Hoofdstuk 2: de renaissance
In de periode van 1330 tot 1530 werden de stadstaten in Italië centra van culturele en
intellectuele ontwikkelingen.
Stadstaten
Economie - De economische welvaart maakte de culturele veranderingen mogelijk. De
ontwikkelingen in de banken hielpen om de internationale handel en markt te financieren. In
de 15e eeuw gingen veel banken failliet door buitenlandse invallen. Kapitalisme zorgde ervoor
dat de adel zijn macht moest overdragen aan succesvolle handelaren en rijke stedelijke
burgers. Hierdoor ontstonden oligarchische bewinden in de stadstaten.
Sociaal - De bovenlaag van de bevolking in de stadstaten bestond uit popolo grasso (adel,
rijke handelaren en fabrikanten) gevolgd door de mediocri (kleinere handelaren en
ambachtslieden) en onderaan stonden de popolo minuto (de rest van de stedelijke bevolking).
De popolo grasso domineerde de steden en gaven titels, privileges en geld weg zoals zij
wilden.
Politiek - Er was geen sprake van democratie in de stadstaten, die officieel republieken waren.
De machtigste families vormden de uitvoerende organen van de staat. Sommige stadstaten
kwamen onder het bewind van een enkele familie te staan. Er ontstonden kleine ontwikkelde
bureaucratieën en administratieve organen. De stadstaten vochten voortdurend onderling met
elkaar.
Florence - was de belangrijkste stad in de renaissance. Na de verovering van Pisa hadden zij
de middelen om een maritieme grootmacht te worden. Het romeinse recht en latijn werden al
een tijd bestudeerd en in Florence bevonden zich al hooggeschoolde mensen. Er werden luxe
goederen gemaakt. Mensen werden getrokken vanuit andere gebieden en er ontstonden veel
scholen en universiteiten.
Er waren veertien grote gilden in Florence waarvan die van de grandi (rijke handelaren) de
machtigste zeven vormden. De overige zeven werden gevormd door arbeiders, winkeliers en
ambachtslieden. De gilden kozen de negen leden van de signoria, de regering, die wetten
voorstelden en zich bezighield met buitenlandse zaken. Leden van de twee raden, de raad van
het volk en de raad van de gemeente) moesten voorstellen van de signoria goedkeuren en die
werden gekozen door mannen die genoeg belasting betaalden om te mogen stemmen.
Het culturele succes van Florence lag niet alleen aan de welvaart, maar ook aan de politieke
stabiliteit. De medici verdeelden 60 jaar lang de topbaantjes onder elkaar. De adel pikte dit
meestal omdat de stabiliteit goed was voor de welvaart en zij profiteerden daarvan. Als er een
ruzie ontstond werd dit met veel geweld opgelost. De Medici werden geholpen om hun grip te
behouden door het ontstaan van de raad van 70, die commissies de verantwoordelijkheid
gaven voor binnen- en buitenlandse zaken.
Cultuur
Herontdekking – Italianen in de 14e eeuw vonden en kopieerden klassieke werken, die door de
uitvinding van de printer redelijk snel konden worden verspreid.
Van scholastiek naar humanisme – de romeinen hadden het woord humanitas gebruikt om de
combinatie tussen wijsheid en deugd aan te duiden. Om intellectuele vrijheid te bereiken,
In de periode van 1330 tot 1530 werden de stadstaten in Italië centra van culturele en
intellectuele ontwikkelingen.
Stadstaten
Economie - De economische welvaart maakte de culturele veranderingen mogelijk. De
ontwikkelingen in de banken hielpen om de internationale handel en markt te financieren. In
de 15e eeuw gingen veel banken failliet door buitenlandse invallen. Kapitalisme zorgde ervoor
dat de adel zijn macht moest overdragen aan succesvolle handelaren en rijke stedelijke
burgers. Hierdoor ontstonden oligarchische bewinden in de stadstaten.
Sociaal - De bovenlaag van de bevolking in de stadstaten bestond uit popolo grasso (adel,
rijke handelaren en fabrikanten) gevolgd door de mediocri (kleinere handelaren en
ambachtslieden) en onderaan stonden de popolo minuto (de rest van de stedelijke bevolking).
De popolo grasso domineerde de steden en gaven titels, privileges en geld weg zoals zij
wilden.
Politiek - Er was geen sprake van democratie in de stadstaten, die officieel republieken waren.
De machtigste families vormden de uitvoerende organen van de staat. Sommige stadstaten
kwamen onder het bewind van een enkele familie te staan. Er ontstonden kleine ontwikkelde
bureaucratieën en administratieve organen. De stadstaten vochten voortdurend onderling met
elkaar.
Florence - was de belangrijkste stad in de renaissance. Na de verovering van Pisa hadden zij
de middelen om een maritieme grootmacht te worden. Het romeinse recht en latijn werden al
een tijd bestudeerd en in Florence bevonden zich al hooggeschoolde mensen. Er werden luxe
goederen gemaakt. Mensen werden getrokken vanuit andere gebieden en er ontstonden veel
scholen en universiteiten.
Er waren veertien grote gilden in Florence waarvan die van de grandi (rijke handelaren) de
machtigste zeven vormden. De overige zeven werden gevormd door arbeiders, winkeliers en
ambachtslieden. De gilden kozen de negen leden van de signoria, de regering, die wetten
voorstelden en zich bezighield met buitenlandse zaken. Leden van de twee raden, de raad van
het volk en de raad van de gemeente) moesten voorstellen van de signoria goedkeuren en die
werden gekozen door mannen die genoeg belasting betaalden om te mogen stemmen.
Het culturele succes van Florence lag niet alleen aan de welvaart, maar ook aan de politieke
stabiliteit. De medici verdeelden 60 jaar lang de topbaantjes onder elkaar. De adel pikte dit
meestal omdat de stabiliteit goed was voor de welvaart en zij profiteerden daarvan. Als er een
ruzie ontstond werd dit met veel geweld opgelost. De Medici werden geholpen om hun grip te
behouden door het ontstaan van de raad van 70, die commissies de verantwoordelijkheid
gaven voor binnen- en buitenlandse zaken.
Cultuur
Herontdekking – Italianen in de 14e eeuw vonden en kopieerden klassieke werken, die door de
uitvinding van de printer redelijk snel konden worden verspreid.
Van scholastiek naar humanisme – de romeinen hadden het woord humanitas gebruikt om de
combinatie tussen wijsheid en deugd aan te duiden. Om intellectuele vrijheid te bereiken,
