Aardrijkskunde hoofdstuk 1 wereldeconomie: winnaars en
verliezers
Paragraaf 1
Het aantal Brics-landen stijgt, en de goederen worden steeds meer over de hele wereld gemaakt. Dat
komt vooral door de mono’s (westerse multinationale onderneming). Dat heeft 2 redenen:
1. Mono’s verplaatsen al sinds 1980 hun maakindustrie naar de lagelonenlanden.
2. Opkomende landen vormen een afzetmarkt dat zorgt dat de koopkracht toe neemt.
In 1980 verschuift een groot deel van de wereldhandel van de centrumlanden naar de periferie en
voor de semiperiferie. Daarnaast is de omvang van de wereldhandel toegenomen, doordat:
- De productieketen is opgedeeld
- Transport is makkelijker en goedkoper geworden
- Handelsgrenzen verdwijnen steeds meer en dat stimuleer de wereldhandel
WTO: de Wereldhandelsorganisatie en pleit voor vrijhandel
Handelsoorlog: als landen over en weer door heffen van importtarieven de binnenlands markt
afschermen tegen de buitenlandse concurrentie
Globalisering: proces als landen of gebieden steeds meer met elkaar verbonden raken
Eerst maakte alleen Europa en de VS deel uit van de WTO maar nu beslissen China en andere
opkomende landen mee. De centrumlanden zijn het belangrijkst maar het economisch
zwaartepunten de wereld verschuift (global shift). Zuid en oost-Azië komen er nu bv. Aan. Misschien
zijn we op weg naar een multipolaire wereldeconomie: meerdere plaatsen in de wereld hebben eeen
belangrijk economisch kerngebied.
Paragraaf 2
1500-1945
Europese ontdekkingsreizigers ontdekken Afrika, Amerika en Azië, ze raakten verbonden met Europa.
We onderscheiden daarin 2 periodes:
1. 1500-1800: fase van het handelskolonialisme, ze probeerde handel te drijven met nieuwe ontdekte
gebieden.
2 1800-1945: fase van het industrieel kolonialisme. Ze gaan koloniën stichten die ze zelf besturen,
met als doel de aanvoer voor grondstoffen. Dit maakt ook Europese moederlanden veel belangrijker.
Door de industrialisatie neemt de wereldhandel veel meer toe.
1945-1990
De afloop van de 2e wereldoorlog levert belangrijke veranderingen op in de wereldorde:
- Koloniën worden snel onafhankelijk (dekolonisatie)
- De wereld word opnieuw ingedeeld in 3 blokken: westerse, communistische en de
ontwikkelingslanden. Westerse en communistische, met name de verenigde staten en de
sovjet-unie staan daarbij tegen over elkaar. Door dreiging van atoom oorloog durven ze elkaar
niet aan te vallen dus komt er een koude oorlog.
Na 1990
In 1990 valt de sovjet-unie uiteen. Er komt een vrijemarkteconomieën economie: er is vrije
ondernemerschap en tot stand komen van de prijs van goederen door vraag en aanbod.
Vrijhandel: handel zonder grenzen, voordelen van vrijhandel:
- Een land kan zich specialiseren in de productie van die of diensten die dat land het best of
goedkoopst kan produceren.
verliezers
Paragraaf 1
Het aantal Brics-landen stijgt, en de goederen worden steeds meer over de hele wereld gemaakt. Dat
komt vooral door de mono’s (westerse multinationale onderneming). Dat heeft 2 redenen:
1. Mono’s verplaatsen al sinds 1980 hun maakindustrie naar de lagelonenlanden.
2. Opkomende landen vormen een afzetmarkt dat zorgt dat de koopkracht toe neemt.
In 1980 verschuift een groot deel van de wereldhandel van de centrumlanden naar de periferie en
voor de semiperiferie. Daarnaast is de omvang van de wereldhandel toegenomen, doordat:
- De productieketen is opgedeeld
- Transport is makkelijker en goedkoper geworden
- Handelsgrenzen verdwijnen steeds meer en dat stimuleer de wereldhandel
WTO: de Wereldhandelsorganisatie en pleit voor vrijhandel
Handelsoorlog: als landen over en weer door heffen van importtarieven de binnenlands markt
afschermen tegen de buitenlandse concurrentie
Globalisering: proces als landen of gebieden steeds meer met elkaar verbonden raken
Eerst maakte alleen Europa en de VS deel uit van de WTO maar nu beslissen China en andere
opkomende landen mee. De centrumlanden zijn het belangrijkst maar het economisch
zwaartepunten de wereld verschuift (global shift). Zuid en oost-Azië komen er nu bv. Aan. Misschien
zijn we op weg naar een multipolaire wereldeconomie: meerdere plaatsen in de wereld hebben eeen
belangrijk economisch kerngebied.
Paragraaf 2
1500-1945
Europese ontdekkingsreizigers ontdekken Afrika, Amerika en Azië, ze raakten verbonden met Europa.
We onderscheiden daarin 2 periodes:
1. 1500-1800: fase van het handelskolonialisme, ze probeerde handel te drijven met nieuwe ontdekte
gebieden.
2 1800-1945: fase van het industrieel kolonialisme. Ze gaan koloniën stichten die ze zelf besturen,
met als doel de aanvoer voor grondstoffen. Dit maakt ook Europese moederlanden veel belangrijker.
Door de industrialisatie neemt de wereldhandel veel meer toe.
1945-1990
De afloop van de 2e wereldoorlog levert belangrijke veranderingen op in de wereldorde:
- Koloniën worden snel onafhankelijk (dekolonisatie)
- De wereld word opnieuw ingedeeld in 3 blokken: westerse, communistische en de
ontwikkelingslanden. Westerse en communistische, met name de verenigde staten en de
sovjet-unie staan daarbij tegen over elkaar. Door dreiging van atoom oorloog durven ze elkaar
niet aan te vallen dus komt er een koude oorlog.
Na 1990
In 1990 valt de sovjet-unie uiteen. Er komt een vrijemarkteconomieën economie: er is vrije
ondernemerschap en tot stand komen van de prijs van goederen door vraag en aanbod.
Vrijhandel: handel zonder grenzen, voordelen van vrijhandel:
- Een land kan zich specialiseren in de productie van die of diensten die dat land het best of
goedkoopst kan produceren.
