiek patiëntencontact
2. Voor een schone of aseptyische procedure (steriel)
3. Na (mogelijk) contact met lichaamsmaterialen en -vloeistoffen
4. Na fysiek patiëntencontact
5. Na fysiek contact met de omgeving van de patiënt
Leerdoel 2: Beschrijven wat de preoperatieve handdesinfectie inhoudt.
Leerdoel 3: Beschrijven op welke wijze de handen preoperatief worden gedesinfecteerd
volgens de WIP en WHO richtlijn.
1. Handen en polsen reinigen met water en zeep
2. Handen drogen met papieren handdoeken. Belangrijk dat de handen en polsen goed
droog zijn
3. Handen desinfecteren met handdesinfactans, blijven wrijven totdat de handen droog
zijn
− Polsen desinfecteren van onderarmen overbodig → steriele operatiejas komt hier
overheen, steriele handschoenen gaan over manchet van operatiejas
4. Steriele handschoenen aantrekken op moment dat handen droog zijn.
WIP richtlijn: wassen onderarmen is niet nodig
WHO richtlijn:
LET OP:
• Meerdere operaties achter elkaar zonder tussendoor operatiekamercomplex te
verlaten → handdesinfectie tussen de operaties is voldoende
− Handen zijn zichtbaar vervuild → water en zeep → handdesinfectie
Leerdoel 4: Beargumenteren waarom men zich moet houden aan de richtlijnen van de WIP
en WHO
• Infecties voorkomen
Les 3a – Circulatie: vaten
Leerdoel 1: de belangrijkste arteriën en venen van het hele lichaam benoemen aan de hand
van een figuur
Lichaam bestaat voor 60-70% uit water. Mannen bevatten meer water dan vrouwen.
Vrouwen hebben daarentegen meer vetten.
• Intracellulair = 70-80%
• Extracellulair = 20-30%
Vene = ader
• Voert bloed NAAR hart
• Druk is heel laag
, • Dunne wand
• Bevat geen spieren
• Liggen aan oppervlakte
• Bevatten valves: zorgen ervoor dat bloed niet in de foute richting stroomt
• Arteriele-veneuze-koppeling: arteriën en venen liggen naast elkaar. Op moment dat
arterie uitzet stroomt bloed in de venen omhoog
• Spierpomp: voorkomt dat bloed terugstroomt in de benen en via aderen naar het hart
wordt vervoert
• Adempomp: door in te ademen wordt de thorax groter, waardoor de druk lager wordt.
Hierdoor ontstaat veneuze dilatatie en volgend een aanzuigende werking
• Zuigkracht hart: zorgt ervoor dat het linker ventrikel zich weer vult met bloed (diastole)
Arterie = slagader
• Voeren bloed van het hart AF/WEG
• Druk is hoger (120-180), (30-50 cm/sec)
• Erg gespierd → kunnen bloedvat vaso contraheren (vernauwen) en vaso dilateren
(verwijden)
• Windketeleffect: de elastische arteriën die kunnen uitrekken en terugveren.
Gedurende verslappingsfase (diastole) trekken de arteriën zich samen → bloed wordt
verder gestuwd
• Atherosclerose (slagaderverkalking): wand van slagaderen wordt dikker door verkalking
Wand bloedvaten:
1. Tunica intima
• Endotheel laag
• (vloei)stof en gaswisseling
2. Tunica media
• Gladde spiercellen
• Elastisch bindweefsel
3. Tunica externa/tunica adventitia
• Losmazig bindweefsel
• Inbouw in omgeving
• Vascularisatie bloedvatwand
Systolische bloeddruk: preload
• Maximale waarde
• Bepaald door werking hart
• Normaal ongeveer 120 mmHg
Diastolische bloeddruk: afterload
• Minimale waarde
• Bepaald door periferen weerstand = druk waartegen het bloed stroomt
• Normaal ongeveer 80 mmHg
Bifurcatie = splitsing op hoogte van de navel
Arteriele-veneuze-koppeling: arteriën en venen liggen naast elkaar. Op moment dat arterie
uitzet stroomt bloed in de venen omhoog
, Uitzonderingen vaatsystemen:
• Eindarterien: arterie die enige bron van bloedtoevoer naar weefsel. Bij verstopping
hiervan, sterft dit weefsel af
• Portale circulaties: twee capillaire netwerken geschakeld
− Arterie → capillair → arterie → capillair → vene
• Collaterale circulaties: parallel lopende bloedvaten
• Anastomosen: dwarsverbinding tussen bepaalde venen/arteriën (armen en benen)
v. Basilica en v. cephalica in arm
v. Saphena magna en v. saphena parva in been
Leerdoel 2: de ligging en het verloop van de belangrijkste vaten kunnen omschrijven
(topografie) t. o. v. omliggende structuren
Leerdoel 3: de bouw in relatie tot de functie van de verschillende soorten bloedvaten
beschrijven
,Les 2t – Preoperatieve handhygiëne
Leerdoel 1: Aangeven wat een huishoudelijke handhygiëne (procedure) inhoudt.
De 5 momenten van handhygiëne:
1. Vóór fysiek patiëntencontact
2. Voor een schone of aseptyische procedure (steriel)
3. Na (mogelijk) contact met lichaamsmaterialen en -vloeistoffen
4. Na fysiek patiëntencontact
5. Na fysiek contact met de omgeving van de patiënt
Leerdoel 2: Beschrijven wat de preoperatieve handdesinfectie inhoudt.
Leerdoel 3: Beschrijven op welke wijze de handen preoperatief worden gedesinfecteerd
volgens de WIP en WHO richtlijn.
1. Handen en polsen reinigen met water en zeep
2. Handen drogen met papieren handdoeken. Belangrijk dat de handen en polsen goed
droog zijn
3. Handen desinfecteren met handdesinfactans, blijven wrijven totdat de handen droog
zijn
− Polsen desinfecteren van onderarmen overbodig → steriele operatiejas komt hier
overheen, steriele handschoenen gaan over manchet van operatiejas
4. Steriele handschoenen aantrekken op moment dat handen droog zijn.
WIP richtlijn: wassen onderarmen is niet nodig
WHO richtlijn:
LET OP:
• Meerdere operaties achter elkaar zonder tussendoor operatiekamercomplex te
verlaten → handdesinfectie tussen de operaties is voldoende
− Handen zijn zichtbaar vervuild → water en zeep → handdesinfectie
Leerdoel 4: Beargumenteren waarom men zich moet houden aan de richtlijnen van de WIP
en WHO
• Infecties voorkomen
Les 3a – Circulatie: vaten
Leerdoel 1: de belangrijkste arteriën en venen van het hele lichaam benoemen aan de hand
van een figuur
Lichaam bestaat voor 60-70% uit water. Mannen bevatten meer water dan vrouwen.
Vrouwen hebben daarentegen meer vetten.
• Intracellulair = 70-80%
• Extracellulair = 20-30%
Vene = ader
• Voert bloed NAAR hart
• Druk is heel laag
, • Dunne wand
• Bevat geen spieren
• Liggen aan oppervlakte
• Bevatten valves: zorgen ervoor dat bloed niet in de foute richting stroomt
• Arteriele-veneuze-koppeling: arteriën en venen liggen naast elkaar. Op moment dat
arterie uitzet stroomt bloed in de venen omhoog
• Spierpomp: voorkomt dat bloed terugstroomt in de benen en via aderen naar het hart
wordt vervoert
• Adempomp: door in te ademen wordt de thorax groter, waardoor de druk lager wordt.
Hierdoor ontstaat veneuze dilatatie en volgend een aanzuigende werking
• Zuigkracht hart: zorgt ervoor dat het linker ventrikel zich weer vult met bloed (diastole)
Arterie = slagader
• Voeren bloed van het hart AF/WEG
• Druk is hoger (120-180), (30-50 cm/sec)
• Erg gespierd → kunnen bloedvat vaso contraheren (vernauwen) en vaso dilateren
(verwijden)
• Windketeleffect: de elastische arteriën die kunnen uitrekken en terugveren.
Gedurende verslappingsfase (diastole) trekken de arteriën zich samen → bloed wordt
verder gestuwd
• Atherosclerose (slagaderverkalking): wand van slagaderen wordt dikker door verkalking
Wand bloedvaten:
1. Tunica intima
• Endotheel laag
• (vloei)stof en gaswisseling
2. Tunica media
• Gladde spiercellen
• Elastisch bindweefsel
3. Tunica externa/tunica adventitia
• Losmazig bindweefsel
• Inbouw in omgeving
• Vascularisatie bloedvatwand
Systolische bloeddruk: preload
• Maximale waarde
• Bepaald door werking hart
• Normaal ongeveer 120 mmHg
Diastolische bloeddruk: afterload
• Minimale waarde
• Bepaald door periferen weerstand = druk waartegen het bloed stroomt
• Normaal ongeveer 80 mmHg
Bifurcatie = splitsing op hoogte van de navel
Arteriele-veneuze-koppeling: arteriën en venen liggen naast elkaar. Op moment dat arterie
uitzet stroomt bloed in de venen omhoog
, Uitzonderingen vaatsystemen:
• Eindarterien: arterie die enige bron van bloedtoevoer naar weefsel. Bij verstopping
hiervan, sterft dit weefsel af
• Portale circulaties: twee capillaire netwerken geschakeld
− Arterie → capillair → arterie → capillair → vene
• Collaterale circulaties: parallel lopende bloedvaten
• Anastomosen: dwarsverbinding tussen bepaalde venen/arteriën (armen en benen)
v. Basilica en v. cephalica in arm
v. Saphena magna en v. saphena parva in been
Leerdoel 2: de ligging en het verloop van de belangrijkste vaten kunnen omschrijven
(topografie) t. o. v. omliggende structuren
Leerdoel 3: de bouw in relatie tot de functie van de verschillende soorten bloedvaten
beschrijven
